وجوب جواب سلام در قرآن

نکات قرانی بیان معنوی تلگرام

رسم قرانی:درپاسخ به نيكى‏هاى ديگران،پاسخ بهتر،یا پاسخى مشابه.

وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ حَسِيباً «86»

و هنگامى كه كسى به شما تحيت گويد پاسخ آن را به طور بهتر دهيد يا (لا اقل) به همان گونه پاسخ گوئيد، خداوند حساب همه چيز را دارد

توضیح وتفسیر ایه

تحيت" در لغت از ماده" حيات" و به معنى دعا براى حيات ديگرى كردن است خواه اين دعا به صورت سلام عليك (خداوند تو را به سلامت دارد) و يا حياك اللَّه (خداوند تو را زنده بدارد) و يا مانند آن، باشد ولى معمولا از اين كلمه هر نوع اظهار محبتى را كه افراد بوسيله سخن، با يكديگر مى‏كنند شامل مى‏شود كه روشن ترين مصداق آن همان موضوع سلام كردن است.

پس" وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها ..." اين جمله امر به تحيت است، در مقابل تحيتى كه ديگران به انسان مى‏دهند، مى‏فرمايد: در پاسخ تحيت ديگران، تحيتى به مثل آن و يا بهتر از آن بدهيد. و اين حكمى است عمومى، تمامى تحيت‏ها را شامل مى‏شود، چيزى كه هست مورد آيات محل بحث ما به شهادت آيات بعد تحيت سلام و صلحى است كه مسلمانان دريافت مى‏كنند. و در پايان آيه براى اينكه مردم بدانند چگونگى" تحيتها" و" پاسخها" و برترى يا مساوات آنها، در هر حد و مرحله‏اى، بر خداوند پوشيده و پنهان نيست مى‏فرمايد: خداوند حساب همه چيز را دارد.

از پاره‏اى از روايات، همچنين تفاسير، استفاده مى‏شود كه اظهار محبتهاى عملى نيز در مفهوم" تحيت" داخل است،

در خصال از امير المؤمنين (ع) روايت كرده كه فرمود: وقتى شنيديد كه يكى از شما در حضورتان عطسه كرد بگوئيد: يرحمكم اللَّه و او هم در پاسخ بگويد: يغفر اللَّه لكم و يرحمكم و دعاى" يغفر اللَّه لكم" را اضافه كند، چون خداى تعالى فرمود:" وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها ..." (خصال شيخ صدوق، ص 127..)

و در كتاب مناقب آمده كه كنيزى از كنيزان امام حسن (ع) دسته‏اى ريحان براى آن جناب آورد، حضرت در عوض به وى فرمود: تو در راه خدا آزادى، شخصى پرسيد: آيا براى يك طاقه ريحان كنيزى را آزاد مى‏كنى؟ فرمود: خداى تعالى ما را ادب آموخته و فرموده:

" إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها ..." و تحيت بهتر از يك طاقه ريحان براى او، همين آزاد كردنش بود. (مناقب، ج 4 ص18 )

پیامها

1- رابطه‏ى عاطفى خود را با يكديگر گرم‏تر كنيد. «فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ»

2- ردّ احسانِ مردم نارواست، بايد آن را پذيرفت و به نحوى جبران كرد. «فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها»

3- پاسخ محبّت‏ها و هدايا را نبايد تأخير انداخت. حرف فاء در كلمه‏ «فَحَيُّوا» نسانه تسريع است.

4- پاداش بهتر در اسلام استحباب دارد. «فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها»

5- در پاسخ نيكى‏هاى ديگران، ابتدا به سراغ پاسخ بهتر رويد، اگر نشد، پاسخى مشابه. «بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها»

6- از تحيّت‏هاى بى‏جواب نگران باشيد، كه اگر مردم پاسخ ندهند، خداوند حساب آن را دارد و نه عواطف مردم را بى‏جواب گذاريد، كه خداوند به حساب شما مى‏رسد. «إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ حَسِيباً»

منابع

ترجمه تفسير الميزان ج‏5 ،44 ، تفسير نمونه ج‏4 ،46 ، تفسير نور ج‏2، 123