پاسخ به:اخبار امروز استانها

به گزارش خبرگزاري فارس از بيرجند، علاوه به شهر قاين شهرهاي آرين‌شهر، اسفندن، زهان، خضري دشت بياض، حاجي‌‌آباد و زيركوه آماده پذيرايي از مسافران با بهره‌گيري از تمام امكانات خود هستند.

*مردمان آرين‌شهر، زهان، اسفدن و حاجي‌‌آباد مهمان‌نوازند
آرين‌شهر شهري است در بخش سده از توابع شهرستان قاين كه جمعيت اين شهر در سال 1385 برابر 3 هزار و 199 نفر گزارش شده است.
اسفدن در بخش مركزي از توابع شهرستان قاين نيز داراي جمعيتي بالغ بر 3 هزار و 365 نفر براي پذيرايي از مسافران آماده است.
زهان نيز با گل‌هاي بهاري به استقبال مسافران مي‌رود.
اين شهر ابتدا به نام زه‌آب بوده يعني محل جوشش آب كه به تدريج به تغيير لهجه به نام زهان در آمده است.
عمده درآمد اهالي اين منطقه از طريق كشاورزي است كه زرشك بيشترين سطح زير كاشت را به خود اختصاص داده‌ است.
جمعيت اين شهر در سال 1385 برابر يك‌هزار و 60 نفر گزارش شده و قدمت تاريخي اين شهر به دوران پيش از اسلام برمي‌گردد كه بازار زهان در حدود 300 سال پيش در منطقه شهرت داشته و تا 100 سال پيش اهميت آن در جنوب خراسان بيشتر از قاين و بيرجند بوده است.
حاجي‌آباد ‌نيز در بخش زيركوه از توابع شهرستان قاين قرار دارد كه جمعيت اين شهر برابر 4 هزار و 784 نفر گزارش شده است.

*خضري سرسبز و خوش آب و هوا
خضري دشت‌بياض مركز بخش نيمبلوك نيز ديگر شهري قاين است كه جمعيت آن برابر با 4 هزار و 930 نفر اعلام شده است.
ريشه لغوي خضري به دو معني است كه يك معني عام آن اسم حضرت خضر بوده است كه روايت است آن حضرت از اين منطقه گذشته و در پير مردانشاه كه هم اكنون به صورت زيارتگاه درآمده است آثار آن مشهود است و اما معني لغوي آن خضري به معني سرسبزي و خضري دشت‌بياض به معني دشت سرسبز و خوش آب و هوا است.
اين شهر از شمال با شهرستان گناباد، از جنوب با بخش مركزي شهرستان قاين، از شرق با بخش زيركوه و از غرب با شهرستان فردوس و شهرستان سرايان همجوار بوده و فاصله آن تا قاين 55 كيلومتر، تا بيرجند 160 كيلومتر، تا گناباد 45 كيلومتر و تا مشهد 320 كيلومتر است.
خضري دشت‌بياض در غرب دشتي قرار گرفته كه توسط كوه‌هاي آينه (كوه علي پلنگ) در جنوب غرب خضري، كوه خان (مردان شاه) در جنوب خضري، كوه سياه كوه در غرب خضري و رشته كوه‌هاي عباس‌آباد در شرق خضري احاطه شده است.
گرم‌ترين ماه‌هاي سال در اين منطقه تير و مرداد و سردترين آنها دي و بهمن است و ماه‌هاي يخبندان از اواخر آذر تا اواسط اسفندماه به طول مي‌انجامد.
بادهاي اصلي منطقه در تابستان بيشتر از شرق به طرف غرب مي‌وزد كه به باد شمال معروف است و در زمستان از طرف غرب به شرق از بادهاي مديترانه‌اي كه به نام سياه باد معروف است.
ميانگين بارش سالانه در اين منطقه 174 ميلي‌متر است كه بارش‌ها به صورت برف و باران است.
آب شرب شهر از طريق دو حلقه چاه عميق تامين مي‌شود، آب كشاورزي منطقه نيز از طريق چاه‌هاي عميق موجود تامين مي‌شود.
در سال‌هاي پرباران رودخانه‌هاي اصلي معروف به دهنه كه از كوه‌هاي جنوب و جنوب غربي سرچشمه مي‌گيرد و همچنين سيل بندهاي احداث شده در بالا دشت دشت قسمتي از آب كشاورزي منطقه را تامين مي‌كنند.

*وضعيت اقتصادي خضري
شيوه زندگي مردم اين منطقه از گذشته مبتني بر كشاورزي و دامداري بوده است، دشت خضري براي كشاورزي بسيار مناسب بوده و داراي آب و خاك مناسب است.
محصولات عمده اين منطقه گندم، جو، چغندر قند، زعفران و محصولات باغي است و از نظر ظرفيت‌هاي معدني اين منطقه موقعيت مناسبي دارد.
معادني كه در اين منطقه شناسايي شده عبارت است از معادن سنگ مرمر، خاك‌نسوز، سنگ آلومنيوم و گچ كه شركت سهامي زراعي خضري با توليد محصولات زارعي، دامي، باغي و لبني تاثير زيادي در رونق اقتصادي مردم، تامين نيازمندي‌هاي منطقه و ايجاد اشتغال دارد.

*ويژگي‌هاي تاريخي و مكان‌هاي زيارتي و گردشگري
شهر خضري به دليل سرسبز بودن بهترين نقطه ييلاقي و گردشگري استان محسوب و به لحاظ سابقه تاريخي و آثار تاريخي با ارزش و ظرفيت‌هاي موجود محل جاذبي براي مسافران، زائران و گردشگران است، اما چون شهر در محل گسل فعال و معروف دشت بياض واقع شده، هر از چندگاهي دچار قهر زمين شده و همه چيزش را از دست داده است.
گرچه منابع مكتوب در مورد اين منطقه درست نيست اما در ذهن مردم چنين مشهور است كه در گذشته‌هاي بسيار دور شهري آباد وجود داشته كه هر سه روستاي دشت بياض، خضري و ميم را در برگرفته و به فارس مشهور بوده است كه در نقشه‌هاي تاريخي نيز اين منطقه فارسي ثبت شده است و غاري به همين نام وجود نيز دارد.
از اندك آثار تاريخي و مكان‌هاي زيارتي و جاذبه‌هاي گردشگري به جا مانده از دوران كهن مي‌توان به بارگاه امامزاده سلطان عبدالله، قدمگاه دشت بياض، باغ دهنه و اردوگاه دانش‌آموزي شهيد كاوه خضري، دره سبز مردان شاه، غار فارس، قلعه دختر، مسجد جامع خضري و مسجد جامع دشت بياض اشاره كرد.

*وضعيت فرهنگي و ورزشي
اين شهر داراي سه باب دبستان، سه باب راهنمايي و دو دبيرستان دخترانه و پسرانه است كه به صورت شبانه‌روزي فعاليت مي‌كنند، همچنين اين شهر داراي دو مهد كودك نيز است.
چهار مسجد در خضري، سه مسجد در دشت بياض و دو حسينيه در خضري از مكان‌هاي مذهبي شهر است.
خضري داراي يك درمانگاه بهداشتي درماني شامل درمانگاه، درمانگاه داندانپزشكي و بخش زنان و زايمان است.
همچنين دو خانه بهداشت نيز در خضري دشت بياض فعاليت مي‌كنند و اداره دامپزشكي نيز در حاشيه جاده آسيايي به شهروندان خدمات ارائه مي‌كند.

* قنات فرخ‌آباد قاين با پيشينه 2 هزار ساله
سرپرست اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري قاين نيز در معرفي آثار تاريخي قاين و قنات تاريخي فرخ‌‌آباد گفت: سند قنات فرخ‌آباد قاين در جمادي‌الثاني 985 هجري قمري نوشته شده است كه از پيشينه 2 هزار ساله اين قنات خبر مي‌دهد.
علي صرافيان با بيان اينكه در اين سند از شوكت و عظمت اميرجمشيد قارني فرمانرواي قاين، پيشينه حدود 2 هزار ساله قنات فرخ‌آباد، احترام به حريم قنات‌ها و عمل به دستورات شرع مقدس اسلام نكات جالبي بيان شده است، اظهار داشت: در حاشيه‌ جنوب شهر قاين و بر دامنه‌ رشته‌كوه قهستان، مقبره‌اي قرار دارد كه متعلق به يكي از عرفاي نامدار،‌ سياستمدار و شاعر قرن چهارم و پنجم هجري قمري است.
وي تصريح كرد: اين بناي زيبا بر اساس شواهد موجود از بناهاي ساخته شده در قرن شش و هفت هجري قمري است.
سرپرست ميراث فرهنگي قاين ادامه داد: بناي مقبره بزرگمهر قايني به شكل چهارطاقي با گنبدي بر فراز ايوان‌ها ساخته شده است كه طاق ايوان‌ها به شكل كليل اجرا شده اما جرز اصلي طاق‌ها به صورت نيمه‌ بيضي باز كار شده و با استفاده از پوشش كاذب به شكل كليل درآمده‌است و در تزيين داخلي بنا از گچ استفاده شده و نوع كادربندي پيشاني ايوان‌ها به شكل طاق جناقي اجرا شده ‌است و تزيينات گچ‌كاري زير گنبد يكي از زيباترين بخش‌هاي بنا محسوب مي‌شود كه لچكي‌هاي چهار به هشت آن داراي مقرنس‌ها و گچ‌بري‌هاي بسيار هنرمندانه است.
صرافيان گفت: در صفه‌ شرقي مقبره اتاق‌هاي بسيار جالبي وجود دارد كه يكي از آنها داراي گنبد زيباي سنگي است و مصالح به كار رفته در ساخت اين بناي باشكوه سنگ، گچ و آجر است كه در كنار مقبره بزرگمهر قايني درخت كهنسال بنه‌اي وجود دارد كه زيبايي اين بنا را به عنوان يكي از تفرجگاه‌ها و مكان‌هاي ديدني شهر قاين دوچندان كرده است.
وي افزود: بناي مقبره بزرگمهر قايني با شماره 2759 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده و زير حفاظت سازمان ميراث فرهنگي،‌ صنايع دستي و گردشگري است.

* موزه آب قاين
سرپرست اداره ميراث فرهنگي و صنايع دستي قاين گفت: نخستين موزه آب خراسان جنوبي متعلق به دوره تيموريان در قاين است.
علي صرافيان با بيان اينكه كار مرمت آب‌انبار بازار از آذرماه 85 آغاز و در شهريورماه 86 با نورپردازي و تجهيز بنا با عنوان موزه آب شهرستان، در مجموع با هزينه‌اي بالغ بر 250ميليون ريال به اتمام رسيد، اظهار داشت: آب انبار در انتهاي كوچه سنگي كه بازار قديم در آن واقع بوده، قرار دارد و به همين دليل به آب انبار بازار معروف است كه از قنات كهناب آبگيري مي‌شده و به خاطر خشك شدن قنات وهمچنين لوله‌كشي شهر بدون استفاده مانده بود و به همين دليل ورودي آن با تصرفات انساني مسدود شده‌ بود كه هم اكنون گشوده شده است.
وي تصريح كرد: در آبان‌ماه سال 1386 همزمان با افتتاح سومين جشنواره ملي طلاي سرخ و سفر رياست سازمان ميراث ‌فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كشور، نخستين موزه آب استان خراسان‌جنوبي با حضور مسئولان استان بازگشايي شد.
صرافيان ادامه داد: بناي آب انبار داراي تمام قسمت‌ها و مشخصات اصلي آب انبارها به جز سر در است كه به دليل مرور زمان و استفاده نشدن از بنا و همچنين زلزله و تخريب‌ها و دخل و تصرفات انساني از بين رفته ‌است و هيچگونه اطلاعي از شكل اوليه آن در دست نيست.
سرپرست اداره ميراث فرهنگي قاين با بيان اينكه پيشخوان اين آب انبار پنج متر بوده است كه در حال حاضر فقط پلان آن موجود است و پوشش آن در دوره اخير صورت گرفته و ارزش تاريخي ندارد، گفت: راه ‌پله آب انبار داراي 32 پله است كه به پاشير منتهي مي‌شود و مصالح به كار رفته براي ساخت پله‌ها، آجرهاي با ملات شفته و ساروج بوده است.
وي ادامه داد: مخزن آب انبار در حدود هفت متر عمق دارد و قطر آن نيز حدوداً هفت متر است و ظرفيت ذخيره آب 287 متر است و چهار دريچه به ارتفاع 1.27 متر در چهار طرف آب انبار قرار دارد كه احتمالاً علاوه بر تزيينات تهويه، به منظور سرد كردن آب انبار و دسترسي سريع‌تر به مخزن آب انبار طراحي و ساخته شده‌ است.
انتهاي پيام/م10/ب