اكثر ما در دوران زندگی خود حداقل یك بار به شكلی از بیماری یا تحركات پوستی مبتلا شده ایم، یكی از شایع ترین انواع عفونت های پوستی زرد زخم است كه به طور عمده شیرخواران و كودكان سنین پایین را درگیر كرده و گاهی با خارش، تب، ضعف و بی حالی همراه است.

دكتر ركسانا یغمایی، متخصص پوست و مو در این باره به جام جم می گوید: زردزخم یك عفونت واگیر و سطحی پوست است كه اغلب در اطراف لب، بینی، گوش و قسمت هایی از دست و پا ایجاد می شود؛ ضایعات به شكل تاول های كوچك بوده و به سرعت می تركند و زخمی زردرنگ به جا می گذارد.

تاول ها در برخی موارد حاوی عفونت بوده و با توجه به این كه در صورت خاراندن توسط فرد مبتلا به آسانی پاره می شوند، می توانند با انتشار عفونت به نقاط دیگر بدن، سطح بیشتری از پوست را درگیر كنند.

وی می افزاید: زردزخم در صورت تماس نزدیك فرد مبتلا با اطرافیان خود قابلیت سرایت به آنان را نیز دارد.

علل

عامل ایجاد بیماری زردزخم باكتری استرپتوكوك، استافیلوكوك یا هر دوی آنهاست.

دكتر یغمایی در این باره می گوید: این باكتری ها كه به طور طبیعی روی لایه های سطحی پوست سالم وجود دارند، در بزرگسالان معمولا در نتیجه ابتلا به بیماری هایی نظیر شپش، گال، بیماری های خارش دار و همچنین آسیب به دنبال برش یا زخم وارد بدن می شوند. این عفونت در كودكان نیز به طور شایع از طریق برش، خراش یا نیش حشرات انتقال می یابد.

دكتر یغمایی خاطر نشان می كند: سمی كه به وسیله باكتری های استافیلوكوك تولید می شود، در شدت عفونت زایی تاثیر داشته به طوری كه با حمله به پروتئینی كه سبب به هم پیوستگی سلول های پوست می شود، انتشار عفونت را گسترده تر می كند.

این متخصص پوست و مو توضیح می دهد: التهاب پوست مزمن، بیماری های تضعیف كننده سیستم ایمنی بدن، تغذیه نامناسب و... از عوامل مستعدكننده ابتلا به بیماری هستند.

انواع

بیماری زرد زخم به ۲ نوع تاولی و غیرتاولی (كه بیش از ۷۰ درصد موارد را تشكیل می دهد) تقسیم می شود.

این استادیار دانشگاه می گوید: عامل بیماری در نوع تاولی استافیلوكوك است و بیشتر در كودكان (بچه های زیر ۲ سال و شیرخواران) دیده می شود؛ در این نوع از زردزخم سیر بیماری طولانی تر است، تاول ها در اكثر موارد دردناك بوده و احتمال گسترش آنها بیشتر است.

وی اضافه می كند: اما در نوع غیرتاولی كه عامل آن بیشتر استرپتوكوك است معمولا بیماری با یك تاول كوچك در زمینه قرمز رنگ شروع می شود كه معمولا بدون باقی گذاشتن نشانه ای از خود (اسكار) نیز بهبود می یابد.

وی می افزاید: در نوع غیرتاولی كودك كمتر دچار تب شده، ولی ممكن است عفونت باعث بزرگی و تورم گره های لنفاوی در مناطق درگیر بدن شود.

عوارض

زردزخم می تواند زمینه بروز بیماری های خطرناك دیگری شده و عوارض جبران ناپذیری را در پی داشته باشد.

دكتر یغمایی می گوید: در نوع استرپتوكوكی و در ۲۵ درصد موارد، پس از ۱۸ تا ۲۱ روز گلومرولونفریت حاد كه در آن فیلترهای ریز كلیه درگیر شده و در برخی موارد منجر به نارسایی كلیوی می گردد، دیده می شود.

همچنین سلولیت (درگیر شدن بافت های زیرپوستی) و متعاقب آن بیماری در برخی موارد به گره های لنفاوی و جریان خون انتشار می یابد.

درمان

درمان زردزخم مانند بسیاری از بیماری ها به نوع و شدت بیماری بستگی دارد.

این متخصص پوست و مو می افزاید: درمان زردزخم معمولی (غیرتاولی) به وسیله شستشو با صابون های ضدباكتری رایج در بازار و استفاده از پمادهای موضعی آنتی بیوتیكی (آنتی بیوتیك هایی كه روی پوست مالیده می شوند) به سادگی امكان پذیر است و عفونت طی ۳ ـ ۲ روز از بین می رود، اما در مورد بیماری زردزخم تاولی و همچنین نوع منتشر شده آن، استفاده آنتی بیوتیك های خوراكی و در موارد شدید حتی تزریق توصیه می شود.

وی می گوید: تكمیل دوره درمانی به رغم بهبود نسبی بیمار از مواردی است كه باید حتما به آن توجه شود، زیرا به وسیله این كار از عود بیماری و مهم تر از آن مقاومت باكتری به آنتی بیوتیك جلوگیری می شود.

توصیه

رعایت بهداشت پوست را شاید بتوان بهترین روش پیشگیری از اغلب بیماری های پوستی و بخصوص زردزخم دانست.

دكتر یغمایی در این باره توصیه می كند: هنگام استحمام كودك از آ ب گرم و صابون استفاده كنید.

به بریدگی ها و ضایعات پوستی (بخصوص واكنش های آلرژیك) توجه داشته باشید، از حوله كاغذی یك بار مصرف برای خشك كردن پوست استفاده كنید و به بهداشت ناخن ها اهمیت بدهید.

وی همچنین به اطرافیان افراد مبتلا به زردزخم سفارش می كند: هنگام استفاده از آنتی بیوتیك های موضعی از دستكش استفاده كرده و پس از آن دست های خود را بشویید، ملحفه، حوله، لباس ها و سایر چیزهایی كه با زخم در تماس بوده اند را جداگانه بجوشانید، بیمار را از خاراندان تاول ها منع كنید و پس از بهبود زخم ها، ناحیه را با كرم نرم كننده مرطوب سازید.... / یادداشت : جام جم آنلاین