کرچک

مشخصات گياه شناسي :
گياهي است با برگ هاي پنجه اي شکل بزرگ که واجد 5 الي 11 لوب عميق دندانه دار مي باشند. اين گياه در مناطق گرمسيري درختچه مانند بوده ولي در مناطق معتدل گياهي کوچک و يک ساله است.
ميوه گياه کپسول است محتوي 3 دانه درشت که حاوي روغن فراوان مي باشند.
انتشار جغرافيايي :
گياه مذکور بومي ايران نيست ولي امروزه در نقاط مختلف کشور خصوصاً در مناطق گرمسيري کشور پرورش داده مي شود.
ترکيبات شيميايي :
دانه هاي کرچک داراي مواد متعددي همچون انواع گلوسيدها ( قندها )، اسيدهاي آلي چون اسيد ماليک و ميزان زيادي روغن مي باشند. در حدود %50 وزن هر دانه کرچک از روغن تشکيل شده است که قسمت اعظم آن روغن است که رسي نولين ناميده مي شود.
قسمت مورد استفاده :
دانه گياه اصلي ترين قسمت واجد خاصيت دارويي مي باشد. لازم به ذکر است که خواص درماني دانه به واسطه وجود روغن ها است.
اثرات دارويي و طرز استعمال :
1.درمان يبوست : شايد بتوان گفت دانه هاي کرچک و يا روغن کرچک که از آنان استخراج مي شود قوي ترين مُسهل گياهي مي باشند. براي رفع يبوست مي توان روغن کرچک و يا دانه هاي آن را مصرف نمود. در اشخاص بالغ مصرف 10 تا 60 گرم از دانه هاي کرچک و در کودکان مصرف 10 گرم از آن توصيه مي گردد. لازم به تذکر است مصرف مقادير زيادتر از دانه هاي کرچک ممکن است باعث ايجاد اسهال شديد شده و در مواردي باعث مسموميت نيز گردد.
2.درمان شوره : روغن کرچک در صورتي که به صورت خارجي استعمال شود. مي تواند تا حد زيادي شوره سر را رفع نمايد.
3.رفع لکه هاي دست و صورت : از زمان هاي گذشته اعراب براي درمان لکه هاي موجود بر روي پوست بدن از روغن کرچک استفاده مي کردند. به اين منظور بهتر است روغن کرچک به شکل خارجي بر روي موضع استعمال گردد.