با من بـدرفتـاري نکن!
چهارشنبه 12 مهر 1391 11:40 AM
سوءرفتار عبارت است از ارتكاب هر نوع عملي چه عمدي و چه غيرعمدي توسط والدين يا سرپرستان كودك، به نحوي كه سلامت جسماني و يا رواني وي را به خطر اندازد و مانع از رشد طبيعي و سالم كودك شود.بعضي از زمينههاي سوءرفتار با كودك عبارتند از :
1ـ سوءرفتار بدني
2ـ سوءرفتر عاطفي
3ـ سوءرفتار سرپرستي(بهداشتي تغذيه ـ مسكن)
4ـ سوءرفتار آموزشي
5 ـ سوءرفتار مذهبي
شكلهاي ديگر بدرفتاري با كودكان نظير: سوءرفتار جنسي، معتاد كردن كودكان، واداشتن آنان به كارهاي خلاف نظير: دزدي، پخش موادمخدّر و واداشتن آنان به كارهاي خارج از ظرفيت سني آنان.
1ـ سوءرفتار بدني و تنبيهات جسمي
تنبيهات شديد بدني كه موجب جراحات جسمي در كودك ميشود، نشاندهندة بدرفتاري اوليا و سرپرستان كودك است. بررسيها نشان ميدهد كه معمولاً اولياي كودك تحت تأثير فشارهاي رواني شديد قرار گرفتهاند. پدر و مادر خشمگين، كودك خود را به اين طرف و آن طرف ميكشانند و او را كتك ميزنند. حملات عمدي و با برنامة قبلي مثل گاز گرفتن، سوزانيدن كودك، با سيخ داغ كردن، چرخانيدن دست و پاي كودك، بريدن اعضاي بدن و بالاخره هرگونه اعمال شكنجه بر كودك نيز تحت عنوان سوءرفتار با كودك مورد توجه قرار ميگيرد.
مشاهده شده است كه اوليا و سرپرستان، كودك خاطي را مورد تنبيه بدني شديد قرار دادهاند كه اين عمل هيچگونه تأثير مطلوبي بر رفتــار كودك نداشته و حتي مــوجب بــروز رفتارهاي نادرست بيشتر از طرف كودك ميشود. در حــالي كه استفــاده از روشهاي مسالمتآميز، نظمدادن به رفتار كــودك از راههاي اصلاح و تغييــر رفتار، برقـــراري روابط احترامآميز بين فرزند و مادر و پدر مورد تأكيد است.
مواردي از بدرفتاري جسمي
1ـ وارد كردن صدمات بدني به كودك توسط اوليا و سرپرستان كودك با علائمي مثل كوفتگيها، ورم پوست، خراشهاي سطحي پوست و ضربديدگي در نقاط مختلف بدن كودك.
2ـ سوختگيهايي كه در اثر بياحتياطي و عدم مواظبت از كودك ايجاد شده و در مواردي منجر به فوت ميشود، نظير جاي ميلة داغ، قسمت داغ بخاري و اتو برقي و غيره.
3ـ صدمات مغزي كه با علائمي نظير تشنج و اغماء و بيهوشي همراه است.
4ـ صدماتي كه به اعضاي داخلي بدن كودك وارد شده است و با نشانههاي مرضي، نظير شوك، درد شكم يا خونريزي داخلي تشخيص داده ميشود.
5 ـ شكستگي دست يا پا در اثر افتادن از بلندي.
6ـ آثار ضربه و كبودي غيرعادي در بعضي از قسمتهاي بدن كودك، نظير كبودي چشم.
7ـ آثار شكنجه در بدن كودك نظير جاي نيشگون و گازگرفتگي، كمربند و جاي انگشتان دست.
8 ـ تهديد به قتل توسط اوليا وسرپرستان كودك.
9ـ تنبيهات بدني ديگر نظير كشيدن گوشها، كندن موها و هل دادن كودك كه منجر به آسيب استخواني كودك شود.
2ـ سوءرفتار عاطفي
خشونت و سختگيري عاطفي نيز ميتواند مانند صدمات بدني، آثار مخربي بر كودك باقي بگذارد و باعث شود كودك از نظر هيجاني، رفتاري و عقلي دچار وقفه و عقبماندگي شود.
مواردي از سوءرفتار عاطفي با كودك:
ـ والدين، كودك را با خشونت راهنمايي كنند.
ـ كودك را به زور وادار به اطاعت كنند.
ـ هر اشتباه جزئي كودكان را سرزنش كنند.
ـ به كودكان حق اظهارنظر ندهند.
ـ از ابراز احساس عاطفي كودكان جلوگيري كرده و آنان را ناتوان و بيعرضه قلمداد كنند.
ـ با كودكان رابطه متعادل و طبيعي نداشته باشند.
ـ خانوادههاي سختگير به كودكان فرصت ندهند تا از راه عاطفي تخلية هيجاني شوند.
ـ در محيط خانواده سختگيري و استبداد وجود داشته باشد. پدر و مادر و گاهي هر دوي آنها براي اينكه فرزندان را خوب تربيت كنند، عرصه را بر آنها تنگ كنند.
ـ برخي از والدين جنسيت و يا رنگ و شكل فرزندان را قبول ندارند و نسبت به آنها سرد و بيتفاوتند و يا سختگيريهاي بيجا دارند. مقايسهها و به رخ كشيدنها در ايجاد ناراحتي براي كودكان بسيار مؤثرند. در چنين شرايطي كودك براي اينكه از ديگران عقب نيفتد، خود را به آب و آتش ميزند و نادانسته مشكلات بعدي را به بار ميآورد.
ـ حمايت زياده از حدّ از كودكان در هر بلا و محنت و مصيبت، به گونهاي كه درد ناكامي و شكست را نچشيده باشند.
ـ هنگامي كه والدين به جاي راهنمايي صحيح كودك، بيشتر از سرزنشهاي تند استفاده كنند، تا پندهاي ملايم. مثلاً:
1ـ بايد بروي صندلي پشتي ماشين بنشيني، همين كه گفتم.
2ـ بخاطر توهم كه شده، ما را از اين خانه بيرون خواهند كرد.
3ـ گم شو برو بيرون، آنقدر مزاحم من نشو.
والدين ممكن است به عناوين مختلف كودك را طرد كنند. «با زندگي خودت مزاحم من نشو، هر چه زودتر بزرگ شو و پاتو از اين خونه بزار بيرون». اين قبيل والدين آرزو ميكنند كه دوران نوزادي و كودكي فرزندشان تمام شود تا خودشان از انجام وظايف و كارهاي روزمرة ناخوشايند خلاصي يابند.
