ذبيح الله صفا

ذبيح الله صفا ، در سال 1290 شمسي در شهميرزاد سمنان ديده به جهان گشود. دكتر صفا دوره ي فعاليت ادبي خود را از سال 1312 شروع كرد و در برخي جرايد مركز ، مقالات متعددي در موضوعات ادبي ، تاريخي و فلسفي نگاشت. از سال 1322 به سمت استادي تاريخ ادبيات فارسي در دانشكده ي ادبيات منصوب گرديد ، و در كنار آن ، در سمت مشاغل اداري ديگري قرار گرفت. دكتر صفا درباره ي ادبيات فارسي تحقيقات زيادي انجام داده است و حاصل اين تحقيقات ، تأليفاتي است كه از وي به يادگار مانده است.
گروه : علوم انساني
رشته : زبان و ادبيات فارسي
گرايش : تاريخ ادبيات
والدين و انساب : ذبيح الله صفا ، فرزند علي اصغربن ميرصفي است كه در بابل بازرگان بود.
تحصيلات رسمي و حرفه اي : ذبيح الله صفا ، تحصيلات ابتدايي را در شهر بابل و تحصيلات متوسطه را در دبيرستان هاي سيروس و دارالفنون تهران به پايان رسانيد و در سال 1312 از رشته ي ادبي فارغ التحصيل شد. وي تحصيلات عاليه را در رشته ي فلسفه و ادبيات فارسي در دانشسراي عالي آغاز و در سال 1315 به اخذ درجه ي ليسانس نائل آمد. پس از آن ، دوره ي دكتراي زبان و ادبيا ت فارسي را پي گرفت و در سال 1321 با نگارش رساله اي تحت عنوان « حماسه سرايي در ايران » به اخذ درجه ي دكتراي زبان و ادبيات فارسي توفيق يافت.
همسر و فرزندان : فرزندان: ياسمين و مهرداد
زمان و علت فوت : دكتر ذبيح‌اللّه صفا پس از سال ۱۳۵۷ در آلمان اقامت داشت و در تاريخ ۹ ارديبهشت ۱۳۷۸ در شهر لوبك آن كشور درگذشت.
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : از ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ رياست ادارهٔ دانشسراي مقدماتي در وزارت فرهنگ را به عهده داشت.
از ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ رياست تعليمات عاليه در وزارت فرهنگ را داشت.
از ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۱ بنيانگذار و مدير مجله سخن بود.
از ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۱ رياست ادارهٔ كل انتشارات و روابط دانشگاهي در دانشگاه تهران را به عهده داشت.
از ۱۳۲۵ تا ۱۳۴۷ مدير مجلهٔ دانشكدهٔ ادبيات تهران بود.
از ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۶ عضو هيئت مديره جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران بود.
از ۱۳۲۵ تا ۱۳۴۳ دبير كميسيون ملي يونسكو در ايران بود.
از ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۷ نايب رئيس كميسيون ملي يونسكو در ايران بود.
از ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۵ عضويت در كنفرانس‌هاي عمومي يونسكو را در بيروت، پاريس، فلورانس، مونته‌ويدئو، دهلي نو و چندين محل ديگر را بر عهده داشت.
از ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ عضويت شوراي عالي فرهنگ و هنر را داشت.
از ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ دبير شوراي عالي فرهنگ و هنر بود.
فعاليتهاي آموزشي : ذبيح الله صفا ، پس از طي خدمت وظيفه ي عمومي با سمت دبيري زبان و ادبيات فارسي در رشته ي ادبي دبيرستان شرف تهران شروع به كار نمود. آنگاه پس از اخذ درجه ي دكترا ، از سال 1322 براي تدريس تاريخ ادبيات فارسي در دانشكده ادبيات تهران برگزيده شد و از آن پس ، ابتدا به عنوان دانشيار و بعد به عنوان استاد در همان دانشكده تدريس مي نمود.
ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره : ذبيح الله صفا دوره ي فعاليت ادبي خود را از سال 1312 شروع كرد و در مجلات مهر ، ايران امروز ، تعليم و تربيت ، جلوه ، سخن ، پشوتن ، يغما ، دانش ، فرهنگ ،مربي ، تمدن ،و برخي از جرايد مركز ، مقالات متعددي در موضوعات ادبي و تاريخي و فلسفي نگاشت كه مجموع صحايف آنها از چند هزار مي گذرد. وي مدتي معاون سردبير مجله ي مهر بود و در سال 1315 ، سردبيري آن مجله را برعهده داشت. در سال 1320 ، امتياز مجله ي سخن به نام وي صادر گرديد و اين مجله به سردبيري دكتر ناتل خانلري و مديريت دكتر صفا تا يك سال اداره شد ، ولي بعد امتياز آن به دكتر ناتل خانلري واگذار گرديد. او همچنين امتياز روزنامه ي شباهنگ را اخذ و به مدت چهار سال آن را منتشر ساخت و از سال 1326 تا مدت پنج سال ، مقاله ها و آثار او در مجله ي ارتش به چاپ رسيد و تا زمان بازنشستگي ، سردبيري مجله ي دانشكده ادبيات را عهده دار بود.

 

آثار :
    1  آئين سخن
      ويژگي اثر : در معاني و بيان فارسي.
2  اخوان الصفا
      3  تاريخ ادبيات در ايران
      ويژگي اثر : در سه مجلد.
4  تاريخ علوم عقلي در تمدن اسلامي تا ميانه ي قرن پنجم هجري
      5  تاريخ مختصر تحول نظم و نثر پارسي
      6  ترجمه ي رافائل
      ويژگي اثر : تأليف: لامارتين.
7  ترجمه ي كيانيان
      ويژگي اثر : تأليف: كريستين سن.
8  ترجمه ي مرگ سقراط
      ويژگي اثر : تأليف: لامارتين.
9  تصحيح و طبع اسرار التوحيد في مقامات الشيخ ابي سعيد
      ويژگي اثر : از روي نسخه ي استانبول با مقابله ي نسخ لنينگراد و كپنهاك.
10  جشن نامه ي ابن سينا
      ويژگي اثر : در سه مجلد.
11  حماسه سرايي در ايران
      12  دانش هاي يوناني در شاهنشاهي ساساني
      13  گنج سخن
      ويژگي اثر : منتخبات شعر فارسي با مقدمه اي در تاريخ شعر ايران ، در سه مجلد.
14  گنج و گنجينه
      15  مزدا پرستي در ايران قديم
      ويژگي اثر : ترجمه از كريستين سن دانماركي
16  مقدمه و تعليقات و حواشي ديوان عبدالواسع جبلي
      ويژگي اثر : در دو مجلد.
17  مقدمه و حواشي و تعليقات داراب نامه ي محمد بيغمي
      ويژگي اثر : در دو مجلد.
18  مقدمه و حواشي و تعليقات ديوان سيف الدين محمد فرغاني
      ويژگي اثر : در سه مجلد.
19  يادنامه ي خواجه نصير طوسي