پاسخ به:تاریخ هنر
یک شنبه 3 فروردین 1393 11:46 PM
شکوه هنر عیلامی
محوطه باستانی ارجان واقع در بهبهان از گنجینه های تاریخ هنر عیلامی است . از اشیای شگفت انگیز بدست آمده از این منطقه یک حلقه طلایی مشهور به حلقه قدرت ارجان است که از طلای خالص ساخته شده است.
حلقه قدرت ارجان
محوطه غنی و باستانی ارجان كه گنجینه مكشوفه آن شهرت جهانی دارد، با وسعت حدود 500 هكتار در كنار رودخانه مارون در 12 كیلومتری شمال شرقی بهبهان واقع شده و مربوط به دوران عیلامی تا اسلامی است اگرچه به دلیل وجود رودخانه پرآب مارون، دشتهای حاصلخیز بهبهان، شكارگاهها و وجود جاده شاهی كه به سمت شیراز میرفته، در تمام دورههای تاریخی رونق داشته است
نام اصلی محوطه تاریخی ارجان در شهرستان بهبهان، ارگان به معنی جایگاه و مكان بزرگان و خوبان است. مانند آریاگان، شادگان و سمنگان. اما «ار» نیز مخفف همان آریاست كه در طول زمان به ارجان تغییر نام یافته است
شواهدی از سلسله عیلامیان
در اولین مطالعات شهر ارجان، قدمت این شهر به دوره ساسانیان نسبت داده شد ولی كشف یك آرامگاه متعلق به چندین هزار سال پیش از میلاد، روی تخمینهای قبلی درباره قدمت این محوطه خط بطلان كشید. ویژگی این آرامگاه استفاده از ملاط قیر و اندود گچ به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت رودخانه مارون بوده است
سرپرست واحد پژوهشی اداره كل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان در این باره میگوید:
كشف این آرامگاه كه براساس كتیبه موجود در محل، متعلق به كیدین هوتران، یكی از پادشاهان سلسله عیلامی است، در سال 1361 و به طور كاملا تصادفی توسط بلدوزرهای جهاد سازندگی صورت گرفت كه در حال حفر كانال در منطقه بودند.
به گفته سیدمحسن حسینی، این محوطه همان سال توسط مرحوم خلیلیان، معاون وقت حفظ و احیای سازمان میراث فرهنگی، مورد كاوشهای نجاتبخشی و اضطراری قرار گرفت و آثار تاریخی بسیار ارزشمندی همچون حلقه قدرت ارجان از آن مكان به دست آمد که تماما در آرامگاهی قرار داشت.
نام اصلی محوطه تاریخی ارجان در شهرستان بهبهان، ارگان به معنی جایگاه و مكان بزرگان و خوبان است. مانند آریاگان، شادگان و سمنگان. اما «ار» نیز مخفف همان آریاست كه در طول زمان به ارجان تغییر نام یافته است
این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس برنز بود به شكل وان كه در پوش آن در زمان كشف در زیر آن قرار داشت. آلات و ادوات تدفین هم در درون و هم در بیرون تابوت قرار داشتند. این اجسام عبارت بودند از یك حلقه طلایی، نود و هشت دگمه زرین، یك خنجر، یك میله نقره ای، تنگ برنزی، ساغر برنزی، ده ظرف استوانه ای شكل و یك سینی برنزی با تصاویر تاریخی، حلقه طلایی قدرت در دست چپ جسد متوفی قرار داشت . وزن حلقه معادل 237 گرم است كه به شكل لوتوس نیلوفر آبی است كه در قسمت لبه پهن شده حلقه نقش درخت نخل و دو شیر بالدار در حال نزاع دیده می شود، است. در محل دسته حلقه نوشته شده است: كیدین - هوتران پسر كورلوش
باستان شناسان با کشف گورِ کیدین هوتران فرزند پادشاه عیلامی که درهزاره دوم پیش از میلاد مسیح سلطنت می کرده همراه با جام ارجان وحلقه قدرت ، قدمت تاریخی منطقه را به هزاره دوم پیش از میلاد مسیح متصل ساختند.
گنجینه مكشوفه ارجان كه باستانشناسان معتقدند تاكنون نظیر آن در هیچ یك از حفاریهای علمی جهان به دست نیامده، پیامهای ذهنی و اساطیری و متعلق به قرن هشتم پیش از میلاد را در بر دارد
این حلقه طلایی به نوعی آرم و نماد ملی معنوی پادشاهان سلسله عیلامی به شمار میرفته است.
این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس برنز بود به شكل وان كه در پوش آن در زمان كشف در زیر آن قرار داشت. آلات و ادوات تدفین هم در درون و هم در بیرون تابوت قرار داشتند. این اجسام عبارت بودند از یك حلقه طلایی، نود و هشت دگمه زرین، یك خنجر، یك میله نقره ای، تنگ برنزی، ساغر برنزی، ده ظرف استوانه ای شكل و یك سینی برنزی با تصاویر تاریخی، حلقه طلایی قدرت در دست چپ جسد متوفی قرار داشت
طبق تحقیقات سالهای 88 و 89، قدمت این محوطه به 10 هزار سال پیش برمیگردد و شهر ارگان در 9 كیلومتری بهبهان تا 12 كیلومتری شرق آن وسعت داشته كه بخشی از آن قدمت عیلامی دارد و بخشی دیگر نیز متعلق به دوره ساسانیان است
وجود سد ارجان، سدبند شهدا و تنگ تكاب كه خود از جاذبههای گردشگری منطقه است، باعث حضور گردشگران و رونق این منطقه شده است و لذا ارجان نیز كه در مسیر عبوری این جاذبههای گردشگری قرار دارد، از حضور این گردشگران بینصیب نمیماند. بازسازی حمام بكام تاریخی و استحكام بخشی كامل پایههای پل باستانی محوطه ارجان در كنار مطالعات باستانشناسی از جمله اقدامات صورت گرفته و در حال انجام سازمان میراث فرهنگی است.
منطقه ارجان 3000متر مربع وسعت دارد و در وسط این محوطه، شركت ملی نفت برای اكتشاف و لرزهنگاریها فعالیت می کرد. این عملیات از سال 86 تاكنون متوقف شده است و در حال حاضر هیچ گونه عملیاتی چه در عرصه اصلی و چه در حریم ارجان توسط هیچ نهاد و ارگانی در حال انجام نیست
