تاريخ عصر غيبت كبرا

تحليل يكم‏
1- تحوّلات جهاني و اصلاحات بزرگ، به يك رهبري بزرگ - كه رفتار و اهداف او از اعتماد به نفس و احساس تفوّق و برتري فوق العاده نسبت به وضع موجود برخاسته باشد - نياز دارد؛ زيرا، هميشه، تناسبي مستقيم و ارتباطي تنگاتنگ ميان احساس برتري و ايمان به تفوّق با نوع تحوّلات و حجم اصلاحات و دگرگوني‏ها وجود دارد.
2- رسالت جهاني امام مهدي‏عليه السلام در ايجاد يك تحوّلي چشم گير و جهاني، خلاصه مي‏شود، آن هم جهاني كه پر از ستم شده باشد.
3- بنابراين، رهبريِ اين حركت و اصلاحِ جهاني، بايد بزرگ‏تر از جهان پر از ستم و فساد باشد تا بتواند آن جهان فاسد را دگرگون كند. چنين رهبري، نبايد محصول فرهنگ اين تمدّن و اين جهانِ فاسد باشد، تا بتواند آن را دگرگون كند.
4- طبيعي است، انساني كه پرورش يافته‏ي يك تمدّن و محصول آن باشد، هميشه، هيبت و عظمت آن تمدّن، او را مي‏گيرد و نسبت به آن، احساس حقارت مي‏كند و توان مقابله با آن تمدّن و جهان فاسد را نخواهد داشت.
5- اگر انساني با تعدادي از تمدّن‏ها زندگي كرده باشد و نشو و نما و فروپاشي تمامي آن‏ها را ديده و لمس كرده باشد و اطّلاعات خود را از لابه‏لاي كتاب‏هاي تاريخ نگرفته باشد، بلكه خود همراه و معاصر تمام اين تمدّن‏ها باشد، بزرگ‏ترين تمدّن را هم كوچك مي‏بيند و به راحتي با آن درگير مي‏شود و مقابله مي‏كند و عظمت و هيبت آن تمدّن، او را زمين گير نمي‏كند.(14)
6- امام مهدي‏عليه السلام با عمر طولاني خود كه تمدن هاي گوناگوني را ديده و از نزديك نشو و نما و فروپاشي آن ها را لمس كرده است، از اين تفرّق و برتري لازم برخوردار است، در حالي كه اگر در همان زمان انقلابِ جهاني و روز موعود تولّد مي‏يافت، از چنين ويژگي مهم برخوردار نمي‏بود.