لقمان را گفتند: ادب از كه آموختی؟ گفت: از بی‌ادبان، كه هرچه از ایشان در نظرم ناپسند آمد، از فعل آن پرهیز كردم1».
از حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل است كه: لقمان پیامبر نبود، لیكن بنده‌ای فكور و اندیشمند بود، یقینی نیكو داشت، خدا را دوست می‌داشت، خدا هم دوستدارش شد و به او حكمت آموخت.2
در روایات، پندهای بسیاری از لقمان نقل شده كه یكی بهتر از دیگری است. قرآن كریم هم از نصایح و حكمتها و پندهای لقمان حكیم نمونه‌هایی را آورده است كه هر یك از آنها برای «خودسازی» و تهذیب نفس و الگوگیری اخلاقی مفید و ضروری است. خود لقمان كه صاحب این مواعظ و پندهاست، انسانی خودساخته بود كه با صالحان و حكیمان همنشینی می‌كرد، از دانش آنان می‌آموخت، به دیدار حضرت داود علیه‌السلام بسیار می‌رفت و از معارف او نیز بهره می‌گرفت و مدتی هم چوپانی می‌كرد.
روزی به او گفتند: تو كه گوسفندچران بودی، حكمت را از كجا به دست آوردی؟ گفت: از راه امانتداری، راستگویی و سكوت از گفتن آنچه به دردم نمی‌خورد.
این است الگوی قرآنی كه خوب است گوش جان به پندها و مواعظش بسپاریم