نمازهای مستحبی

در اوج مبارزات سیاسی علیه رژیم شاه، لحظه ای از یاد خدا غافل نشد و همچنان بنده خالص خدا باقی ماند. حتی زمانی که شهرت جهانی به دست آورد و همه از او به نیکی یاد می کردند، او خود را طلبه ای خدمتگزار دین و مردم می دانست و آن همه ظواهر فریبنده نتوانست روحیه عبادت و بندگی خدا را از او بستاند.
حالا او به عنوان رهبری بزرگ و مرجعی مورد اعتماد، به خاطر مخالفت با ظلم های شاهانه، در شهر امیرالمؤمنین علی علیه السلام، نجف، در تبعید به سر می برد و در آنجا نیز با راه اندازی درس و بحث و تشکیل محافل علمی، پی گیر مبارزات حق طلبانه ملت مسلمان ایران بود، ولی در کنار سیاست، هرگز عبادتش ترک نشد.
در کنار واجبات، اعمال مستحبی را نیز انجام می داد و هیچ مهمّی نمی توانست در اعمال مستحبی روزانه او وقفه ایجاد کند. از جمله اعمال مستحبی امام خمینی رحمه الله، نمازهای نافله ایشان بود که در کنار نمازهای واجب به آن اهتمام فراوان داشت. نمازهای نافله در مجموع، سی و چهار رکعت است: دو رکعت نافله صبح پیش از نماز صبح؛ هشت رکعت نافله ظهر پیش از نماز ظهر؛ هشت رکعت نافله عصر پیش از نماز عصر؛ چهار رکعت نافله مغرب پس از نماز مغرب؛ دو رکعت نافله نشسته عشا1 پس از نماز عشا، و یازده رکعت نافله شب پیش از اذان صبح که با هفده رکعت نمازهای واجب روزانه در مجموع پنجاه و یک رکعت می شود.
امام خمینی رحمه الله به انجام همه این واجبات و مستحبات مقید بود. اتفاق نمی افتاد که این نمازها به بهانه ای ترک شود. حتی با آن کهولت سن و گرمای طاقت فرسا، در ماه مبارک رمضان، وقتی برای اقامه نماز ظهر و عصر بیرون می آمد، به جایگاه نماز که می رسید، ابتدا هشت رکعت نافله نماز ظهر را می خواند. بعد اذان و اقامه را با آرامش قرائت می کرد و به نماز ظهر می ایستاد. پس از تعقیبات نماز ظهر، هشت رکعت نافله نماز عصر را نیز با اذان و اقامه می خواند و سپس مشغول خواندن نماز عصر می شد و پس از تعقیبات، به منزل می رفت.
انجام این عبادت های مستحبی، آن هم با زبان روزه و در هوای بسیار گرم و به گونه ای پیوسته، امام خمینی رحمه الله را نمونه موفقی از انسان های کامل، خود ساخته و وارسته نزد شاگردان و همه مردم ساخته بود. آنان نیز می کوشیدند به پیروی از او، خود را به رفتار و روش او نزدیک کنند.2

1. لازم به یادآورى است که دو رکعت نافله نشسته عشا، یک رکعت شمرده مى شود.
2. غلام على رجایى، خلوتى با خویش، تهران، پیام آزادى، 1374، ص 30.