پاسخ به:عناوین کل اخبار

به گزارش خبرنگار خبرگزاري فارس در دوشنبه، "رابرت بليك " اگرچه با هدف پيگيري انجام مذاكرات سالانه به تاجيكستان سفر كرده بود، اما درپايان سفر وي به دوشنبه، مشخص شد كه موضوعات ديگري نيز در دستور كار مذاكرات وي با مقامات اين جمهوري بوده است.
بليك در پايان ديدار و گفت‌وگو با رئيس جمهور و نمايندگان برخي از نهادهاي دولتي و غيردولتي تاجيكستان، با حضور در نشست مطبوعاتي، با اتخاذ موضعي حق بجانب و با اشاره به حوادث اخير جهان عرب، به خبرنگاران گفت: رهبران كشورهاي جهان بايد از حوادث جهان عرب درس عبرت بگيرند.
وي بدون اشاره به حمايت‌هاي بي‌دريغ و همه جانبه واشنگتن در چند دهه اخير از رهبران فعلي جهان عرب، از جمله "زين‌العابدين بن علي " و "حسني مبارك " ديكتاتورهاي سرنگون شده تونس و مصر، افزود: دليل اصلي حوادث مصر و تونس، دور بودن حكومت‌ها از خواسته و آرمان‌هاي مردم است.
بليك بدون اشاره به نقض حقوق بشر توسط برخي از رهبران كشورهاي آسياي مركزي و ناديده گرفتن اين امر توسط مقامات آمريكايي در دو دهه اخير، مدعي شد: نه تنها مقامات تاجيكستان، بلكه رهبران تمام كشورهاي جهان بايد از حوادث خودجوش مردم جهان عرب درس عبرت بگيرند و اقدامات لازم را براي عملي كردن خواسته‌هاي مردم انجام دهند.
به نظر مي‌رسد كه هشدار به مقامات تاجيك در زمينه احتمال بروز حوادثي نظير تحولات كشورهاي عربي در تاجيكستان، يكي از اهداف عمده سفر اين مقام آمريكايي به دوشنبه بوده كه در ديدار و مذاكرات 2 طرف به آنها اشاره شده است.
كارشناسان معتقدند كه وضعيت سياسي، اجتماعي و اقتصادي برخي از كشورهاي آسياي مركزي بسيار وخيم‌تر از اوضاع سياسي اجتماعي كشورهاي عربي است كه دستخوش ناآرامي و بحران شده‌اند و همين امر سبب نگراني آمريكا از بروز تحولات ساختاري غير قابل كنترل در منطقه و در نتيجه سفر اين مقام عالي رتبه واشنگتن به دوشنبه شده است.

*رايزني‌هاي سالانه سياسي با تاجيكستان و توسعه طرح‌‌هاي واشنگتن در آسياي مركزي

دستيار وزير امور خارجه آمريكا در امور آسياي جنوبي و مركزي كه در رأس يك هيئت عالي‌رتبه، براي گفت‌وگو با مقامات دوشنبه درباره مبارزه با تروريسم، قاچاق مواد مخدر و دموكراسي، كه روز دوشنبه گذشته به تاجيكستان سفر كرده بود، در دومين دور رايزني‌هاي سياسي خود با مقامات اين كشور، از جمله "امامعلي رحمان " رئيس جمهور و "همراهخان ظريفي " وزيرامورخارجه، با آنان درباره آخرين وضعيت تاجيكستان، مسائل منطقه و روند گسترش همكاري‌هاي 2 جانبه بحث و تبادل نظر كرد.
بليك در مصاحبه مطبوعاتي خود تصريح كرد: در اين مذاكرات درباره همكاري در زمينه حفاظت از مرزهاي مشترك تاجيكستان با افغانستان، اجراي برخي تدابير مشترك در زمينه مبارزه با گروه‌هاي تروريستي و افراط‌گرا، مبارزه با قاچاق مواد مخدر، بحث و تبادل نظر شد.
اگرچه اين مقام آمريكايي به تدابير و برنامه‌هاي خاصي در اين زمينه اشاره نكرد، ولي كارشناسان مسائل منطقه معتقدند: تمام همكاري‌هاي مشترك دوشنبه واشنگتن، در چارچوب برنامه‌هاي از قبل اعلام‌ شده آمريكا براي تاجيكستان و منطقه آسياي‌مركزي، از جمله رعايت و توسعه اصول دموكراسي مورد نظر آمريكا، حفظ و رعايت حقوق بشر و تامين آزادي بيان مورد ادعاي غرب و ايجاد زمينه‌هاي مطلوب براي همگرايي اقتصادي تاجيكستان و كشورهاي آسياي مركزي از طريق كاهش موانع موجود در مسير حمل‌ونقل و ترانزيت كالا و مسافر است.

*آيا آمريكا واقعاً از گسترش فساد در تاجيكستان بيم‌ناك است؟

دستيار وزير امور خارجه آمريكا در بخش ديگري از اين مصاحبه مطبوعاتي با اشاره به فضاي اقتصادي تاجيكستان مدعي شد كه تجار آمريكايي آماده‌اند تا در طرح‌هاي انرژي و استخراج معادن تاجيكستان سرمايه گذاري كنند، اما لازم است پيش از اين، شرايط و زمينه‌هاي مورد نياز محيا شود.
وي افزود: در اين مذاكرات به مقامات تاجيك گفته شد كه تنها از طريق اصلاح قوانين كيفري و تقويت مبارزه با فساد، مي‌توانند نظر مثبت سرمايه‌گذاران آمريكايي را براي حضور در اقتصاد تاجيكستان جلب كنند.
به گفته وي، همكاري در بخش تامين امنيت غذايي و پشتيباني از بخش بهداشت تاجيكستان نيز ديگر از محورهاي گفت‌وگوهاي وي با مقامات اين كشور بوده است.
بليك در حالي مدعي علاقمندي واشنگتن به سرمايه‌گذاري مستقيم در تاجيكستان شد، كه با گذشت حدود 20 سال از استقلال اين جمهوري از شوروي سابق، ميزان سرمايه‌گذاري آمريكا از نظر ارزش و تعداد در اين كشور، بسيار پايين بوده بوده و به رغم ادعاي وي مبني بر وجود فضاي ناامن اقتصادي، كشورهاي روسيه، چين و ايران بيشترين سرمايه‌گذاري مستقيم را در بخش‌هاي مختلف اقتصادي اين كشور اعم از انرژي، حمل‌ونقل، صنعت، بهداشت و ... داشته‌اند.
تاكيد اين مقام آمريكا بر ضرورت اصلاح قوانين تاجيكستان براي كاهش موارد فساد و ايجاد اعتماد براي تجار در حالي است كه شركت آمريكايي "Comsup ommodities Inc " كه 100 درصد سهام كارخانه معدن سرمه و جيوه "انزاب " در 100 كيلومتري شمال دوشنبه‌را در اختيار دارد، اخيراً اعلام كرد كه در صورت، شفاف شدن شرايط سرمايه‌گذاري در تاجيكستان، يك كارخانه متالورژي در اين كشور راه‌اندازي مي‌كند.
به گفته منابع رسمي، موضوع ساخت اين كارخانه، در ديدار "مايكل بولاچ " رئيس اين شركت با " دولت‌علي سعيداف " رئيس كميته دولتي سرمايه‌گذاري تاجيكستان در دوشنبه، مورد بررسي قرار گرفته است.
كارخانه مشترك استخراج و فراوري سنگ معدن جيوه و سرمه "انزاب " در تاجيكستان، بر پايه كارخانه به ميراث‌مانده از زمان اتحاد شوروي سابق، در سال 2005 ميلادي تاسيس شد و در آن زمان 51 درصد سهام اين كارخانه در اختيار دولت تاجيكستان بود و شركت آمريكايي مبلغ چهار ميليون دلار براي وارد كردن تجهيزات جديدي براي از سرگيري عمليات استخراج در اين معدن سرمايه‌گذاري كرد.
يك سال پس از راه‌اندازي اين كارخانه، شركت آمريكايي در مزايده‌اي به مبلغ 11 ميليون ساماني (اندكي بيش از 3 ميليون دلار) با خريداري سهام دولت،‌ تمامي سهام كارخانه را در اختيار خود گرفت.
واضح است كه سرمايه‌گذاري‌هاي محدودي از اين قبيل به هيچ وجه قابل قياس با سرمايه‌گذاري هاي صدها ميليون دلاري ايران در نيروگاه سنگ توده 2، تونل استقلال، كارخانجات تراكتور سازي و توليد سيمان و احداث بيمارستان در شهر دوشنبه و ساير مناطق تاجيكستان نيست.

* تامين آزادي‌هاي سياسي، ابزار فشار آمريكا براي تحقق طرح‌هاي مورد نظرش در تاجيكستان

بليك در سفر اخير خود به تاجيكستان، علاوه بر مقامات دولتي، با رهبران برخي از احزاب سياسي و مسئولان نشريه‌هاي مستقل اين كشور نيز ديدار و گفت‌وگو كرد.
دستيار وزير امور خارجه آمريكا در اين ديدارها، بدون اشاره به سياست‌هاي كشورش در چند دهه اخير، مبني بر عدم توجه به فضاي كاملاً بسته سياسي و نقض آشكار حقوق بشر مورد ادعاي غرب در قبال كشورهاي بحران زده عربي، بر اهميت آزادي بيان، دين و لزوم وجود فضاي چند‌حزبي تاكيد كرد.
"محيي‌الدين كبيري " رئيس حزب نهضت اسلامي تاجيكستان و عضو مجلس نمايندگان اين كشور در پايان ملاقات با بليك به خبرنگاران گفت: در گفت‌وگو با اين مقام آمريكايي همه احزاب بر لزوم حفظ امنيت كشور و منطقه اتفاق نظر داشته و تصريح كردند كه قصد دارند مشكلات خود با حكومت را از راه‌هاي قانوني حل‌و فصل كنند.
"مارات محمدشايف " سردبير هفته‌نامه مستقل "آسيا پلوس " و از شركت‌كنندگان در اين ملاقات معتقد است كه آمريكا ابزار كافي براي تاثيرگذاري بر مقامات تاجيكستان جهت انجام اصلاحات سياسي ‌را در اختيار دارد و مي‌تواند در زمينه اجرايي شدن خواسته‌هايي كه مسئولان نشريه‌هاي تاجيك در اين ملاقات مطرح كردند، گام بردارد.
اما كارشناسان معتقدند كه آمريكا تنها در صورت هماهنگي بين تامين منافع مورد نظرش با اجراي اصلاحات سياسي در آسياي‌مركزي از جمله تاجيكستان، كشورهاي منطقه را براي ايجاد فضاي باز سياسي تحت فشار قرار خواهد داد.
به اعتقاد تحليلگران مسائل منطقه، اظهارت اين مقام آمريكا مبني بر حمايت از آزادي بيان، رعايت حقوق بشر و ايجاد فضاي باز سياسي، به مثابه ابزار مهمي در دست رهبران واشنگتن است كه از آن در جهت تامين منافع خود در كشورهاي مورد نظرشان استفاده مي‌كنند و نتايج سفر و مذاكرات اين مقام آمريكايي به تاجيكستان نشان داد كه كشورهاي آسياي مركزي، از جمله تاجيكستان نيز از آسيب سياسي در امان نيستند.
از سوي ديگر بليك در پايان مصاحبه مطبوعاتي با اشاره به اينكه آمريكا در پايان سال جاري ميلادي طرح خارج كردن نيروهايش از افغانستان را آغاز خواهد كرد، اين سوال را كه واشنگتن پس از خروج كامل نظاميانش در سال 2015 از افغانستان، باز هم به حضور خود در منطقه ادامه خواهد داد، بدون پاسخ گذاشت.
كارشناسان مسائل منطقه معتقدند كه عدم پاسخ مقام عالي رتبه آمريكايي به اين سوال، نشانه آن است كه واشنگتن اميدوار است با گسترش فعاليت‌هاي سياسي، اقتصادي و حتي امنيتي نظامي خود در آسياي مركزي، زمينه‌هاي لازم ‌را براي تامين حضور و نفوذ خود در اين منطقه ايجاد مي كند و شايد در آن زمان موضوع حضور نظامي آمريكا در منطقه به گونه‌اي كه امروز شاهد آن هستيم، مطرح نباشد.

انتهاي پيام/م