خواری

احادیثی در مورد ذلت 

احساس ذلّت و زبونی

• امام صادق (ع) می فرمود : به شما سفارش می کنم پرهیزگار باشید و با ارتکاب گناه ، مردم را بر خود مسلّط نکنید و خویشتن را دچار ذلّت و خواری ننمایید.

منبع : وسائل جلد 3 ص202

• علی بن ابی طالب به حضرت حسین (ع) در ضمن وصایای خود فرموده است : کسیکه نسبت به مردم تکبّر نماید ذلیل و خوار خواهد شد.

منبع : تحف العقول ، ص88

•  و نیز فرموده است :چه بسا عزیزانی که اخلاق ناپسند ، آنها را به ذلّت و خواری انداخته و چه بسا مردم پست و کوچکی که صفات پسندیده ، آنان را عزیز و محبوب ساخته است.

منبع : سفینه ، خلق ص411

• علی (ع) فرموده است : بنده شهوت اسیری است که هرگز آزادی نخواهد داشت .

منبع : غرر الحکم ،ص499و765

•  و نیز فرموده است : کسیکه مغلوب شهوت خویشتن است ذلّت و خواریش بیش از برده ی زر خرید است.

منبع : غرر الحکم ،ص499و765

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

ذلت طمع و حرص

• علی (ع) فرموده اند : ذلت و پستی و بدبختی ، در خوی ناپسند حرص و آز نهفته است .

منبع : غررالحکم ، ص96

• علی (ع) فرمودند: در نظر افراد آگاه و درّاک ،خوی ناپسند حرص ، مایه ی پستی و ذلّت است.

منبع : فهرست غرر ،ص61

• علی (ع) فرموده اند : آنکس که بیماری حرص بر جانش مستولی گردد، به خواری و ذلّت بزرگ دچار خواهد شد.

منبع : غررالحکم ،ص 629

علی (ع) فرموده اند : حرص فراوان و طمع شدید یک انسان را می توان دلیل بدی او گرفت و به آن استشهاد کرد.

منبع : فهرست غرر، ص63

• علی (ع) فرموده اند : کسیکه صفحه ی خاطر را از پستی طمع پاک نکند خویشتن را ذلیل و پست کرده و در قیامت به خواری و اهانت بیشتری گرفتار است.

منبع : غررالحکم ، ص690

• علی (ع) در عبارتی کوتاه و حکیمانه تنافی چند خواهش نفسانی را با یکدیگر بیان فرموده اند:

چه عجیب و حیرت آور است کار بشر ، اگر در موردی امیدوار شود طمع خوارش خواهد کرد ،اگر طمع او را به جنبش درآورد حرص هلاکش می کند ، اگر دچار ناامیدی شود غم و غصّه او را می کشد ، اگر به خوشبختی و سعادت رسد نگاهداری آن را فراموش می کند ، اگر دچار خوف و هراس شود از ترس حیرت زده می گردد ، اگر در گشایش امنیّت قرار گیرد غافل می شود، اگر نعمت بر او تجدید شود دچار گردن کشی و بلند پروازی می گردد ، اگر دچار مصیبتی شد تأثّر و حزن او را رسوا می کند ، اگر ثروتی بدست آورد دچار طغیان مالی می گردد ، اگر فقر گریبان گیرش شد غرق اندوه می شود ، اگر گرفتار تعب گرسنگی شد از ناتوانی زمین گیر می گردد ، و اگر در خوردن زیاده روی کند از فشار شکم ناراحت می شود ، پس کندرویها در زندگی بشر مضر است و تندرویها نیز مایه ی ویرانی و فساد ، هر خیری را شرّی و هر نوشی را نیشی است.                                                                                                                                                                     

منبع : آداب النفس جلد 2 ص 111- ارشاد مفید ص142

• و نیز فرموده است: حرص شدید به لذائذ و مشتهیات نفسانی ، آدمی را گمراه می کند و از راه سعادت و رستگاری منحرف می سازدو سرانجام باعث هلاکت و نابودی او می شود.

منبع : غررالحکم ،ص781

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

ذلت سؤال

• علی (ع) فرموده اند : بردباری در فقر تؤام با عزّت ، بهتر از ثروت آمیخته به خواری و ذلّت است.

منبع : غررالحکم ،ص89

•  و نیز فرموده اند: گرسنگی بهتر از ذلّت سرافکندگی و زبونی است.

منبع : فهرست غرر، ص125

•  علی (ع) فرموده اند : گدائی طوق ذلّتی است که عزّت را از عزیزان و شرافت خانوادگی را از شریفان سلب می کند.

منبع : غررالحکم ،ص96

• علی (ع) دستور داد : که هرکس به من حاجتی دارد درخواست خود را در نامه ای بنویسید،می خواهم بدینوسیله آبروی درخواست کننده را از ذلّت سؤال محفوظ دارم.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

پرهیز از ذلّت

• رسول اکرم (ص) فرموده اند : بر هیچ مسلمانی جایز نیست که خود را ذلیل و خوار نماید.

منبع : تاریخ یعقوبی ،ص67

• امام صادق (ع) فرموده اند : خداوند تمام کارهای مسلمانان را به خود او واگذار کرده و در اختیارش قرار داده است ولی به او اختیار نداده که خود را خوار وذلیل نماید.

منبع : کافی 5،ص63

• علی (ع) فرموده اند :یک ساعت ذلّت با عزّت تمام دوران زندگی برابری نمی کند.

منبع : غررالحکم ، ص434

•  حضرت سجاد (ع) می فرمایند :دوست ندارم که با ذلت نفس به ار زنده ترین سرمایه ها و ثروتها دست یابم.

منبع : مستدرک 2، ص364

•  امام صادق (ع) فرموده اند : خداوند تمام کارهای هر مسلمانی را به خود او واگذار نموده است مگر ذلیل کردن خود، یعنی مؤمن حق ندارد موجبات خواری و ذلّت خود را فراهم آورد.

منبع : کافی جلد 5 ص63

• حضرت امام حسن عسکری (ع) فرمودند : چقدر قبیح است که در باطن مسلمان ، میل و رغبت به چیزی باشد که سبب ذلّت و خواری او شود.

منبع : تحف العقول ص489

• امام صادق (ع) فرمودند: خداوند امور مربوط به مؤمن را به خود او واگذار نموده ولی ذلیل کردن نفس عزیز خود را به وی واگذار نکرده است.

منبع : محجة البیضاء جلد 4 ص 108

• امام صادق (ع) فرموده اند: خداوند تمام کارهای مؤمنین را به خودشان واگذار کرده است ، ولی این اختیار را به آنان نداده که خود را ذلیل و خوار نمایند.

منبع : وسائل ، کتاب امر به معروف ، ص 70

• علی (ع) می فرمایند : مرگ ، بر زندگی آمیخته به پستی و خواری ترجیح دارد.

منبع : نهج البلاغه ، کلمه ی 390

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

ذلّت بی سوادی

• رسول اکرم (ص) فرموده اند : آنکس که ساعتی ، ذلّت فراگرفتن علم را تحمّل نکند و با حقارت موقّت آن نسازد برای همیشه در ذلّت نادانی می ماند و یک عمر با خواری جهل به سر خواهد برد.

منبع : بحار ،جلد 1 ،ص57

------------------------------------------------------------------------------------------------------

گفتار و رفتر ذلت آمیز

• علی (ع) فرمودند: روزی رسول اکرم بر جمعی از اصحاب خود وارد شد . آنان با گشاده روئی و حسن احترام، حضرت را سید ومولای خود خواندند. پیغمبر اکرم سخت خشمگین شد ، فرمود اینطور سخن نگویید و مرا سید و مولا نخوانید بلکه بگویید پیغمبر ما و فرستاده ی خدای ما ، سخن به راستی و حقیقت بگویید و در گفتار خود زیاده روی و غلونکنید که گرفتار ضلالت و گمراهی خواهید شد.

منبع : جعفر پات ص184

• روزی علی (ع) بر مرکب سوار شد ،جمعی پیاده به پشت سرش به راه افتادند ،حضرت به آنها فرمود : مگر نمی دانید پیاده روی مردم در رکاب سوار باعث فساد اخلاق سوار و ذلت و خواری پیادگان است، برگردید و به راه خود بروید.

منبع : تحف العقول ص209

• علی (ع) در راه مسافرت شام با سربازان خود به شهر انبار آمد. در خارج شهر ، مردم به رسم و آیین دوره ی ساسانیان کنار جاده زیر آفتاب به انتظار ایستاده بودند ، موقعیکه رئیس مملکت به صف مستقبلین رسید ، کدخدایان و تجار و بزرگان شهر یکباره به سوی آن حضرت هجوم بردند و در رکابش پیاده شروع کردند به دویدن . علی (ع) از مشاهده ی این حرکت وهن آور و ذلّت بار، که منافی با آزادگی و شرافت اسلامی بود،سخت ناراحت شد وپرسید این چه کاری بود که کردید ؟ گفتند : این رسم و روش ما است که به منظوربزرگداشت امراء و فرمانروایان خود انجام می دهیم . علی (ع) آن روش تحقیر آمیز را به شدت نکوهش کرد و فرمود امراء و زمامدارانتان از این کار بهره ای نمی برند ولی شما با این عمل موهن ، خویشتن را در دنیا به رنج و مشقت می اندازید و خود را حقیر و خوار می سازید . به علاوه در آخرت نیز عذاب و مشقت خواهید داشت و برای تن دادن به پستی و ذلت کیفر خواهید شد. سپس فرمود : چه زیان آور است مشقتی که آدمی از پی آن عذاب و کیفر بیند و چه پر منفعت است آسودگی و آرامشی که با آن ایمنی از عذاب الهی باشد.

منبع : نهج البلاغه ،کلمه ی 36

• موقعیکه رسول اکرم سواره حرکت می کرد اجازه نمی داد کسی با او پیاده راه برود مگر آنکه او را به ترک خود سوار کند و اگر پیاده از سوار شدن خودداری می نمود به وی می فرمود شما بیشتر بروید و در مکان مورد نظر یکدیگر را ملاقات خواهیم کرد.

منبع : بحار ،ص153

• ابی بصر به امام صادق (ع) عرض کرد: مردی کم بضاعت با افراد متمکن و ثروتمند رفیق سفر می شود. آنان با ثروت بسیاری که دارند آزادانه مصارف مسافرت را می پردازند ولی او قادر نیست مانند آنها خارج کند. امام فرمود : دوست ندارم که خود را ذلیل و پست نماید ، البته با کسانی رفیق راه شود که در ثروت همانند وی هستند.

منبع : مکارم اخلاق ، ص131

• امام باقر (ع) فرموده اند:با اقران و امثال خود مصاحبت کن و با کسانیکه مساعدت و کمک آنان بی نیازت میسازد رفاقت مکن چه این کار مایه ی ذلت و خواری است.

منبع : مکارم الاخلاق ،ص131

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

ذلت بی لیاقتی

• امام صادق (ع) فرموده اند: شایسته نیست مؤمن ، خویش را ذلیل و خوار نماید. راوی سؤال می کند چگونه خود را ذلیل می کند؟ حضرت در جواب فرمود در امری مداخله می نماید که شایسته یآن نیست و سرانجام باید از آن عذر بخواهد.

منبع : کافی جلد 5 ص64

• و نیز فرموده اند : سزاوار نیست مرد با ایمان موجبات خواری و ذلت را فراهم نماید . عرض شد چگونه آدمی باعث خواری خود می شود؟ فرمود به کاری دست می زند که قدرت وطاقت انجام آنرا ندارد.

منبع : سفینه (طمع) ص 93

•  امام باقر (ع) فرموده اند: بد آدمی است آنکس که در خویشتن مِیلی را بپرورد که در راه رسیدن به آن دچار ذلت و خواری شود.

       منبع : محجة البیضاء جلد 4 ص108

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

ذلت ترس و جزع

• علی (ع) فرموده اند:مردم از ترس خواری به سوی ذلت و خواری می شتابند و با این کار ، پستی و حقارت خویش را افزایش می دهند.

منبع : غررالحکم ، ص104

• امام صادق (ع) می فرمودند: که آدمی از ذلت و حقارت کوچکی اظهار ناراحتی و اندوه می کند و همین جزع و بی قراری ، او را به ذلت بزرگتری گرفتار می نماید.

منبع : تحف العقول ص366

-------------------------------------------------------------------------------------------------------