قرائت قرآن

صفات فرعی  :صفاتی هستند که دارای ضدّی نیستند و بعضاً بر حروف عارض می‌شوند که عبارت اند از:«صفیر، قلقلة ،سکون ،تفشّی ، انحراف ، تکریر ، استطالة ، لین ، غنّة ، بحّة ، خرورة ، نبر ، نفخ ، نفث،خفاء و هاوی »

1-صفیر : صدایی است که از سر زبان و میان دندان های ثنایای بالا   و پایین خارج میشود (شبیه به صدای گنجشک ) که شامل حروف اسلی «ص ، س ، ز »است . صفیر «ص » شدید تر از « س » و « ز » خفیف تر از آن دو می باشد .

2-قلقلة : یعنی حرکت و جنبش صدا که 5حرف « ب ، ج ، د ، ط ، ق »مجتمع در کلمه ی « قطب جد »

( ستاره ی بخت و اقبال )صفت قلقلة دارند ، زیرا ؛ در حال سکون محتاج به جنبش اند وگرنه ظاهر نخواهند شد .اگر یکی از این حروف در بین کلمه باشد ، قلقله ی صغری و اگر در آخر کلمه باشد ، قلقله ی کبری نامیده می شوند .به این حروف ، حروف مضغوطة ( فشرده) می گویند .در قلقله صغری این حروف دارای اندک جنبشی خواهند بود ولکن در قلقله کبری این حرکت و جنبش قویتر و محکمتر است.

3-سکون : ضدّ حرکت است و شامل بقیّه ی حروف تهجّی است که ساکنة نامیده می شوند ، زیرا ؛ محتاجبه جنبش در مخرج نیستند و هنگام ادای آن ها سکون و آرامشی در مخرج حاصل می شود .

4-تفشّی :یعنی از هم پاشیدن و پراکندگی و انتشار که حرف « ش » درای این صفت است ، زیرا ؛ هنگام تلفّظ آن صدا در دهان منتشر شده تا به مخرج «ل » و «ط » می رسد .

5-انحراف : یعنی  قبول میل کردن که شامل حروف « ل » و « ر »  می باشد. به این حروف منحرفة می گویند  ، زیرا ؛ در هنگام ادای « ل » ، زبان از مخرج مربوطه به طرف لثه و دندان ها میل می کند و هنگام ادای « ر »زبان اندکی به طرف سقّ دهان منحرف می شود. ضمناً   انحراف « ر » کم تر از « ل » است .

6- تکریر : یعنی تکرار کردن که حرف « ر » صفت تکریر دارد .به این حرف ، حرف مکرّر می گویند ، زیرا ؛ هنگام تلفّظ آن  به نظر می رسد دو بار گفته شده است ولی در واقع این چنین نیست ، بلکه اندک لرزشی در مخرج این حرف پدید می آید. حرف « ز » نیز اندکی تکریر دارد و تکریر آن در پهنای زبان است ولی تکریر حرف « ر » در درازای آن است .

7-استطالة : یعنی طلب کشیدن که حرف « ض » این صفت را داراست و حرف « مستطالة » نامیده می شود ، زیرا ؛ در حال سکون تا مخرج « ل » کشیده می شود .

8-لین :یعنی نرمی  و 2 حرف « و ، ی ساکن ما قبل مفتوح »دارای این صفت اند .هنگام ادای این حروف ،باید دهان را باز کرد ،  تا فتحه ی ما قبل آن واضح و آشکار ادا شود .

9-غنّة:آوازی است که از بینی خارج می گرددو«میم ساکنة،نون ساکنة و تنوین درحال اخفاء وادغام »را غنوی می گویند .با اخفاء و ادغام در بحث  احکام حروف آشنا خواهید شد .

10- بُحّة: یعنی خشونت وغلظت صدا  وحرف « ح »را مبحوحة می نامند ، زیرا ؛ در موقع اداء آن گرفتگی  و فشردگی پدید می آید .

11-خرورة : یعنی گرفتگی صدا و حرف « خ » را مخرورة می نامند ، زیرا ؛ تلفّظ آن مانند خرخر کردن گربه و بعضی افراد خوابیده می باشد .

12-نبر :یعنی بلند کردن صدا پس از پستی آن  و حرف « ء » را منبورة می گویند  ، زیرا ؛ بلند ترین حرف ودور ترین آن ها از نظر مخرج است  که مانع جریان نفس گردیده  و به شدّت و ستگینی ادا می شود ، به همین دلیل به این حرف ، اثقل الحروف می گویند .

13 و 14-نفخ و نفث : یعنی دمیدن از دهان   و 2 حرف « ف ، ث » را به ترتیب منفوخة و منفوثة

می گویند  ، زیرا ؛ هنگام تلفّظ آن ها هوا از مخارج آن ها دمیده می شود .                                             15-...