ایستگاه آسمانی راسخون
چهارشنبه 4 شهریور 1388 6:35 PM
سوره مائده صد و بیست آیه دارد. همه در مدینه بر پیامبر خدا فرو آمد. مگر آیه «الیوم الکملت لکم دینکم» که این آیه در حجةالوداع نازل شد در حالی که رسول خدا صلی الله علیه وآله در عرفات بود، نازل شد. در خبر است که رسول خدا صلی الله علیه وآله در خطبه حجةالوداع گفت: سوره مائده در آخر عهد ما فرو آمد، حلالِ آن حلال دارید و حرامِ آن حرام دارید، و فریضه های آن بشناسید.
بومیسره گفت: در این سوره هجده فریضه است که در دیگر سورهها نیست، مانند تحریم گوشت مردار و خون و گوشت خوک و... و روایت ابیکعب است از رسول خدا صلی الله علیه وآله که: هر که سوره مائده بر خواند، وی را به عددِ هر [غیرمسلمانی] که در دنیاست، ده نیکی بنویسند و ده بَدی از دیوانِ وی برگیرند و ده درجه در بهشت وی را بیفزایند.
در قسمت اول این سوره به مساله ولایت و رهبری بعد از پیامبر (صلی اللّه علیه و آله و سلّم) و مساله تثلیث مسیحیان و قسمتهایی از مسائل مربوط بقیامت و رستاخیز و بازخواست از انبیاء در مورد امتهایشان اشاره شده است.
و در قسمت دوم، مساله وفای به پیمانها، عدالت اجتماعی، شهادت به عدل و تحریم قتل نفس (و به تناسب آن داستان فرزندان آدم و قتل هابیل بوسیله قابیل) و همچنین توضیح قسمتهائی از غذاهای حلال و حرام و قسمتی از احكام وضو و تیمم آمده است.
و نامگذاری آن به سوره مائده بخاطر این است كه داستان نزول مائده برای یاران مسیح - در آیه 114 - این سوره ذكر شده است.
سوره مائده كه آن را سوره «عقود» یعنی قراردادها و پیمانها نیز مینامند از سورههایی است كه در اواخر عمر شریف پیامبر اكرم(ص) بر او نازل شده است و طبق روایتهای متعددی از شیعیان و سنیها،هیچ یك از آیاتش نسخ نشده ولی ممكن است در برخی موارد آیات سایر سورهها را نسخ كرده باشد.
بنابراین،این سوره از ویژگی خاصی برخوردار است.
نكته جالب این كه ترجیع بند آیات این سوره فراز «و اتقواللّه» میباشد كه دوازده مرتبه در این سوره تكرار شده و چنین فراوانی در هیچ یك از سورههای قرآن یافت نمیشود،حتی سوره بقره كه مدنی است و حجمی بیش از دو برابر سوره مائده دارد،تعداد «و اتقواللّه» هایش كمتر از ده تاست (دقیقاً نه تا) و سوره شعراء كه سخن انبیاء را نقل میكند كه هر یك به قوم خود میگفتند:«فاتقوا اللّه و اطیعون» باز تعدادش كمتر از ده تا میباشد.(دقیقاً هشت عدد)
به نظر میرسد این مقدار تأكید بر تقوای الهی دلیل بر این است كه وقتی افراد به مال،مكنت،مقام و موقعیتی میرسند از خداوند غافل میشوند و به اموری دست میزنند كه علاوه بر بد نام كردن و جهنمی ساختن خود، به روابط بین انسانها،به پیمانهایی كه بستهاند و باید به آنها وفا كنند و به اخلاق جامعه و … ضربه میزنند.مردم مدینه در اواخر عمر پیامبر(ص) چون كه به چنین مكنتهایی رسیده بودند در شرف چنین انحرافهایی بودند.به همین جهت این همه تأكید بر تقوا ضروری بوده است.
بنابراین باید پیوسته ندای «و تقوا اللّه» در گوششان باشد تا شاید كمی به خود آیند و همه چیز را فدای مقام و موقعیت خویش نسازند.
احتمالاً علت تأكید زیاد بر دعوت به تقوای الهی در هر دو خطبه نماز جمعه و وجوب وجود هفت نفر از جمله:امام، قاضی، حاكم، مدعی،مدعا علیه و دو شاهد و مجری حكم برای همین جهت است.كه همه این افراد به تقوا سفارش شوند و در كارها از جمله قضاوت، تقوای الهی را رعایت كنند.
راز ماندگاری در گمنامی است