تعقیبات نماز
شنبه 18 دی 1389 9:12 PM
|
تعقیبات نماز صبح |
□ |
|
تعقیب نماز صبح از تعقیب سایر نمازها بیشتر و تأكید بر آن فزونتر، واحادیث فراوانى در فضیلت آن وارد شده است; ولى همان گونه كه قبلاً هم گفته ایم هر كس به فراخور حال خویش هر مقدار كه بتواند به جاى مى آورد. |
|
|
تعقیب نماز صبح از تعقیب سایر نمازها بیشتر و تأكید بر آن فزونتر، واحادیث فراوانى در فضیلت آن وارد شده است; ولى همان گونه كه قبلاً هم گفته ایم هر كس به فراخور حال خویش هر مقدار كه بتواند به جاى مى آورد. |
|
|
ما شاءَ اللّهُ كانَ، لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاَّ بِاللّهِ الْعَلِىِّ الْعَظیم، |
|
|
هرچه كه خدا خواهد، محقّق است، هیچ جنبش و نیرویى نیست، مگر با كمك خداوند بلندمرتبه با عظمت |
|
|
در آن روز هیچ ناگوارى نمى بیند.(9) |
|
|
سُبْحانَ اللّهِ الْعَظیمِ وَ بِحَمْدِهِ، اَسْتَغْفِرُ اللّهَ وَ اَسْأَلُهُ مِنْ فَضْلِهِ. |
|
|
پاك و منزه است خداوند با عظمت و او را ستایش مى كنم. از خدا طلب آمرزش مى كنم و از فضلش مى طلبم. |
|
|
آن مرد مى گوید: مدّت اندكى بر این كار مداومت ورزیدم كه مشكلات من حل شد.(12) |
|
|
تَوَكَّلْتُ عَلَى الْحَىِّ الْقَیُّومِ الَّذى لا یَمُوتُ، وَالْحَمْدُ للهِِ الَّذى لَمْ یَتَّخِذْ |
|
|
توكل كردم بر خداى زنده پاینده اى كه هرگز نمیرد و ستایش خاص خدایى است كه فرزندى |
|
|
وَلَداً، وَلَمْ یَكُنْ لَهُ شَریكٌ فِى الْمُلْكِ، وَ لَمْ یَكُنْ لَهُ وَلِىٌّ مِنَ الذُّلِّ، وَ كَبِّرْهُ |
|
|
نگیرد و شریكى در فرمانروایى ندارد و نباشد برایش یارى از خوارى و او را بخوبى |
|
|
تَكْبیراً، اَللّهُمَّ اِنّى اَعُوذُ بِكَ مِنَ الْبُؤْسِ وَ الْفَقْرِ، وَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّیْنِ |
|
|
بزرگ شمار خدایا به تو پناه برم از تنگدستى و ندارى و از فشار بدهكارى |
|
|
وَالسُّقْمِ، وَ اَسْئَلُكَ اَنْ تُعینَنى عَلى اَدآءِ حَقِّكَ اِلَیْكَ وَاِلَى النّاسِ.(14) |
|
|
و دردمندى و از تو مى خواهم كه كمكم دهى بر پرداخت حق تو و حق مردم. |
|
|
7ـ علاّمه مجلسى مى نویسد: مرحوم «طبرسى» و «كفعمى» و علماى دیگر از رسول خدا(صلى الله علیه وآله)روایت كرده اند كه آن حضرت به اصحاب خود فرمود: آیا نمى توانید هر صبح و شام عهدى را از نزد خداوند بگیرید؟ گفتند: چگونه عهد بگیریم؟ فرمود: هر كس این دعا را بخواند، بر آن دعا مهرى مى زنند و تحت عرش الهى مى گذارند و چون روز قیامت فرا رسد، منادى ندا مى دهد: كجایند آنان كه نزد خداى رحمان عهدى دارند و هر كس آن دعا را خوانده باشد، آن عهد را به او دهند و با آن عهدنامه، داخل بهشت شود.(15) |
|
|
اَللّهُمَّ فاطِرَ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ، عالِمَ الْغَیْبِ وَالشَّهادَةِ، اَلرَّحْمنَ |
|
|
خدایا اى آفریننده آسمانها و زمین داناى غیب و شهود بخشاینده |
|
|
الرَّحیمَ، اَعْهَدُ اِلَیْكَ فى هذِهِ الدُّنْیا اَنَّكَ اَنْتَ اللهُ لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، وَحْدَكَ لا |
|
|
مهربان من با تو عهد مى كنم در این دنیا كه براستى تویى خدایى كه معبودى جز تو نیست یكتایى كه |
|
|
شَریكَ لَكَ، وَاَنَّ مُحَمَّداً صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ، اَللّهُمَّ |
|
|
شریك برایت نیست و این كه محمّد صلى اللّه علیه و آله بنده و رسول توست خدایا |
|
|
فَصَلِّ عَلى مُحَمَّد وَآلِهِ، وَلا تَكِلْنى اِلى نَفْسى طَرْفَةَ عَیْن اَبَداً، وَلا اِلى |
|
|
پس درود فرست بر محمّد و آلش و هرگز به اندازه چشم برهم زدنى مرا به خودم و نه به |
|
|
اَحَد مِنْ خَلْقِكَ، فَاِنَّكَ اِنْ وَكَلْتَنى اِلَیْها تُباعِدْنى مِنَ الْخَیْرِ، وَتُقَرِّبْنى مِنَ |
|
|
هیچ یك از مخلوقت وامگذار زیرا اگر مرا بدانها واگذارى از خیر دورم كرده و به شر نزدیكم |
|
|
الشَّرِّ، اَىْ رَبِّ لا اَثِقُ اِلاَّ بِرَحْمَتِكَ، فَصَلِّ عَلى مُحَمَّد وَآلِهِ الطَّیِّبینَ، |
|
|
كرده اى اى پروردگار من اطمینان ندارم جز به رحمتت پس درود فرست بر محمّد و خاندان پاكیزه اش |
|
|
وَاجْعَلْ لى عِنْدَكَ عَهْداً تُؤَدّیهِ اِلَىَّ یَوْمَ الْقِیمَةِ، اِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمیعادَ.(16) |
|
|
و این پیمان رانزد خود محفوظ نگهدار كه در روز قیامت آن را به من بازگردانى كه همانا تو خلف وعده نمى كنى. |
|
|
8ـ در روایتى نقل شده است كه هر كس بعد از نماز صبح صد بار بگوید: |
|
|
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد |
|
|
خدایا برمحمد و آل محمد درود فرست |
|
|
خداوند او را از آتش جهنم حفظ فرماید.(17) |
|
|
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، اَلاَْوْصِیآءِ الرّاضینَ الْمَرْضِیّینَ |
|
|
خدایا درود فرست بر محمّد و بر آلش همان اوصیاى خشنود پسندیده |
|
|
بِاَفْضَلِ صَلَواتِكَ، وَبارِكْ عَلَیْهِمْ بِاَفْضَلِ بَرَكاتِكَ، وَالسَّلامُ عَلَیْهِمْ وَ عَلى |
|
|
به نیكوترین درودهایت و بركت فرست بر آنها به بهترین بركاتت و سلام برایشان |
|
|
اَرْواحِهِمْ وَاَجْسادِهِمْ، وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَكاتُهُ.(18) |
|
|
و ارواح و اجسادشان و رحمت خدا و بركاتش. |
|
|
2ـ خواندن این صلوات كه براى خواندنش بعد از نماز ظهر و عصر جمعه، فضیلت فراوانى وارد شده است(19) و «شیخ طوسى» آن را در تعقیبات نماز صبح آورده است: |
|
|
اَللّهُمَّ اَحْیِنى عَلى ما اَحْیَیْتَ عَلَیْهِ عَلِىَّ بْنَ اَبى طالِب، وَاَمِتْنى عَلى ما |
|
|
خدایا مرا زنده دار بر آنچه على بن ابى طالب را بر آن زنده داشتى و بمیران بر آنچه |
|
|
ماتَ عَلَیْهِ عَلِىُّ بْنُ اَبى طالِب عَلَیْهِ السَّلامُ.(20) |
|
|
على بن ابى طالب بر آن درگذشت. |
|
|
3ـ پس از آن بگو: |
|
|
اَصْبَحْتُ اللّهُمَّ مُعْتَصِماً بِذِمامِكَ الْمَنیعِ، اَلَّذى لا یُطاوَلُ |
|
|
صبح كردم خدایا در حالى كه پناه آوردم به جوار (مقام) منیع تو كه دستى بدان نرسد |
|
|
وَلایُحاوَلُ، مِنْ [شَر] كُلِّ غاشِم وَطارِق،مِنْ سآئِرِ مَنْ خَلَقْتَ وَما خَلَقْتَ |
|
|
و مورد تجاوز واقع نگردد از شرّ هر ستمگر و هر راهزنى از تمام كسانى كه آفریده اى و چیزهاى دیگرى كه خلق كرده اى |
|
|
مِنْ خَلْقِكَ الصّامِتِ وَ النّاطِقِ، فى جُنَّة مِنْ كُلِّ مَخُوف بِلِباس سابِغَة |
|
|
چه (آنها كه) خموش (اند) و چه گویا (خود را) در سپرى از هر چیز ترسناكى (نهادم) با لباسى بافته از |
|
|
وَلاءِ اَهْلِ بَیْتِ نَبِیِّكَ، مُحْتَجِباً مِنْ كُلِّ قاصِد لى اِلى اَذِیَّة، بِجِدار حَصین |
|
|
دوستى خاندان پیمبرت و خود را بپوشانم از هر كه قصد آزارم كند به سنگر محكم |
|
|
الاِْخْلاصِ فِى الاِْعْتِرافِ بِحَقِّهِمْ، وَ التَّمَسُّكِ بِحَبْلِهِمْ، مُوقِناً اَنَّ الْحَقَّ لَهُمْ |
|
|
اخلاص با اعتراف به حق آن بزرگواران و تمسك به رشته دوستى ایشان در حالى یقین دارم حق مخصوص آنها |
|
|
وَمَعَهُمْ وَفیهِمْ وَبِهِمْ، اُوالى مَنْ والَوْا، وَ اُجانِبُ مَنْ جانَبُوا، فَاَعِذْنِى اللّهُمَّ |
|
|
و نزد آنها و پیش آنها و به وسیله آنهاست دوست دارم هر كه را دوست دارند و دورى جویم از هر كه دورى جویند پس خدایا |
|
|
بِهِمْ مِنْ شَرِّ كُلِّ ما اَتَّقیهِ، یا عَظیمُ حَجَزْتُ الاَْعادِىَ عَنّى بِبَدیعِ |
|
|
به حق ایشان مرا از شر هر چه مى ترسم پناه ده اى خداى بزرگ، من دشمنان را بوسیله خداى پدید آورنده |
|
|
السَّمواتِ وَالاَْرْضِ، اِنّا جَعَلْنا مِنْ بَیْنِ اَیْدیهِمِ سَدّاً وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً |
|
|
آسمانها و زمین از خود دور ساختم، همانا پیش رویشان سدى نهادیم و پشت سرشان نیز سدى، |
|
|
فَاَغْشَیْناهُمْ فَهُمْ لا یُبْصِرُونَ.(21) |
|
|
و پرده بر آنها افكندیم كه نمى بینند. |
|
|
این دعایى است كه در هر صبح و شام مى توان آن را خواند و این همان دعایى است كه امیر مؤمنان(علیه السلام) در لیلة المبیت (شبى كه به جاى رسول خدا، در بسترش خوابید تا پیامبر از دست مشركان مكّه نجات یابد) آن را خواند.(22) |
|
|
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِحَقِّ مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد عَلَیْكَ، صَلِّ عَلى مُحَمَّد |
|
|
خدایا از تو مى خواهم به آن حقى كه محمّد و آلش بر تو دارند كه درود فرستى بر محمّد |
|
|
وَآلِ مُحَمَّد، وَاجْعَلِ النُّورَ فى بَصَرى، وَ الْبَصیرَةَ فى دینى، وَ الْیَقینَ فى |
|
|
و آلش و قرار ده روشنایى در دیده ام و بینایى در دینم و یقین در |
|
|
قَلْبى، وَ الاِْخْلاصَ فى عَمَلى، وَ السَّلامَةَ فى نَفْسى، وَ السَّعَةَ فى رِزْقى، |
|
|
دلم و اخلاص در عملم و سلامتى در جانم و فراخى در روزیم |
|
|
وَ الشُّكْرَ لَكَ اَبَداً ما اَبْقَیْتَنى.(24) |
|
|
و همیشه تا زنده ام دارى سپاسگزارت باشم. |
|
|
6ـ در روایتى از امام محمّد تقى(علیه السلام) نقل شده است كه آن حضرت فرمود: هر كس پس از نماز صبح این دعا را بخواند، خواسته هایش از خداوند به آسانى به دست آید و آنچه را كه او بخواهد و آهنگ آن كند، خداوند كفایتش فرماید و آن را برآورده سازد; این دعا، مطابق نقل «مفتاح الفلاح» چنین است: |
|
|
بِسْمِ اللهِ وَ صَلَّى اللهُ عَلى مُحَمَّد وآلِهِ، وَ اُفَوِّضُ اَمْرى اِلَى اللهِ، اِنَّ اللهَ |
|
|
به نام خدا و درود خدا بر محمّد و آلش باد و واگذارم كارم را به خدا كه براستى خدا |
|
|
بَصیرٌ بِالْعِبادِ، فَوَقیهُ اللهُ سَیِّئاتِ ما مَكَرُوا، لا اِلهَ إلاَّ اَنْتَ، سُبْحانَكَ اِنّى |
|
|
به كار بندگان بیناست «پس خدا از نیرنگهاى بد نگاهش داشت» معبودى جز تو نیست «منزهى تو كه من |
|
|
كُنْتُ مِنَ الظّالِمینَ، فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ، وَ كَذلِكَ نُنْجِى |
|
|
از ستمكارانم پس ما دعایش مستجاب كردیم و از غم و اندوه نجاتش دادیم این چنین مؤمنان را |
|
|
الْمُؤْمِنینَ، حَسْبُنَا اللهُ وَنِعْمَ الْوَكیلُ، فَاْنَقَلَبُوا بِنِعْمَة مِنَ اللهِ وَ فَضْل لَمْ |
|
|
نجات دهیم» «خدا ما را بس است و چه نیكو وكیلى است پس با نعمت خدا و فزونى كه دیگر |
|
|
یَمْسَسْهُمْ سُوءٌ، ما شآءَ اللهُ، لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِالله، ما شآءَ اللهُ لا ما |
|
|
بدى به آنها نرسید بازگشتند» آنچه خدا خواهد، نیست جنبش و نه نیرویى مگر بوسیله خدا آنچه خدا خواهد مى شود نه آنچه |
|
|
شآءَ النّاسُ، ما شآءَ اللهُ وَ اِنْ كَرِهَ النّاسُ، حَسْبِىَ الرَّبُّ مِنَ الْمَرْبُوبینَ، |
|
|
مردم خواهند آنچه خدا خواهد مى شود اگر چه مردم ناخوش دارند بس است مرا پروردگار از (بندگان) پروریده شده، |
|
|
حَسْبِىَ الْخالِقُ مِنَ الْمَخْلُوقینَ، حَسْبِىَ الرّازِقُ مِنَ الْمَرْزُوقینَ، حَسْبِىَ |
|
|
بس است مرا آفریدگار از آفریدگان بس است مرا روزى ده از روزى خوران بس است مرا |
|
|
اللهُ رَبُّ الْعالَمینَ، حَسْبى مَنْ هُوَ حَسْبى، حَسْبى مَنْ لَمْ یَزَلْ حَسْبى، |
|
|
خدا پروردگار جهانیان بس است مرا آن كه او بس است مرا، بس است مرا آن كه همیشه مرا بس است |
|
|
حَسْبى مَنْ كانَ مُذْ كُنْتُ حَسْبى، حَسْبِىَ اللهُ لا اِلهَ اِلاَّ هُوَ، عَلَیْهِ تَوَكَّلْتُ |
|
|
بس است مرا آن كه از وقتى بودم بسم بوده بس است مرا خدا معبودى جز او نیست بر او توكل كنم |
|
|
وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ.(25) |
|
|
و اوست پروردگار عرش با عظمت. |
|
|
7ـ مرحوم «حاجى نورى» در كتاب «دار السلام» از استاد خود، عالم ربّانى مرحوم جناب حاج ملاّ فتحعلى سلطان آبادى نقل كرده است، كه فاضل مقدّس آخوند ملاّمحمّد صادق عراقى در دشوارى و پریشان حالى و نهایت سختى بود، به گونه اى كه هرگز براى او گشایشى حاصل نمى شد. شبى در خواب دید كه در مكانى، خیمه اى بزرگ برپاست. پرسید این خیمه از كیست؟ گفتند این خیمه پناهگاه مطمئن و فریادرس بیچارگان حضرت مهدى امام منتظر عجّل اللّه تعالى فرجه الشّریف است. ملاّ محمّد صادق عراقى با عجله به خدمت آن حضرت مشرّف گردید و سختى زندگى و پریشانى حال خویش را به آن حضرت عرض كرد، و از آن بزرگوار خواست دعایى براى رفع مشكلات و اندوه خویش، به او تعلیم فرماید. آن حضرت وى را به سمت خیمه اى كه یكى از سادات در آن جا بود، راهنمایى نمود. آخوند ملاّ محمّد صادق از خدمت آن حضرت بیرون آمد و به همان خیمه اى كه امام اشاره كرده بود، وارد شد; دید سیّد جلیل القدر و عالم بزرگوار، جناب آقا سیّد محمّد سلطان آبادى در آن خیمه روى سجّاده نشسته و مشغول دعا و ذكر است، آخوند بر وى سلام كرد و حكایت حال خویش را براى او نقل كرد. سیّد نیز براى گشایش كار و وسعت رزق، دعایى به وى آموخت. |
|
|
لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاَّ بِاللهِ العَلِىِّ الْعَظیمِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى الْحَىِّ الَّذى لا |
|
|
جنبش و نیرویى مگر بوسیله خدا نیست توكل كردم بر (خداى) زنده اى كه |
|
|
یَمُوتُ، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى لَمْ یَتَّخِذْ صاحِبَةً وَلاوَلَداً، وَ لَمْ یَكُنْ لَهُ شَریكٌ |
|
|
نمیرد و ستایش خاص خدایى است كه همسر و فرزندى نگیرد و شریكى |
|
|
فِى الْمُلْكِ، وَ لَمْ یَكُنْ لَهُ وَلِىٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبیراً.(26) |
|
|
در فرمانروایى ندارد و خوارى ندارد تا نیازمند یاور باشد و به نحو كامل او را بزرگ شمار. |
|
|
سوم: بعد از نماز صبح بخواند آن دعایى كه پیش از این (صفحه 1053) گذشت (بسم الله و صلّى الله على محمّد و آله و افوّض امرى الى الله ... تا آخر). |
|
1. مكارم الاخلاق، صفحه 305. |