بیانات امام خمینی در جمع کارکنان هیأت تحریریه روزنامه کیهان

تاریخ: 1360/03/12

هیچ انسانی نیست که محتاج موعظه نباشد

بسم الله الرحمن الرحیم
راجع به روزنامه و سایر مطبوعات، رادیو و تلویزیون مکرراً صحبت هائی کرده ام، لکن تذکر و موعظه تکرارش مؤثر است. یکی از اموری که حتی در امراض مؤثر است تلقین است که مریض به خودش و یا دیگری به او تلقین کند که خوب می شوی، این وقتی مکرر شد در نفس انسان اثر می گذارد. در موعظه هم همین طور است، انسان باید هم خودش را موعظه کند و هم در معرض موعظه واقع بشود. هیچ انسانی نیست که محتاج به موعظه نباشد منتها انسان های بالا واعظشان خداست و انسان های بعد واعظشان آنها هستند تا برسد به آخر، تا برسد به ما. ما خودمان احتیاج به موعظه داریم و موعظه چندین ساله در خود من باز تأثیر بسزا نکرده است. من باید اعتراف کنم که در عین حالی که آقایان را موعظه می کنم و حالا مسائل روز را و قدیم مسائل اخلاقی را، معذلک در خود من آنطور که باید تأثیر کند، تأثیر نکرده است. این برای این است که در باطن انسان، شیطان بزرگی است که ایستاده است تا انسان را به هلاکت برساند، تمام همش این است که انسان را بدون ایمان از اینجا بیرون کند و ما از گرفتاری به این عواقب سوء به خدا پناه می بریم. موعظه من به شما آقایان این است که شما و ما همه در محضر خدا هستیم همین جا که نشسته ایم و با هم صحبت می کنیم محضر خداست. همه پیش چشم خدا هستیم. همه در علم خدا هستیم. خدا در همه جا حضور دارد. (و هو معکم اینما کنتم) آن کسی که مسؤولیت را به عهده ما گذاشته است حاضر است، پس با آن کسی که حاضر است نباید مخالفت کنیم.
 

مسؤولیت بزرگ شما قلم هائی است که در دست شماست

مسؤولیت بزرگ شما امروز قلم هائی است که در دست شماست. اداره شما مثل یک اداره دولتی نیست که هر چه در آن واقع شود در همانجاست، مگر گاهی به مردم بگویند، اما قلم ها اگر لغزش پیدا کنند یک ملت را لغزاند. رادیو تلویزیون دستگاهی است که اگر فاسد باشد یک ملت را فاسد می کند. الان همه رادیو را گوش و تلویزیون را نگاه می کنند. معصیتی اگر اتفاق بیفتد، در محضر همه مردم است. اگر خدای نخواسته قلم های شما بلغزد و از تعهدی که برای خدای تبارک و تعالی باید داشته باشید غفلت بکنید اینجور نیست که تنها به شما و دوستان و هم مذهب و هم دین شما ضرر بزند،

صحیفه نور جلد 14 صفحه 258

به همه ضرر می زند، پس یک ضرر کوچک نیست، شما که روزنامه کثیر الانتشاری در دستتان است باید توجه کنید که مسؤولیت بسیار خطیری پیش مردم و ملت های جهان دارید که اگر ارشاد کنید مردم را بالاتر از اطاعت هائی است که در گوشه خانه و یا یک مجلسی که چند هزار نفر هستند می باشد. قلم شما اگر ارشادی باشد، ملت را به راه راست هدایت می کند و می تواند مردم را از انحرافات نجات دهد. امروز چند برابر قلم های ارشادی قلم های انحرافی است. باید انسان متوجه باشد که منحرفین چه می گویند و چه می خواهند گفت و انگیزه شأن از این انحرافات چیست. آن کسی که اهل همین مملکت و خاک و ملت است چه می گوید و ملت است چه می گوید که می خواهد انحراف ایجاد کند، آیا صحیح است که اینها دلسوز ملت هستند و از روی دلسوزی است که می خواهند مسائل فاسد را رفع کنند؟ یا نه، دست خودشان را آلت قرار داده اند به اینکه فاسد کنند؟ ممکن است در بین اینها اشخاصی باشند که واقعاً بخواهند مفاسد را بگویند و اصلاح کنند ولی انسان از لحن کسی که صحبت می کند می فهمد که چیست. انسان از قلم کسی که می گوید من می خواهم مردم را ارشاد کنم می فهمد که مسأله، مسأله ارشاد است یا مسأله چیزهای دیگر است.
انسان از طرز صحبت می فهمد که از یک نفس خبیث برای افساد بیرون آمده یا از یک نفس آرام برای اصلاح و ما در بعضی از این قلم ها و زبان ها معانی که اصلاح است کم می بینیم، آدم می بیند که سلامت قلم و بیان و ارشاد هست ولی کم است، از آن طرف نشریاتی که برای افساد است زیاد می باشد.
 

اگر می خواهید کشور اسلامی باشد باید مطبوعاتش هم اسلامی باشد

باید نشریات شما در مقابل اینها به صورتی باشد که وقتی دست مردم می رسد بگویند تعلیمی است و مدرسه ای است برای تعلیم و کسانی که الهی هستند راضی باشند. شما درصدد این نباشید که منحرفین را راضی کنید، در صدد این باشید که منحرفین را اصلاح کنید. اگر منحرفین را بخواهید راضی کنید شما را به انحراف می کشند، اما اگر بخواهید منحرفین را اصلاح کنید هر روز قلم شما قلم اصلاحی است. مقالاتی که می نویسید اصلاحی باشد، اخباری که می نویسید، تیترهایی هست، مردم اینها را در روزنامه ها می بینند و می فهمند که این تیتر از کجا پیدا شده است و برای چه مقصدی این تیتر را گذاشته اند و گاهی هم آدم می بیند مسأله اینطور نبوده است، تیترش یک جور است و مسأله اش یک جور دیگر. مردم این تیترها را نگاه می کنند و می فهمند که چه فسادی و یا چه صلاحی واقع شده است. باید توجه کنید که روزنامه ای تیترش چیزی نباشد که محتوایش آنطور نباشد، نه به آن تندی که در تیتر است و نه به آن عظمت، این غش است. درست مثل کاسبی که روی متاعش چیز خوب می ریزد و آخرش فاسد است و این حرام است و اگر تیتر با محتوا نخواند غش است که شما با قلم هایتان می کنید. باید توجه کنید و شک نکنید ما روز محاسبه داریم، از همه چیزها محاسبه می شود آن روز، خود انسان، قلم ها، دست ها، چشم شهادت می دهند، دیر یا زود چیزی نیست ولی چنین روزی هست.

صحیفه نور جلد 14 صفحه 259

توجه کنید اگر می خواهید کشور اسلامی باشد باید مطبوعاتش هم اسلامی باشد. توجه کنید که اگر یک چیزی پیدا کنند در رادیو لندن و یا آمریکا و یا رادیوهای دیگر، یک کلمه را برداشته و به صورتی بزرگ نمایش می دهند مثلاً ایران همه کارهایش به هم ریخته است و چه و چه هست. این برای این است که یکی از راه هایی که اینها بخواهند فساد کنند مطبوعات است.
 

روزنامه ها با کسی صورت مخاصمه نداشته باشند بلکه صورت ارشاد داشته باشند

من امیدوارم انشاء الله تا شما این روزنامه ای که در دستتان است و عهده دار مسؤولیت آن هستید درصدد باشید که اولا افرادی که می خواهند به این جمهوری صدمه بزنند اگر یکدفعه نمی توانید آنها را ارشاد کنید به تدریج این کار را بکنید وقتی تدریجی شد کار درست می شود. اما راجع به محتوا و دیگر چیزها، شما هیچ کس را دشمن خودتان حساب نکنید، نمی گویم صدام را هم حساب نکنید، نه، اما اینهائی که الان متکفل امور کشور هستند هیچ کدام دشمن با شما نیستند سلیقه های مختلفی با هم دارند. این سلیقه های مختلف در نفس انسان روی انگیزه هایی است که به صورت مخاصمه در می آید در صورتی که نباید اینطور باشد. روزنامه ها باید با کسی صورت مخاصمه نداشته باشند بلکه صورت ارشاد داشته باشند، مطالب را بگویند. انتقادها باید باشد زیرا یک جامعه تا انتقاد نشود اصلاح نمی شود عیب هم در همین جاست چون سرتاپای انسان عیب است و باید این عیب ها را انتقاد کرد تا جامعه اصلاح بشود. خداوند انشاء الله شما را حفظ کند و موفق باشید و قلم ها موفق باشند تا رضای خدا را ملاحظه کنند.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته