مرا شربت منجمد مي‏نامند.
نيرو بخش معده هستم و از انقلاب دستگاه گوارش، جلوگيري مي‏كنم.
من مفرح قلب و كبد هستم و اگر مي‏خواهيد چهره‏يي بشاش داشته باشيد، دوستم شويد....
من شاه ميوه، گلابي هستم. اسم اصلي من امرود است و به ميوه‏ي پيوندي و شاداب من شاه امرود مي‏گويند، و چون معطر و پر آب مي‏باشم، به گلابي معروف شده‏ام.
من انواع و اقسام كوچك - بزرگ - سبز - گلگون - مخروطي ته گرد دارم. يك نوع من ترش و ميخوش و بقيه شيرين يا گس مي‏باشد. يك نوع جنگلي دارم كه در كهكيلويه زياد است و تخم زياد دارد و ميوه آن قابل استفاده نيست. فقط تخم آن را به نام انجوجك مي‏فروشند و براي اين كار، ميوه را زير خاك مي‏كنند و پس از آن كه پوسيد تخم‏هاي آن را بيرون آورده، پس از شستن خام يا بو داده مي‏فروشند. در گيلان يك نوع گرد من به نام «خج» معروف است كه به علت سفتي قابل خوردن نيست، ولي با آن بهترين مربا را مي‏توان تهيه كرد.
من در نقاط سردسير بهتر از گرمسير به عمل مي‏آيم، و از قديم در آذربايجان و همدان و خراسان مرا مي‏كاشتند و به امر شاه عباس كبير مرا به اصفهان و شيراز بردند و اهالي اين شهرهاي بزرگ مدتي مرا به نام عباسي مي‏خواندند. من داراي ويتامين‏هاي آ - ب - ث و فلزاتي مثل آهن - كلسيم پتاسيم - منگنز و كمي هم كوبالت هستم. مقدار ويتامين‏ها و املاح در پوست من دو برابر گوشتم مي‏باشد، عده‏اي گوشت پيوندي و شاداب مرا شربت منجمد و دانه‏هاي چربي كه در آن مي‏باشد به عنوان ريگ گلابي نام گذاري كرده‏اند. اين دانه‏هاي چوبي سلولز بوده و در معده و روده‏ها هضم نشده، عينا دفع مي‏شوند و روده‏ها را جارو كرده، فضولات را همراه خود مي‏برند و به همين علت است كه ميوه من اول در مزاج لينت مي‏دهد و آب آن زودتر از معده مي‏گذرد و بعد كه نوبت ريگ‏هاي آن رسيد مزاج را قبض مي‏كند. من نيروبخش معده، تسكين‏دهنده‏ي عطش، و انقلاب و دستگاه گوارش هستم، و از همه ميوه‏ها بهتر و زودتر رفع عطش و التهاب مي‏نمايم، و روي همين اصل است كه اروپائي‏ها مثلي دارند كه مي‏گويد يك گلابي را بايد براي روز تشنگي نگاه داشت. هيچگاه بعد از خوردن من آب، مخصوصا آب سرد ننوشيد. زيرا هضم مرا مشكل كرده و توليد نفخ مي‏نمايد. من ترشح بزاق را زياد مي‏كنم. و با اين وسيله هضم غذا را آسان مي‏نمايم و به همين جهت به شما توصيه مي‏كنم كه هميشه مرا همراه با غذا ميل نماييد. قبل از غذا يا بعد از آن فرقي نمي‏كند، ولي نبايد مرا در شكم خالي تنها تناول كنيد. من براي مزاج‏هاي گرم مفيدم و براي پيران و صاحبان مزاج سرد، چندان مطلوب نيستم، مگر آنكه كاملا رسيده و شاداب باشم، ولي سالخوردگان مي‏توانند به راحتي از كمپوت و مرباي من استفاده نمايند. اصولا ما ميوه‏هاي تر داراي اين خاصيت مي‏باشيم كه هر چه رسيده‏تر و شيرين‏تر شويم، زودتر هضم شده، و توليد نفخ و برودت نمي‏نماييم، ولي اگر سفت و نارس باشيم، توليد نفخ خواهيم كرد. مخصوصا اگر بعد از خوردن ما آب سرد بنوشند. شما مردم شهرنشين اين روزها، ما ميوه‏هاي آب دار را در سردخانه و يخچال جا داده‏ايد، و ما را در حالي كه حرارت بدنمان نزديك صفر است، وارد معده مي‏كنيد كه حرارت آن 37 درجه مي‏باشد و با اين عمل با دست خود معده‏ي خود را خراب مي‏كنيد و بعد از ما گله مي‏نماييد كه چرا توليد نفخ و برودت مي‏نماييم!
كساني كه معده شان براي هضم من آماده نيست، مي‏توانند از آب من استفاده نمايند، مشروط بر اينكه ميوه‏ي مرا با پوست و مغز و هسته تحت فشار قرار دهند و از تمام اعضاي بدن من استفاده نمايند.
من مفرح قلب و كبد هستم، و به همين جهت رنگ رخساره را باز مي‏كنم و گرفتگي‏هاي روحي غم و غصه را برطرف مي‏سازم. من با كمك ريگ‏هايي كه همراه دارم، معده و روده‏ها را دباغي و زهكشي مي‏كنم، املاح پتاسيم و تانن كه در ميوه‏ي من است، سموم بدن مخصوصا اسيد اوريك را از بين مي‏برد و پزشكان مرا براي مبتلايان به امراض نقرس و روماتيسم زياد توصيه مي‏كنند. من پادزهر سموم مخصوصا زهر قارچ‏هاي سمي ميباشم، و اين خاصيت در ميوه‏هاي غير پيوندي و «خج» زيادتر است و چون مرا با قارچ سمي بپزند، زهر آن را خنثي خواهم كرد - هر وقت دچار مسموميت شديد، به سراغ من بياييد، شما را ياري خواهم كرد.
قند من براي مبتلايان به مرض قند ضرر ندارد، بلكه مفيد است. نوع ميخوش من مقوي معده و كبد بوده اشتها را زياد مي‏كند. مسكن التهاب و فشار خون است. صفرا و تشنگي را بهتر برطرف مي‏كند، قي و اسهال را تسكين مي‏دهد، ولي براي پيران خوب نيست، مگر آنكه بعد از آن كمي عسل ميل نمايند.
نوع گس من قابض‏تر بوده، خوردن گرد خشك آن اسهال را بند مي‏آورد و ماليدن آن روي زخم جراحات آن را از بين مي‏برد و گوشت نو مي‏آورد.
دم كرده‏ي پنجاه گرم برگ درخت من مخلوط با پنجاه گرم برگ سيب، سنگ كليه و مثانه را خرد مي‏كند. دمكرده‏ي صد گرم برگ تازه و جوان من پيشاب را زياد مي‏نمايد، و كليه و مثانه را شستشو داده و اسهال را درمان مي‏كند. صمغ درخت من كمي ملين است و به هضم غذا كمك مي‏كند. سابقا از سوخته چوب و برگ من يك نوع سرمه مي‏ساختند كه جانشين توتيا بود، و براي جوش‏هاي پلك زياد توصيه و تجويز مي‏شد.
انجوجك كه تخم ميوه‏ي جنگلي من است، كرم معده را مي‏كشد، موافق سينه و حنجره و اعصاب متشنج است، پيشاب را باز مي‏نمايد، و اگر آن را كوبيده و شيره‏ي آن را بگيرند، براي بند آمدن خون عادت ماهيانه بانوان كه زياد باشد مفيد است.
زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري