مرحله دعوت سرى و مخفیانه

این مرحله همان مرحله و دورانى است که پیامبر گرامى اسلام‏ناچار بود دعوت خود را در خفا و سرى انجام دهد،و البته این کار نه ازروى ترس از دشمنان و خوف از جان خود بود بلکه روى الهام الهى و ازآنجا که رسول خدا(ص)میخواست در شیوه دعوت و قیام و نهضت‏خودگذشته از اتکال و اعتماد بر امدادهاى غیبى و کمکهاى الهى ازوسائل طبیعى و جریانات عادى نیز بهره گیرد،و بیهوده خود ویاران اندک و انگشت‏شمار خود را که بدو ایمان آورده بودند درمعرض خطر قرار ندهد،و براى آئین جهانى خود زمینه‏اى از نظرعده و عده و بلکه از نظر آمادگى روحى خود آنحضرت و یارانش‏زمینه را فراهم سازد،و در فرصت مناسب دعوت خود را علنى وآشکار سازد...
و یا جهات دیگرى که برخى براى این مرحله و علت آن ذکرکرده و درباره آن قلمفرسائى نموده‏اند که چندان قابل ذکرنیست،و البته در مدت این مرحله در روایات اختلافى دیده‏میشود و مشهور آن است که این مرحله سه سال طول کشید،و درپاره‏اى از روایات نیز مدت آن پنج‏سال ذکر شده (1) ولى مشهورهمان سه سال است،گرچه برخى با توجه به ترتیب نزول آیات وسوره‏هاى قرآنى آن مدت را نیز بعید دانسته‏اند.
-----------------------------------
1- بحار الانوار ج 18 ص 177-179-188 تاریخ یعقوبى ج 2 ص 14،سیره ابن اسحاق ص‏126.