كورش صفوي

خلاصه : كورش صفوي در سال 1335 در تهران متولد شد. وي بخشي از تحصيلات خود را در آلمان و اتريش به پايان برد و دوره هاي كارشناسي ارشد و دكتري زبان شناسي را در دانشگاه تهران گذراند . دكتر صفوي رساله دكتري خود را با عنوان « اسباب ايجاد نظم در ادب فارسي » تدوين كر د . اين رساله با تحقيقاتي كه بعد ها به انجام رساند به عنوان « از زبان شناسي به ادبيا ت» منتشر شد . از فعاليت هاي تخصصي ايشان مي توان به تدريس در دانشگاه علامه طباطبايي و تاليف و ترجمه بيش از 600 مقاله تحقيقي در زمينه هاي مختلف زبان شناسي به ويژه معني شناسي اشاره كرد .
گروه : علوم انساني
رشته : زبان و ادبيات فارسي
گرايش : زبان شناسي
تحصيلات رسمي و حرفه اي : كورش صفوي تحصيلات ابتدايي و متوسطه خود را در آلمان و اتريش به پايان برد و در سال 1350 به تهران بازگشت. در همان سال مجددا از دبيرستان هدف آن ايام ديپلم رياضي گرفت. در سال 1354 از مدرسه عالي ترجمه موفق به اخذ مدرك كارشناسي در رشته زبان آلماني شد و در همان سال براي ادامه تحصيل به آمريكا رفت.
پس از نزديك به يكسال و اندي تحصيل در رشته زبان شناسي به دليل بيماري پدر به ايران بازگشت و دوره هاي كارشناسي ارشد و دكتري زبانشناسي را در دانشگاه تهران گذراند.

خاطرات و وقايع تحصيل : كورش صفوي شروع مطالعات خود را در خصوص ابزارهاي زبان شناسي در نظم، نثر و شعر، از كلاس درس «ادبيات از ديدگاه زبان شناسي» مي داند كه استاد درس دكتر حق شناسي بوده است. در آن كلاس يكي از منابع درسي كتاب «رهنموني زبان شناختي به شعر انگليسي» نوشته جفري ليچ بود. صفوي مي گويد كه مطالبي كه استاد و در اين كلاس عنوان مي كرد هزار برابر غني تر از محتواي كتاب بود. علاقه صفوي به اين مباحث باعث شد كه براي انجام كار تحقيقي به عنوان يكي از تكاليف كلاس به مطالعه بپردازد . وي با مشورت استاد خود به فرآيندهاي تكرار و طبقه بندي آنها بر اساس ديدگاه ليچ پرداخت. نارسايي هايي كه در اين اثر ليچ مشهود ميشد مساله تازه اي را براي گفتگو با استادش به وجود مي آورد. به اين ترتيب با جلب موافقت دكتر حق شناس موضوع «اسباب ايجاد نظم در ادب فارسي» را براي رساله دكتراي خود برگزيد. حاصل مطالعات بعدا تحت نام از زبان شناسي به ادبيات جلد اول نظم به چاپ رسيد.
استادان مشاور صفوي در تنظيم رساله دكتراي خود دكتر يدالله ثمره ودكتر محمدرضا شفيعي كدكني بود كه مي گويد:« فكر نميكنم صد سال يك بار هم چنين اقبالي به سراغ دانشجويي بيايد.»
تجربه پانزده سال تدريس زبان و ادبيات فارس و آشنايي با معاني بيان بديع و عروض پايه خوبي براي تنظيم رساله اش بود.
استادان و مربيان : دكتر محمدعلي حق شناس
دكتر يدالله ثمره
دكتر محمدرضا شفيعي كدكني به عنوان استاد مشاور رساله دكتري
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : عضو هيئت علمي گروه زبان شناسي دانشگاه علامه طباطبايي
شاگردان : در ميان دانشجويان كورش صفوي مجموعه اي از دانشجويان دوره هاي كارشناسي ارشد زبان شناسي دانشگاه علامه طباطبايي و دانشگاه آزاد اسلامي روشي را در بررسي سبكي از دو منظر قاعده افزايي و قاعده كاهي ارائه داده بود به سبك آزمايش گذاشتند. از جمله آقاي فرزان سجودي در تحليل سبك شناختي شعر سهراب سپهري يا خانم آرزو رضايي در بررسي سبكي شعر نيما زهرا خان محمدي در بررسي سبكي اشعار فروغ فرخزاد خانم ستاره مهديزاده سراج در بررسي زبان شناختي سروده هاي اخوان ثالث و تعدادي ديگر از دانشجويان كه به اين ترتيب ثابت كردند كه مي شود از طريق آراي دكتر صفوي ابزارها به تحليل سبكي متون ادبي پرداخت و نتايجي بدست آورند كه به لحاظ آماري معتبر هستند.
آرا و گرايشهاي خاص : كورش صفوي در خصوص ابزارهاي زبان شناسي معتقد است ابزارهاي زبانشناسي ابزارهايي عام اند يعني صرفا براي مطالعه ادبيات بكار نمي رود . زبانشناسي ابزاري براي تعيين «خوب و بد» «زشت و زيبا» «شور و شعف و شوق» و غيره در اختيار ندارد. قرار هم نيست در علم بشود ملاكي براي تشخيص اين ويژگي هاي احساسي در اختيار داشت.
دكتر صفوي در محورهاي همنشيني و متداعي معتقد است نويسنده متن انتخابهاي خود را بر روي محور تركيب قرار مي دهد و خواننده برعكس مسيري را طي مي كند كه نويسنده دنبال كرده است.
خوانندهابتدا با آنچه روي محور همنشيني قرار گرفته رو به رو ميشود و پس از آن به انتخابهاي خود دست مي زند . اين انتخابها با انتخابهاي نويسنده همسو است . در نتيجه هرمي را مي توان تصور كرد كه قاعده اش متن است و قله هرم محتوايي است كه خود را بر اين قاعده تحميل ميكند. ما در هر نقطه اي از ارتفاع اين هرم وقتي به قاعده نگاه ميكنيم ان را به شكل خاصي مي بينيم .
دكتر صفوي در مطالعه زبان به معرفي نظريه اي پرداختهاست كه امروزه زبان شناسي ادراكي ناميده ميشود. وي بر مبناي همين ديدگاه اساس مطالعه زبان و به ويژه معني را درك انساني معرفي ميكند و بر اين باور است كه انسان اطلاعات جهان خارج را در قالب مجموعه اي تجربه و به صورت ساخت هايي شرطي به حافظه مي سپارد و به كمك دو فرايند انتخاب و تركيب به استنتاج مي پردازد. وي معتقد است كه نتيجه هر استنتاج در انسان به توليد شرطي هاي تازه اي مي انجامد و انسان را در تمامي آفرينش هاي خود به زايايي مي رساند.
چگونگي عرضه آثار : ارائه 120 مقاله تحقيقي در زمينه هاي مختلف زبان شناسي
تاليف بيش از 500 مقاله از مدخلهاي دانشنامه ادب فارسي

 

آثار :
    1  آشنايي با تاريخ زبان شناسي
      ويژگي اثر : نشر پژواك كيوان- 1385
2  آشنايي با تاريخ زبان هاي ايران
      ويژگي اثر : نشر پژواك كيوان- 1385
3  آشنايي با زبان شناسي در مطالعات ادب فارسي
      ويژگي اثر : نشر علمي - 1391
4  آشنايي با معني شناسي
      ويژگي اثر : نشر پژواك كيوان- 1385
5  آشنايي با نظام هاي نوشتاري
      ويژگي اثر : نشر پژواك كيوان- 1385
6  از زبان شناسي به ادبيات
      ويژگي اثر : پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي - 1381
7  از زبان شناسي به ادبيات
      ويژگي اثر : نشر چشمه - 1371
8  استعاره از نگاهي ديگر
      ويژگي اثر : انتشارات انجمن شاعران ايران- 1387
9  برخي از كتابهاي ترجمه شده دكتر صفوي بدين شرح است:
      10  بوطيقاي ساختگرا
      ويژگي اثر : 1388-اثر كالر،ج
11  تاريخ خط
      ويژگي اثر : 1367- اثر گاور، آ
12  درآمدي بر زبان‌شناسي
      ويژگي اثر : بنگاه ترجمه و نشر كتاب - 1360
13  درآمدي بر معني شناسي
      ويژگي اثر : پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي- 1380
14  درآمدي بر معني شناسي زبان
      ويژگي اثر : 1391-اثر لاينز، ج
15  درآمدي تازه بر فلسفه زبان
      ويژگي اثر : 1391-اثر لايكان ، و. ج
16  دنياي سوفي
      ويژگي اثر : 1379- گاردر، ي
17  دوره زبان شناسي عمومي
      ويژگي اثر : 1377- اثر سوسور، ف . دو
18  ديوان غربي- شرقي
      ويژگي اثر : 1379- اثر گوته، ي. و
19  روندهاي بنيادين در دانش زبان
      ويژگي اثر : 1376- اثر ياكوبسن، ر
20  زبان شناسي و ادبيات
      ويژگي اثر : 1378- مجموعه مقالات دانش نامه فلسفه
21  زبان هاي دنيا؛ چهار مقاله در زبان شناسي
      ويژگي اثر : 1384- هيئت مولفان
22  زبان و انديشه
      ويژگي اثر : 1379- اثر چامسكي، ن
23  زبان و ذهن
      ويژگي اثر : 1376- اثر چامسكي، ن
24  سرگردان در فلسفه ادبيات
      ويژگي اثر : انتشارات انجمن شاعران ايران -1389
25  سه رساله درباره حافظ
      ويژگي اثر : 1365- اثر بورگل، ي.ك
26  فردينان دو سوسور
      ويژگي اثر : 1379-اثر كالر، ج
27  فرهنگ توصيفي معني شناسي
      ويژگي اثر : نشر فرهنگ معاصر- 1384
28  فن دستور
      ويژگي اثر : 1377- اثر تراكس ديونوسيوس
29  گفتارهايي در زبان شناسي
      ويژگي اثر : نشر هرمس - 1380
30  مباني زبان شناسي
      ويژگي اثر : با همكاري احمد سميعي، لطف الله يارمحمدي، سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي وزارت آموزش و پرورش - 1387
31  محفل فيلسوفان خاموش
      ويژگي اثر : 1378- اثر هوسله، و
32  معني شناسي كاربردي
      ويژگي اثر : نشر همشهري-1382
33  منطق در زبان شناسي
      ويژگي اثر : پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي - 1380
34  نگاهي به ادبيات از ديدگاه زبان شناسي
      ويژگي اثر : انتشارات انجمن شاعران ايران- 1384
35  نگاهي به پيشينه زبان فارسي
      ويژگي اثر : نشر مركز - 1367
36  نگاهي تازه به معني شناسي
      ويژگي اثر : 1366- اثر پالمر، ف.ر
37  نوشته هاي پراكنده ، دفتر دوم؛ نشانه شناسي و مطالعات ادبي
      ويژگي اثر : نشر علمي - 1391
38  نوشته هاي پراكنده ، دفتر سوم؛ زبان شناسي و ترجمه شناسي
      ويژگي اثر : نشر علمي - 1391
39  نوشته هاي پراكنده، دفتر اول ؛ معني شناسي
      ويژگي اثر : نشر علمي - 1391
40  نوشته هاي پراكنده، دفتر چهارم؛ ترجمه هايي در باب زبان شناسي
      ويژگي اثر : 1391- هيئت مولفان
41  هفت گفتار درباره ترجمه
      ويژگي اثر : نشر مركز - 1371
42  واژه ها بدون معني
      ويژگي اثر : 1392-اثر گوكر، ك
43  واژه ها بدون معني
      ويژگي اثر : 1391- اثر گوكر، ك
44  واژه‌نامه‌ي زبان شناسي
      ويژگي اثر : نشر مجرد -1361