مؤلف:
شیخ مفید محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی (م 413 ق).
زندگینامه و اظهار نظرها:
ترجمه مؤلف در بخش كتب فقهی گذشت.
معرفی اجمالی كتاب:
این كتاب در تاریخ زندگانی ائمه - علیهم السلام - است كه شیخ مفید با توجه به روایاتی كه در اختیار داشته، آن را نگاشته است. شیخ مفید در این كتاب به فضایل اهل البیت - علیهم السلام - و یاران آنان نیز اشاره دارد.
كتاب الارشاد از معتبرترین منابع روایی شیعه درباره زندگانی ائمه - علیهم السلام - به شمار می آید و بسیاری از منابع مهم شیعه، كه به زندگانی ائمه پرداخته اند، این كتاب را مستند خود قرار داده اند. این كتاب از منابع دست اول درباره زندگانی ائمه - علیهم السلام - است.
شیخ مفید این كتاب را به درخواست یكی از یاران خود نگاشته است; چنان كه در آغاز كتاب می فرماید: «من بنا به درخواست شما در این كتاب نام ائمه هدا، تاریخ زندگانی آنها، محل قبر و حرم آن بزرگواران را آورده ام». شیخ مفید كتاب خود را همانند یك كتاب تاریخی تألیف نموده و به بیان حوادث تاریخی پرداخته است.
در این كتاب بسیاری از موضوعات مهم تاریخی ائمه - علیهم السلام - بیان شده است; مانند خبر دادن امام علی - علیه السلام - از شهادت خود، روایاتی كه دلالت بر فضایل آن حضرت می كند، قضاوتهای آن حضرت، حركت امام حسین - علیه السلام - به سوی عراق، قیام زید شهید، ورود امام هادی - علیه السلام - به سامّرا، سیره امام زمان(عج).
وضعیت نشر:
این كتاب در دو جلد به زبان عربی، به وسیله كنگره جهانی هزاره شیخ مفید قم، در سال 1413 ق در قطع وزیری چاپ و منتشر شده است.
همچنین این کتاب به وسیله موسسه آل البیت ـ علیه السلام ـ تحقیق و به چاپ رسیده است، نیز این کتاب بارها به فارسی ترجمه و شرح و تاخیص شده است که از جمله آنها ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی می باشد.
محمدرضا ضميري- کتابشناسي تفصيلي مذاهب اسلامي، ص 305- 306