عمارت مسعودیه

 

 

عمارت مسعودیه بنایی به یادگار مانده از دوران قاجار در تهران است. این عمارت در میدان بهارستان واقع شده و به دستور مسعود میرزا، حاکم اصفهان (که به ظل‌السلطان شهرت دارد) و فرزند ناصرالدین شاه ساخته شده است و به همین دلیل نام آن را عمارت مسعودیه گذاشته‌اند.

 

این بنا در سال ۱۲۹۵ هجری قمری و در زمینی به وسعت ۴ هزار متر مربع ساخته شده است و معمار آن استاد شعبان معمارباشی بود که با نظارت میرزا رضا قلی‌خانی (ملقب به سراج‌الملک) ساخته شد. این عمارت از یک اندرونی و بیرونی تشکیل شده و چند سازه‌ی دیگر در آن وجود دارد. عمارت‌های اصلی این بنا عمارت دیوان خانه، عمارت سفره‌خانه، حیاط سید جوادی، عمارت سید جوادی، حیاط مشیری، عمارت مشیرالدوله، حیاط خلوت، عمارت حیاط خلوت سردر پیاده‌رو، عمارت سردر کالسکه‌رو، باغ دیوان‌خانه است. 

 

 

عمارت مسعودیه در گذشته شاهد اتفاقات تاریخی بسیاری بوده؛ برای مثال در جریان جنبش مشروطه، به دلیل نزدیکی به میدان بهارستان و با توجه به این که ظل‌السلطان با برادرش مظفرالدین شاه و فرزندش محمد علی شاه، این عمارت به مرکزی برای مشروطه‌خواهان و مخالفان شاه تبدیل شده بود. پس از به توپ بستن مجلس، عمارت مسعودیه به رگبار بسته شد. نخستین کتابخانه و موزه‌ی ملی ایران در گوشه‌ای از عمارت مسعودیه شکل یافت. بعدها به مدت کوتاهی این عمارت را به دانشکده‌ی افسری تبدیل کردند. در سال ۱۳۴۵ نیز این عمارت به نخستین وزارت‌خانه‌ی آموزش و پرورش تبدیل شد. این بنا در تاریخ ۲۷ دی ماه ۱۳۷۷ با شماره‌ی ۲۱۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.