ديپلماسي عمومي و جنگ نرم
چهارشنبه 24 فروردین 1390 2:54 PMديشكده "آمريكن اينترپرايز " بررسي كرد/
خبرگزاري فارس: يك انديشكده آمريكايي با اشاره به عدم ثبات فعلي در يمن، شرايط آمريكا را دشوار، پيچيده و خطرناك خوانده و مينويسد: ايالات متحده نياز به يك سياست دقيق در يمن دارد تا بتواند خطرات ناشي از سقوط دولت را كاهش دهد.
به گزارش خبرنگار ديپلماسي عمومي و جنگ نرم خبرگزاري فارس، انديشكده "آمريكن اينترپرايز " در گزارشي به بررسي وضعيت بحراني يمن پرداخته و مينويسد: سكوت اختيار كردن مقامات آمريكا در يمن بسيار قابل توجه است؛ آنها در بيانيههاي خود بهكارگيري خشونت را محكوم ميكنند اما برخلاف موضعگيري آمريكا در مورد حوادث مصر و ليبي، اين بيانيهها موضوع عدم مشروعيت رئيس جمهور را مطرح نميكند.
* عبدالله صالح براي سركوب مخالفان داخلي از آمريكا كمك مي گرفت
همكاري علي عبدالله صالح به دليل تمايل وي براي هدايت حمايتهاي آمريكا براي برخورد با چالشهاي داخلي است كه از سوي جنبش "الحوثي " در شمال و جنبشهاي جنوبي صورت ميگرفت. هر دو چالش ظاهرا در پيوند با مخالفتهاي خودجوش شكل گرفته در تونس و مصر، و هدف آن بركناري صالح از قدرت است.
اتحاديههاي مهم و متصديان قدرت در درون نظام يمن، مانند برخي از رهبران نظامي كه اخيرا از صالح جدا شدند نشان دهنده تحول عميق در رژيم و يا حتي سقوط دولت است.
* كشيده شدن اعتراضات ضددولتي در يمن به مناطق طرفدار حكومت
سقوط رژيم حسني مبارك در مصر باعث شروع تظاهرات ضد دولتي خودجوش در يمن شد، اعتراضهايي كه سابقا به صورت محدود برگزار مي شد كه يا محلي بودند مثل اعتراضات دانشجويان صنعا، و يا بهشدت فرمايشي بودند، مثل اعتراضاتي كه توسط اپوزسيون سياسي مجمع مشترك احزاب (JMP) سازماندهي شده بود.
علي عبدالله صالح پس از سقوط نظام در تونس و مصر برخي اصلاحات سياسي و اقتصادي را ايجاد كرد، اما اين اصلاحات مردم را با وي همراه نكرد. جنبش الحوثي و هم جنبش جنوب، شبكههاي خود را در حمايت از جنبش صلحآميز جوانان بسيج و بر وحدت با اين جنبش اعتراضي تاكيد كردند. اعتراضات ضددولتي در يمن به مناطقي كه بهطور سنتي مناطق قدرت رژيم بود هم سرايت كرده است. با اين حال معترضين صداي واحد و اهداف مشتركي براي پس از سرنگوني صالح ندارند.
* مجمع مشترك احزاب و رئيس جمهور پيشنهادات يكديگر را رد كردند
چندي پيش، سخنگوي صالح اعلام كرد وي پيشنهاد داده است طي يك سال آتي و در يك فرايند انتقال قدرت از رياست جمهوري كناره گيري كند. وي انتقال قدرت به نيروهاي نظامي را رد كرده و به فرماندهان در مورد تلاش براي ايجاد كودتا هشدار داد. مجمع مشترك احزاب با تصويب يك طرح پنج مادهاي در ماه مارس خواستار انتقال قدرت تا پايان سال شد، اما صالح اين پيشنهاد را رد كرد. در حال حاضر نيز مجمع متقابلا پيشنهاد رئيس جمهور را رد كرده و خواستار استعفاي سريع وي شده است.
* كشته شدن 52 نفر از مردم توسط تكتيراندازها در صنعا
بسياري از شخصيتهاي سياسي كه به صفوف معترضين پيوستهاند، برخورد خشن رژيم با معترضين را دليل افزايش خشم مردم بيان كرده
اند. مجمع در اوايل مارس اعلام كرد ماداميكه حكومت به اعمال خشونت عليه اعتراضات صلحآميز متوسل ميشود از مذاكره خودداري ميكند. در 18 مارس تكتيراندازهايي كه هويتشان مشخص نبود به روي معترضين در صنعا آتش گشودند و بيش از 52 نفر را كشتند. اين حادثه منجر به كنارهگيري از حكومت، توسط برخي از شخصيتهاي كليدي شامل "شيخ صديق آل احمر " يكي از رهبران كنفدراسيون قبيله "حاشد " و ژنرال "علي محسن آل احمر " شد كه مسئول نيروهاي نظامي شمال غربي بود. تعداد قابل توجهي از ديپلماتها و مقامات رسمي نيز از سمت خود كنارهگيري كردند كه علت اينكار را برخورد خشن حكومت با مردم ذكر كردند. همچنين حداقل 4 ژنرال ديگر و بيش از 12 مامور ديگر به ژنرال احمر پيوستند.
* عمليات عليه القاعده اولويت دولت عبدالله صالح يا جانشينان احتمالي وي نخواهد بود
نيروهايي كه هنوز به عبدالله صالح وفادار هستند، مانند نيروهاي گارد جمهوريخواه كه توسط پسر وي رهبري ميشوند، عموما اطراف كاخ رياست جمهوري در صنعا و يا نواحي اطراف تاسيسات نظامي كه در كنترل افراد كنارگرفته از دولت است، جمع ميشوند. شكاف ميان نيروهاي نظامي وفادار و جدا شده از دولت در بخش جنوبي "موكالا " منجر به كشته شدن 2 سرباز شد كه بهطور بالقوه امكان گسترش آن به پايتخت وجود دارد؛ جايي كه ژنرال احمر نيروهاي خود را در اطراف بانك مركزي - مركز فرماندهي حزب حاكم- و ساير مكانهاي مهم گرد آورده است. همچنين پتانسيل فزايندهاي براي تجزيه دولت وجود دارد، جنبش شمال همچنان فاصله خود را از جنبش جنوب حفظ ميكند. صرفنظر از جهتگيري يمن، عمليات ضد تروريسم عليه القاعده اولويت دولت عبدالله صالح يا جانشينان احتمالي وي نخواهد بود.
* شرايط فعلي يمن تاثيري منفي بر مبارزات ضد تروريسم دارد
پيشرفتي كه در سالهاي اوليه دهه حاضر در جنگ عليه القاعده در يمن حاصل شد، زماني كه مظنونين به تروريسم در فوريه 2006 از زندان فرار كردند به شكست منتهي گشت، بهنظر ميرسد كه اين عمل با كمك افراد رژيم صورت گرفته باشد. از ميان زندانياني كه فرار كردند آن دسته كه كشته و يا مجددا دستگير نشدند در حال حاضر خود جزء رهبران گروه القاعده در شبه جزيره هستند. همكاريها در زمينه مبارزه با تروريسم در سال 2009 و 2010 مجددا از سر گرفته شد. اما در بهترين حالت عمليات يمن عليه القاعده را ميتوان متفرق و پراكنده خواند. شرايط آشوب كنوني در يمن تاثيري منفي بر مبارزات ضد تروريسم داشته و فرصت مناسبي را براي القاعده فراهم كرده است.
*چرا آمريكا در بيانيههاي خود عدم مشروعيت رئيس جمهور يمن را اعلام نميكند؟
سكوت اختيار كردن مقامات آمريكا در يمن بسيار قابل توجه است؛ آنها در بيانيههاي خود بهكارگيري خشونت را محكوم ميكنند اما برخلاف موضعگيري آمريكا در مورد حوادث مصر و ليبي، اين بيانيهها موضوع عدم مشروعيت رئيس جمهور را مطرح نميكند. عدم ثبات رژيم و موضعگيري آمريكا سوالات مهمي را بر ميانگيزد:
- آيا صالح بايد در قدرت باقي بماند؟
- آيا وي پايتخت سياسي را براي ادامه عملياتهاي مبارزه عليه تروريسم با همكاري ايالات متحده در دست خواهد داشت؟
- آيا حكومت ديگري در يمن بايد تشكيل شود؟
- آيا تصور اينكه آمريكا حامي صالح بوده است منجر به موقعيت نامناسب براي آمريكا در مقابل حكومت آينده ميشود؟
- آيا امكان برقراري روابط با حكومتي كه مخالفين رهبري آن را به عهده خواهند گرفت، تحت شرايط آشوب و تنش وجود دارد؟
- آمريكا چگونه ريسك حمله توسط القاعده در دوران گذار را مديريت ميكند؟
*شرايط دشوار و خطرناك آمريكا در يمن
شرايط عدم ثبات فعلي در يمن و نتايج بالقوه آن مشكلي دشوار و بعضا پيچيده و خطرناك را ايجاد كرده است. ايالات متحده نياز به يك سياست دقيق در يمن دارد تا بتواند به رفع مشكل عدم ثبات سياسي به همراه يك شريك در مبارزه عليه تروريسم بپردازد وخطرات ناشي از سقوط دولت را كاهش دهد.
انتهاي پيام./پ