إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قَالْوَاْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِيهَا فَأُوْلَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءتْ مَصِيرًا﴿97﴾

إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاء وَالْوِلْدَانِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلاَ يَهْتَدُونَ سَبِيلًا﴿98﴾

فَأُوْلَئِكَ عَسَى اللّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللّهُ عَفُوًّا غَفُورًا﴿99﴾

كسانى كه بر خويشتن ستمكار بوده‏اند وقتى فرشتگان جانشان را مى‏گيرند مى‏گويند در چه حال بوديد پاسخ مى‏دهند ما در زمين از مستضعفان بوديم مى‏گويند مگر زمين خدا وسيع نبود تا در آن مهاجرت كنيد پس آنان جايگاهشان دوزخ است و آن بد سرانجامى است (97) مگر آن مردان و زنان و كودكان مستضعفی كه چاره‏جويى نتوانند و راهى نيابند. (98) پس آنان [كه عذرى دارند] باشد كه خدا از ايشان درگذرد كه خدا همواره خطابخش و آمرزنده است (99)

شان نزول آیه :

عمروبن دینار از عکرمه روایت کرده که در مکه افراد بسیاری ایمان آورده بودند و استطاعت هجرت نداشتند. هنگامیکه آیه تهدید درباره هجرت نازل شد و نوشته آن به مستضعفین رسید " جندع بن ضمره " به پسرانش گفت هر چند من پیر و بیمارم اما از جمله مستضعفانی نیستم که حق تعالی به آنان اشاره کرده و گناهشان را پذیرفته و رخصت ترک هجرت فرموده است . چون من میتوانم بروم و راه مدینه را هم میدانم ، ولی میترسم که ناگهان و در راه بمیرم و به خاطر ترک هجرت ایمان من خلل پذیرد ، پس مرا با همین تخت که بر آن خوابیده ام بیرون ببرید .

فرزندانش هم او را برداشته و به طرف مدینه رهسپار شدند چون به منزل تنعیم رسیدند آثار موت بر جندع ظاهر شد ، او دست راست خود را بر دست چپ گذاشت و گفت : خدایا این دست از آن تو و این دست از آن رسول تو، بیعت میکنم با تو بر آنچه بیعت کرده رسول تو با تو. این جملات را گفت و درگذشت . وقتی این خبر به مدینه رسید بعضی از اصحاب گفتند که اگر به مدینه می رسید اسلام او کاملتر و مزد ایمانش بیشتر می بود چون جزء مومنان مهاجرمیشد و مزد مهاجران می یافت . خداوند آیه زیر را در اینباره نازل فرمود :

وَمَن يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللّهِ يَجِدْ فِي الأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَن يَخْرُجْ مِن بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلى اللّهِ وَكَانَ اللّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا﴿100﴾

و هر كه در راه خدا هجرت كند در زمين اقامتگاه‏هاى فراوان و گشايشها خواهد يافت و هر كس [به قصد] مهاجرت در راه خدا و پيامبر او از خانه‏اش به درآيد سپس مرگش دررسد پاداش او قطعا بر خداست و خدا آمرزنده مهربان است (100)