فارسي من كشك است به من پينو و پينوگ هم مي‏گويند. تركي من قروت بوده و عربي من اقط بر وزن كبد مي‏باشد. براي تهيه من و برادرم قره قروت دوغ ترش شده را در مشك مي‏ريزند تا تمام چربي آن كه كره مي‏باشد جدا گردد. بعد باقيمانده دوغ را مي‏جوشانند تا غليظ شود، سپس آن را روي پارچه صاف مي‏كنند تا آب آن گرفته شود و باقيمانده را كه روي پارچه مانده است، به صورت گلوله يا بيضي يا استوانه در آورده، مي‏گذارند تا خشك گردد و نام آن را كشك مي‏گذارند.
آب چكيده از پارچه را با كمي شير مخلوط كرده و بعد مي‏جوشانند تا جسمي سرخ رنگ و ترش مزه كه قراقروت نام دارد به دست آيد. نام اين محصول قراقروت، قره قروت و ترف سياه است. در ايران با من آش كشك، كشكاب و يك نوع اشكنه به نام «كله جوش» درست مي‏كنند و به كشك و بادمجان و حليم بادمجان هم كشك مي‏زنند. براني بادمجان را هم با كشك درست مي‏كنند. ارامنه ايران به جاي ماست و خيار، كشك و خيار، مي‏خورند و عده‏اي به به جاي ماست در آبدوغ خيار، كشك مي‏زنند. من مواد سفيده‏اي و اگر بهتر بخواهيد بگويم مواد سازنده شير و ماست مي‏باشم. فاقد مواد قندي بوده و بهترين غذا براي رژيم لاغري هستم. اشخاص چاق كه مي‏خواهند لاغر شوند، دوايي بهتر از من ندارند زيرا اگر مرا قبل از غذا بخورند، اشتهاي آنها را كم مي‏كنم و با داشتن مواد سفيده‏اي نيرو بخش بوده و به علت نداشتن مواد قندي كسي را چاق نمي‏كنم. بو داده من جهت جلوگيري از اسهال مزمن نافع است و به همين جهت بود كه عده‏اي از روستاييان ايراني در سفر حج غذاي خود را به كشكاب منحصر مي‏كردند تا مبتلا به اسهال نشوند. ضماد من و ماليدن كشكاب بر سر از ريزش مو و طاسي جلوگيري مي‏كند و حتي عده‏اي از پزشكان قديم آن را جهت داءالثعلب (گري) مفيد مي‏دانستند. يكي ديگر از منافع قابل توجه من آن است كه من پادزهر خوبي هستم و روي همين اصل بود كه پزشكان سنتي ايران پس از تجويز داروهاي ضد كرم به بيمار دستور مي‏دادند كه جاي غذا، كشكاب مخلوط با شير بخورند تا هم به افتادن كرم كمك كند و هم از عوارض سمي دارو بكاهد.
قره قروت به علت داشتن اسيد لاكتيك (جوهر ماست) بهتر از كشك، صفرا را از بين مي‏برد و عطش و فشار خون را تسكين مي‏دهد و بر عكس كشك اشتها را زياد مي‏كند و چنانچه آن را در آب حل كرده و به سر بمالند، از ريزش مو جلوگيري مي‏كند و بيشتر صابونها و شاسپوهايي كه جهت جلوگيري از ريزش مو مي‏سازند، داراي كمي اسيد لاكتيك مي‏باشد.
زبان خوراكيها جلد دوم دكتر غياث الدين جزايرى