کتابی روایی از شیخ طوسی و چهارمین کتاب از كتب اربعه .این کتاب مجموعهای است از اخبار اختلافی که از اهل بیت روایت شدهاست.شیخ طوسی در این کتاب کلیه روایاتی را که در مباحث گوناگون فقهی وارد شده و روایتی نیز بر خلاف آن آمده، جمع کردهاست.
شیخ طوسی برای نگارش این کتاب از دو کتابخانه بزرگ آن زمان در شهر بغداد که مملو از کتابهای معتبر و نسخههای اصلی بوده استفاده کرده:
- کتابخانه استاد بزرگوارش سید مرتضی. شامل ۸۰ هزار جلد کتاب
- کتابخانه شاپور که بسیار بزرگتر از آن بوده و برای علمای شیعه در منطقه کرخ بغداد تأسیس شده بود.
شیخ طوسی در بخش اول و دوم کتاب تمام سند را آورده؛ ولی در بخش سوم فقط به نام راوی که روایت را از کتاب او نقل کرده اکتفا میکند و در پایان کتاب سند خود را به آن راوی آورده تا روایات از ارسال خارج شده و به روایات مسند ملحق گردند. اصطلاحاً این بخش را «مشیخه» مینامند، یعنی اساتید و مشایخ.
آقا بزرگ تهرانی در کتاب « الذریعة إلی تصانیف الشیعة» میگوید: کتاب استبصار یکی از کتابهای چهارگانه و یکی از مجموعههای روایی است که وسیله استنباط احکام شرعی در میان فقهای شیعه دوازده امامی از زمان مؤلف تا این زمان بودهاست