عدالت

«عدالت» یکی از برترین فضائل و کمالات اخلاقی است که برآیند اعتدال همه قوا و نیروها در وجود آدمی و دادن حق هر ذی حقی به او می‏باشد. خداوند متعال اصل عدل است که «ان الله لا یظلم مثقال ذرة» [1] و اولیاء او نیز مجسمه‏های «عدالت» در همه ابعاد وجود خود می‏باشند. 
آنچه در «عدل» بیشتر مورد توجه است «عدالت اجتماعی» است که یکی از ابعاد آن به روابط اجتماعی مربوط شود. حضرت سجاد -علیه‏السلام- در این بخش به صورت ایده‏آل و استثنایی «عدالت» را مراعات می‏کرده‏اند. به عنوان نمونه در زمینه «روابط زناشویی» روایت شده است که حضرت در هر ماه کنیزان خود را دعوت می‏کردند و می‏فرمودند: «من پیر شده‏ام و دیگر برای رفع نیاز خانمها، قدرت ندارم. پس هر کدام از شما که بخواهد او را به تزویج دیگری در آورم و یا او را بفروشم و یا آزاد کنم. اگر یکی از آنها می‏گفت: نه. حضرت می‏فرمود: خدایا شاهد باش و این را سه بار تکرار می‏کرد و اگر یکی از آنها سکوت می‏کرد، به بقیه زنها می‏گفت: از او بپرسید چه می‏خواهد و بر طبق مراد او عمل کنید.» [2] . 
و یا اینکه وقتی در بین راه «مدینه» و «مکه» اصحاب و یاران او خیمه‏اش را در جایی نصب می‏کنند که محل سکونت گروهی از «جن» بوده، حضرت با مطلع نمودن آنها از این مسأله، دستور می‏دهد که محل خیمه را عوض کنند تا موجب آزار آن موجودات و ضیق شدن جای آنها نباشد. [3] مشروح این داستان در قسمت «مراعات حال دیگران توسط امام سجاد -علیه‏السلام-» بیان می‏گردد. 
اینها نمونه‏هایی است از مراعات «عدالت» در روابط اجتماعی که همه حاکی از رسوخ ملکه شریفه «عدالت» در روح اقدس حضرت سجاد -علیه‏السلام- می‏باشد. 

پی نوشت ها:
[1] بخشی از آیه 40، از سوره 4: النساء. 
[2] بحارالانوار، ج 46، ص 93، ح 83 (به نقل از مناقب). 
[3] بحارالانوار، ج 46، ص 45، ح 45 (به نقل از کتاب الدلائل).