رفتارهای شرطی نوزاد

مجموعه ای از کنش های دست – دهان نیز دیده می شود که از ضربه به گونه یا کف دست ناشی می گردد. کودک انگشت وارد کننده ضربه را جستجو می کند. بازویش خم شده و دستش را به دهان می برد. دهان را باز و دست را وارد آن و شروع به مکیدن می کند.
با ضربه به گونه یا کف دست نوزاد نیز با همین سلسله حرکات پیچیده رو به رو می شویم. شکی نیست که این کنش پیش درآمد مکیدن شست است. به نظر می رسد طبیعت حتی در نوزادان تازه متولد شده و جنین راهی برای کنترل تنش به ودیعه نهاده است.
اگر پارچه ای را در اطراف بینی نوزاد قرار دهید ابتدا سعی می کند آن را در دهان بگذارد. وقتی نتواند این کار را انجام دهد سر خود را می چرخاند و دستان خود را برای کنار زدن آن به اطراف تکان می دهد (این کنش خو کردن کودک به رختخوابش را غیرممکن می سازد).
اگر به یک پا ضربه بزنیم پای دیگر برای کنار زدن انگشت ضربه زننده واکنش نشان می دهد. کودکان در مقابل محرک های دردآور مانند نیشگون و نوک سوزن خود را عقب کشیده و واکنش نشان می دهند.
هنگامی که کودک به صورت دمر و یا طاقباز خوابیده باشد اگر سر به یک سمت بچرخد بدن حالتی شبیه به شمشیر باز را به خود می گیرد.
بازویی که در سمت چرخش سر قرار دارد باز شده و بازوی دیگر از شانه خم می شود و پاها برخلاف الگوی دست ها قرار می گیرند. یکی خم و دیگری باز می شود. این پاسخ دست و پا به حرکت سر به نام کنش انقباض گردنی معروف است.
اگر کودک را از پا در هوا معلق نگه دارید (به شکلی که برای وی مضر یا ناراحت کننده نباشد)، حالت جنینی به خود می گیرد. هر دو دست و پایش را خم کرده و به شکل یک توپ خم می شود. سپس پاها و دست هایش را به سمت خارج باز کرده و پشتش را خم می کند مانند شناگری که زیرآبی می رود.
کنش ها بخشی از تجهیزات کودک در هنگام تولد هستند. این کنش ها پیش درآمد کنترل های ارادی بوده و نشان می دهند که سیر حرکات پیچیده ای مانند راه رفتن از مدت ها پیش از انجام آن شروع شده است.
کنش ها تا زمانی که کنترل ارادی به مرحله ای برسد که رفتار به وجود اید ادامه دارد. بنابراین هنگامی که کودک در حدود سه ماهگی توانست شیء را چنگ زده و در دست بگیرد، کنش چنگ زنی از بین می رود.
هنگامی که کودک نسبت به محیط پیرامونش آگاهی یافت و با چشم، شیشۀ شیر و پستان مادر را جستجو کرد، کنش ریشه ای ناپدید می شود.
در نوزاد تازه متولد شده کنش ها به منزلۀ اطلاعاتی از طبیعی بودن سیستم عصبی هستند. البته تمامی کنش های یاد شده در طی معاینۀ فیزیکی یک نوزاد تازه متولد شده آشکار نمی شود.

منبع: راهنمای جامع برای 9 ماه انتظار