عید مباهله

 درخشش نور

مباهله، داستان مقابله نور با ظلمت، غلبه سپيدي بر تاريکي و رويارويي عده‏اي سايه‏نشين با ستارگان خلقت بود. سيطره توحيد بر تثليث، چيرگي معنويت نبوي بر وسوسه‏هاي خنّاسان و اوهام شکّاکان، شکسته شدن هيبت منکران و خضوع باطل در برابر حق، در روز مباهله ظهور يافت. مباهله، شکوه عظمت و کبريايي خداوند در اثبات حقانيت رسول اکرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله و درخشش نور الهي در وجود پاک‏ترين و برترينانسان‏ها بود؛ همان کساني که قرآن درباره آنان فرمود: «خداوند مي‏خواهد پليدي و ناپاکي را از شما اهل بيت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد» و به راستي مباهله، حقيقتي هميشگي است.

معناي مباهله

مباهله از نظر ريشه لغوي، از ماده بَهل به معناي رها کردن و تخليه نمودن، و ابتهال در دعا، به معناي تضرع، خلوص و واگذاري کار به پروردگار متعال است. مباهله از نظر مفهوم متداول، خالي کردن درون و ترک نفس براي کسب خلوص و توجه کامل به سوي خداوند و درخواست لعن خدا براي دروغ‏گو مي‏باشد؛ يعني وقتي استدلالات منطقي سودي نداشت، دو طرف در يک‏جا جمع مي‏شوند و به درگاه خدا تضرع مي‏کنند تا دروغ‏گو را رسوا سازد و مجازات کند.

دعوت به اسلام

پيامبر گرامي اسلام صلي‏الله‏عليه‏و‏آله هيچ گاه از تبليغ دين اسلام و رساندن پيام نجات بخش توحيد به گوش جهانيان دريغ نورزيد. حتي هنگامي که سوگ وفات فرزندش ابراهيم، قلب لطيف وي را غمگين ساخته بود، در راستاي نامه نگاري با سران دولت‏ها و مراکز مذهبي جهان، نامه‏اي به اسقف نجران، «ابوحارثه» نوشتند و طي آن نامه، وي و ساکنان نجران را به آيين اسلام دعوت فرمودند. مضمون نامه پيامبر چنين است: «به نام خداي ابراهيم و اسحاق و يعقوب. اين نامه‏اي است از محمد، پيامبر خدا به اسقف نجران.خداي ابراهيم و اسحاق و يعقوب را حمد و ستايش مي‏کنم و شما را از پرستش بندگان به پرستش خدا دعوت مي‏کنم. از ولايت بندگان خدا خارج شده، در ولايت خدا وارد شويد. اگر دعوت مرا نپذيرفتيد، بايد به حکومت اسلامي ماليات و جزيه بپردازيد، در غير اين صورت، به شما اعلام خطر مي‏شود». بخش با صفاي نجران، با هفتاد دهکده تابع خود، در نقطه مرزي حجاز و يمن قرار گرفته و در آغاز طلوع اسلام، اين نقطه تنها منطقهمسيحي‏نشين حجاز بود که از بت‏پرستي دست کشيده و به آيين مسيح گرويده بودند.

تقديم نامه

هنگامي که سفيران پيامبر اکرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله وارد نجران شده و نامه دعوت به اسلام ايشان را به اسقف آن جا دادند، وي نامه را با دقت خواند و براي تصميم‏گيري، شورايي تشکيل داد. يکي از اعضاي شورا که به عقل و درايت معروف بود، گفت: ما مکرر از پيشوايان مذهبي شنيده‏ايم که روزي منصب نبوت، از نسل اسحاق فرزند حضرت ابراهيم، به فرزندان اسماعيل انتقال خواهد يافت. هيج بعيد نيست «محمد» که از اولاد اسماعيل است، همان پيامبر موعود باشد. در نهايت، شورا نظر داد گروهي به عنوان هيأت نمايندگي نجران، به مدينه بروند تا ازنزديک با پيامبر اسلام تماس گرفته و دلايل پيامبري ايشان را مورد بررسي قرار دهند. شصت نفر از داناترين مردم نجران براي اين کار برگزيده شدند که در رأس آنان، سه تن پيشواي مذهبي به نام‏هاي زير قرار داشت:

1- ابوحارثة بن علقمه، اسقف اعظم نجران و نماينده رسمي کليساهاي روم در حجاز؛ 2. عبدالمسيح رئيس هيأت نمايندگي که به عقل و تدبير معروف بود؛ 3. اَيهَم فردي کهن‏سال و يکي از شخصيت‏هاي محترم مردم نجران.