پر از املاح معدني هستم.
اگر طالب كسب ويتامين‏هاي گوناگون هستيد، به سراغ من بياييد.
حريره من با شكر و بادام براي خونريزي سينه مفيد است.
براي معالجه كك و مك طبق دستور از من استفاده كنيد.
در فارسي مرا گندم و نيم كوفته‏ي مرا بلغور نامند. عربي من حنطه است. من اولين خوراكي هستم كه انسان را به سوي خود جلب كردم و بطوري كه در قصص مذهبي آمده است، براي اولين بار با آدم و حوا گفتگو كرده و نختسين غذايي هستم كه انسان اوليه خورده است: «پدرم روضه‏ي رضوان به دو گندم بفروخت - ناخلف باشم اگر من به جوي نفروشم» - من مهمترين غله‏اي هستم كه انسان مصرف مي‏كند و كليه‏ي مواد شانزده گانه‏اي كه مورد نياز ماشين بدن انسان است، در من جمع مي‏باشد، ولي متأسفانه وقتي مرا با آسياب‏هاي بزرگ خرد مي‏كنيد و با الك‏هاي خانه ريز الك مي‏نماييد، دوازده ماده مرا گرفته و دور مي‏ريزند و به همين جهت است كه آرد سفيد هنري جز سوختن ناقص ندارد، و در معده‏ي شما تخمير شده، توليد يبوست مي‏كند. برشته و آب پز من دير هضم و نفاخ است ولي آرد من كه با كمي نخاله باشد غذاييت زياد دارد، مشروط بر اينكه خمير آن بر آمده و رسيده باشد. نان فطير و ناني كه آرد آن بسيار نرم شده و در آن مطلقا سبوس نباشد مانند نشاسته دير هضم بوده، غذاييت چنداني ندارد. من داراي انواع و اقسام بوده و بيش از دو هزار نژاد از من تاكنون ديده شده است.
تركيبات شيميايي‏
هر چند مواد متشكله من در انواع مختلف فرق مي‏كند، ولي بطور متوسط درصد قسمت من مواد زير ديده مي‏شود:
آب 65/13 درصد - سلولز 53/2 درصد - نشاسته و دكسترين 77/66 درصد - مواد قندي 45/1 درصد - مواد معطر 85/1 درصد - مواد سفيده‏اي و گلوتن 85/12 درصد - چربي 75/1 درصد - ضمنا مقدار كافي املاح معدني و ويتامين‏هاي گوناگون داشته و براي انسان غذاي نسبتا كاملي هستم كه تاكنون بدل خوبي براي من پيدا نشده است. علاوه بر مصرف تغذيه، من داراي اثر درماني بسيار مي‏باشم.
اگر آرد مرا بر روي پوست مالش دهيد، التهاب و ورم آنرا از بين مي‏برم و به همين منظور، از قديم مرا در تسكين التهاب، باد سرخ بكار مي‏بردند و براي اين منظور با مقداري مواد ضد عفوني‏كننده همراه مي‏نمودند تا ميكرب آنرا نيز از بين ببرم. در صنعت از آرد من نشاسته مي‏گيرند. ضماد سوخته‏ي من با موم و روغن جهت جلاي رخسار بي‏نظير است - من چاق‏كننده و مقوي غرايز جنسي هستم، و بين غذاهايي كه با من ساخته مي‏شود، سمنو از همه قوي‏تر است، پخته من با شكر و بادام به صورت حريره، چنانكه كم كم خورده شود، درمان خونريزي سينه است. ضماد پخته من با روغن زيتون جهت فروبردن ورمهاي گرم و آب پياز جهت ورمهاي سرد مفيد است، و با آب گشنيز جهت تحليل ورمهاي گرم و خنازير و غدد مجرب است. پخته من با سكنجبين جهت بثورات آبكي سودمند مي‏باشد.
در گذشته وقتي سگي انسان را مي‏گزيد، عوام خمير گندم را بر موضع گزيدگي مي‏بستند و پس از باز كردن آنرا جلوي سگ مي‏انداختند. اگر آنرا سگ نمي‏خورد آنرا دليل هار بودن سگ گزنده مي‏دانستند. روغن گندم كه از جوشاندن و پختن گندم در روغن زيتون بدست مي‏آيد. جهت رفع قوبا (زخم‏هاي جلدي كه منشاء عصبي دارد) مخصوصا قوباي اطفال و همچنين پاك شدن كك و مك و معالجه كچلي و ريزش طبقات شاخي پوست مفيد است.
سبوس گندم
من از الك كردن آرد بدست مي‏آيم و تقريبا از شانزده عوامل غذايي گندم، دوازده عامل آن همراه من خارج مي‏شود و به همين جهت خوردن سوپ من براي اشخاصي كه نان سفيد مي‏خورند، ضروري است. جوشانده من درمان سرفه و زكام‏هاي سخت است. جوشانده‏ي من كه با عسل شيرين شده باشد، بعد از غذا يبوست‏هايي را كه منشاء آنها تنبلي كبد و تحريكات روده باشد درمان مي‏كند. از من مي‏توان نان سياه هم تهيه كرد، ولي سنگين بوده ترشي معده را زياد مي‏كند. مبتلايان به زخم معده - سرطان دستگاه هاضمه و آپانديس بايستي از من پرهيز نمايند. خمير گرم كرده‏ي من در قسمت‏هاي دردناك بدن كه مربوط به روماتيسم باشد مفيد شناخته شده است. به زنان آبستن توصيه كنيد كه از سوپ من كه داراي املاح كلسيم - فلوئور و سيليس و ويتامين‏هاي «ب و پ پ» مي‏باشد حتما استفاده كنيد.
جوانه‏ي گندم
من از خيساندن و سبز كردن گندم بدست مي‏آيم و موقعي مفيد مي‏باشم كه اندازه من از گندم زيادتر نشده باشد. من داراي ويتامين‏هاي «ب» و «اي» و مواد معدني هستم - وجود ويتامين‏هاي «آ» و «پ پ» يكي ديگر از مزاياي من است.
من داراي 75/40 درصد مواد سفيده‏اي و سيزده درصد مواد نشاسته، دوازده درصد سلولز و مقداري مواد قندي، و ماده‏اي به نام فسفوليسيتين مي‏باشم. خوردن من براي حفظ سلامتي و توليد مقاومت در برابر بيماري‏ها توصيه شده است. اگر از خوردن من به علت بدي طعم آن خوشتان نمي‏آيد، مي‏توانيد آن را در شير جوشانده و بعد ميل نماييد تا خوشمزه شود.
نشاسته‏
من كشك گندم هستم. مغذي و كمي قابض مي‏باشم. سرمه‏ي من براي منع ريختن مو به چشم و سرمه‏ي من با شيرزنان و يا سفيده‏ي تخم مرغ مسكن حرارت چشم و آبريزش آن است. نرم كننده‏ي سينه - ضد خفقان مي‏باشم. خوردن پخته‏ي من با نبات و روغن بادام نيم گرم مانع خونريزي سينه است. گلو را نرم مي‏كند سرفه و درد سينه را تسكين مي‏دهد. تنقيه‏ي آن جهت زخم معده، و ضماد آن با سركه جهت رفع خناق ورمهاي گرم مخصوصا ورمهاي لثه مفيد است. ماليدن آن با زعفران روي محل نيش حشرات سمي نافع است.
غذاييت آن كم بوده و خوردن آن شهوت را كم مي‏كند و دير هضم مي‏باشد.
گلوتن‏
من يكي از بهترين مواد سفيده‏اي گندم مي‏باشم و همانطور كه لانه‏هاي مومي در كندو، عسل را در خود نگاه مي‏دارد، من هم در گندم نشاسته را در بر مي‏گيرم. مبتلايان به مرض قند مي‏توانند با من نان تهيه كرده، ميل نمايند.
اين نان فاقد نشاسته و مواد قندي است و به حد كافي نيروبخش مي‏باشد. براي تهيه من به كارخانه‏هاي نشاسته پزي كه نشاسته را از گندم مي‏گيرند مراجعه نماييد.
نان‏
در فارسي به من نان، در عربي خبز و به تركي چورك گويند. مرا با آرد تمام غلات مي‏توان تهيه كرد، ولي امروزه بيشتر با آرد گندم مي‏سازند.
من داراي انواع و اقسام زياد هستم، ولي بهترين نوع من آن است كه آرد مرا خوب ساييده و فقط سبوس جمع شده است. نان سفيد كه سبوس آن كاملا گرفته شده باشد، دير هضم و نفاخ بوده و در معده تخمير شده، توليد يبوست مي‏نمايد و در اين صورت بهترين درمان آن خوردن نان سياه و نان جو مي‏باشد.
صد گرم نان سنگك داراي 18 تا بيست درصد آب 5/1 درصد نمك طعام بوده و 259 كالري حرارت به بدن مي‏دهد 2/7 درصد مواد سفيده‏اي نباتي 2/1 درصد چربي و 15 ميلي گرم كلسيم 2/1 ميلي گرم آهن 150 گاما ويتامين «ب 1» و مقداري ويتامين «پ ب» و «اي» و كمي ويتامين «كا» دارم - نيروبخش و مقوي قواي جواني هستم، چنانچه به من سياه دانه و يا كنجد بزنند، اشتها را زياد مي‏كنم و اگر دانه خشخاش به من بزنند، خواب را كمي زياد و عميق مي‏كنم. نان جو از من سريع الهضم‏تر است.
زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري