عید مباهله

 قويترين دليل بر فضليت اصحاب کساء

نظر به اهميت اين رويداد در تاريخ اسلام، بديهي است‏بايدافرادي در آن شرکت کنند که از شايستگي کافي برخور دار باشند;زيرا اين رخداد در تاريخ دين اسلام ثبت‏خواهد شد. به همين جهت،پيامبر بزرگوار اسلام از ميان کسان و اصحاب خود تنها چهار تن‏را انتخاب کرد که عبارتند از: حضرت علي بن ابي‏طالب، حضرت‏زهرا، امام حسن و امام حسين(عليهم السلام).

از عايشه چنين نقل شده است:

روز مباهله پيامبر اسلام چهار تن همراهان خود را زير عباي مشکي‏وارد کرد و اين آيه را خواند: «انما يريدالله ليذهب عنکم‏الرجس اهل‏البيت و يطهرکم تطهيرا».

زمخشري مي‏گويد: سرگذشت‏مباهله و مفاد آيه آن قويترين دليل بر فضليت اهل کساست.

نکات مهم آيه مباهله:

1-  مفسران و محدثان شيعه و سني تصريح کرده‏اند که آيه مباهله‏در حق اهل بيت پيامبر نازل شده و پيامبر تنها فرزندانش حسن وحسين و دخترش فاطمه و پسرعمش علي(ع)را به ميعادگاه برد.بنابراين، منظور از «ابنائنا» در آيه منحصرا حسن و حسين(ع)هستند. ابوبکر رازي مي‏گويد: اين آيه دليل است که حسنين پسران‏رسول خدا(ص)هستند و فرزند دختر هم حقيقتا فرزند انسان است.همانطور که منظور از «نسائنا» فقط فاطمه(س) است. و نيز مراداز «انفسنا» فقط علي(ع) است، زيرا خود پيامبر که نمي‏تواندمراد باشد; چون او دعوت کننده است و معني ندارد که انسان خودرا دعوت کند، هميشه داعي غير از مدعو است; پس حتما مراد شخص‏ديگري غير از نبي اکرم است. پس حتما اشاره به علي(ع) است.زيرا هيچ کس نگفته جز علي و فاطمه و حسنين کسي در مباهله شرکت‏داشته است. اين مطلب بر علو مکان وي و درجه‏اي که هيچ کس به آن‏راه نيافته، بلکه به نزديک آن هم نرسيده است، دلالت دارد.

پيامبر به بريده اسلمي فرمود:اي بريده علي را دشمن مدار که او از من است و من از اويم.مردم از درختهاي متفرق خلق شده‏اند و من و علي از يک درخت‏آفريده شده‏ايم.

مرحوم قاضي نورالله شوشتري، در جلد سوم احقاق‏الحق، مي‏گويد: مفسران در اين مساله اتفاق نظر دارند که‏«ابنائنا» اشاره به حسن و حسين و «نسائنا» اشاره به‏فاطمه(س) و «انفسنا» اشاره به علي(ع) است. سپس در پاورقي‏همين کتاب نام شصت نفر از بزرگان اهل سنت را نقل مي‏کند که‏گفته‏اند: آيه مباهله در مورد اهل بيت(عليهم السلام) نازل شده‏است. از جمله شخصيتهايي که اين مطلب از آنها نقل شده عبارتنداز:

1- مسلم در کتاب صحيح، ج 2، ص 448.

2- احمد بن حنبل در مسند، ج 1، ص 185.

3- حاکم در مستدرک، ج‏3، ص 150.

4- واحدي نيشابوري در اسباب النزول، ص 68.

5- ابن اثير در جامع الاصول، ج‏9، ص 470.

6- ابن جوزي در تذکره‏الخواص، ص‏23.

7- زمخشري در کشاف، ج 1، ص 370.

8- ابن حجرعسقلاني در الاصابه، ج 2، ص‏509.

9- ابن صباغ مالکي در فصول المهمه، ص 120.

10- قرطبي در الجامع لاحکام القرآن، ج 4، ص 140.

در کتاب‏هاي روايي شيعه نيز اين مساله جايگاهي خاص دارد. تنهابه يک نمونه از آن اکتفا مي‏کنيم.

امام رضا(ع) در جلسه بحثي که در دربار مامون تشکيل شده بود،فرمود: خداوند پاکان بندگان خود را در آيه مباهله مشخص ساخته‏است...; اين مزيتي است که هيچ کس در آن بر اهل‏بيت(عليهم‏السلام) پيشي نگرفته; فضليتي است که هيچ انساني به آن نرسيده وشرفي است که قبل از آن هيچ کس از آن بر خور دار نبوده است.

آيه مباهله جز معرفي نزديکتر افراد به رسول گرامي(ص) حاوي‏پيامهاي ديگري است که فهرست وار اشاره مي‏شود:

1- استمداد از غيب بعد از به کارگيريي توانايي‏هاي عادي.

2- زن و مرد دوشادوش هم و در کنار همديگر مطرحند.

3- اگر انسان به هدف خود ايمان داشته باشد حاضر است‏حتي خودو نزديکترين بستگانش را در معرض خطر قرار دهد.

4- در دعا کردن آنچه مهم است انگيزه‏ها و شخصيتهاست نه تعدادو کثرت جمعيت.

5- در مجالس دعا بايد کودکان را شرکت داد.

6- کسي که منطق و استدلال و معجزه او را تسليم به پذيرش حق‏نمي‏کند بايد تهديد به نابودي شود.

7- دعا آخرين برگ برنده و سلاح مومن است.

8- استدلال را بايد پاسخ داد، ولي مجادله و لجاجت را بايدسرکوب کرد.

9- اگر شما محکم بايستيد، دشمن به دليل باطل بودن عقب نشيني‏مي‏کند.

10- قوام و اساس دين به خاطر همين چند نفر است و گرنه‏پيامبر(ص) مي‏توانست‏خود شخصا نفرين کند.

خدا و پيامبر(ص) با اين عمل به همه ما مي‏فهماند که اين افرادياران و نزديکان رسول خدا(ص) در دعوت به حق و هدف او هستند وهمراه او آماده استقبال از خطر بوده، ادامه دهنده حرکت اويند.