شهر آباده

تاریخچه شهر
به استناد متون باستان شناسان سکونت در محدوده کنونی آباده به هزاره اول پیش از میلاد باز می‌گردد. گروه‌های کرد چادر نشین در دوره هخامنشی، نخستین کسانی بودند که در دشت حد فاصل آباده و اصفهان اسکان یافتند.آثار باستانی بر جای مانده، هم چون قلعه باستانی ایزدخواست وقصر بهرام گور در سورمق، شواهدی از وجود فرهنگ وتمدن دراین گستره جغرافیایی است. شهر آباده به دلیل واقع شدن در سه راهی مواصلاتی بین اصفهان، یزد و شیراز موقعیت ویژه‌ای دارد. در حدود سال ۱۱۹۷ که کریمخان زند شیراز را به عنوان پایتختی برگزید و به فرمان او شاه اسماعیل سوم در آباده مسکون شد، و قلعه‌ای به نام قلعه شیرازی (که هم اکنون آثار آن باقیست) برای حفظ امنیت راه کاروان‌ها بنا گردید. بنا به فرمان وی، عده‌ای از طوایف پرندی و گرجی از اصفهان به آباده آمدند و مأمور آبادی و عمران این منطقه گردیدند.کم کم قلاعی دارای دیوارهای مرتفعی تقریبأ به ارتفاع ۹ تا ۱۰ متر و ضخامت ۲ تا ۳ متر از چینه ساخته شد. در اطراف هر قلعه و به فاصله ۵۰ متر، برج‌هایی ساخته بودند وسوراخ‌هایی به نام تیرکش در آنها تعبیه کرده بودند.

آرامگاه خواجه عكاشه

اين عمارت برفراز كوه مشهور به كوه خواجه درسمت شمال شهر آباده قرار دارد. بناي آرامگاه خواجه عكاشه ،گنبدي شكل است . درقديم اين بنا محلي براي زيارت بوده است وهم اكنون مورد توجه ورزشكاران كوه نوردان وديگر گرو ههاي مردم است . در دامنه اين كوه بوستان جنگلي است كه درختان كاج دروسعت قابل توجهي خود نمائي مي كند . از ديگر آثار موجود در این شهر ميتوان به بناي شاه اسماعيل (مدرسه فردوسي )، چند خانه قديمي ،تكيه ،مسجد جامع آباده،باغ محمد علي خان (حمزه پور )وخرفخانه هاي كوه خواجه اشاره كرد.

عمارت کلاه فرنگی آباده


بنايي از آثــار دوره قـاجاريــه اســـت . اين بنـای بسيار زيبــا كه درباغچــه اي درنزديكـــي يكـــي از ميادين مركـــزي شهر قرار دارد، عمارتي است با نقشه دايره اي شكل و وسعتي درحــدود 20 متـر مربــع داراي چهــار درب ورودي وپنجـره هــاي بلنـد . درمحوطــه پيرامون عمارت كلاه فرنگي ، آلاچيق هايي قرار داده شده است ، جهت چايخانه، ومحلي است براي پذيرائي وتفريح شهروندان ومسافران .

منطقه شکار ممنوع بصیران

منطقه‌ای در چهار کیلومتری جنوب آباده که به خاطر گونه‌های نادر گیاهی و جانوری مورد حفاظت قرار گرفته و یکی از ارزشمندترین زیستگاه‌های حیات وحش کشور و استان است.


رودخانه ايزدخواست

رودخانه ايزدخواست كه از كوه مرواريد در باختر آباده سرچشمه می گيرد و به دهستان ايزدخواست می رسد، راه اصلی اصفهان - شيراز را در آبادی ايزدخواست قطع می کند و در كشتزارهای اين آبادی پخش می شود. اين رودخانه که مسير کلی آن شمال خاوری است 125 كيلومتر طول دارد و از شهرستان های آباده و اصفهان می گذرد. مسير كلی آن شمال خاوری است. اين رودخانه پس از عبور از يک مسير طولانی و گذر از روستاهای بسيار در 110 كيلومتری جنوب خاوری اصفهان به باتلاق گاوخونی می ريزد.

رودخانه بوآنات

قلعه قديمي ايزدخــواست


نخستين اثر تاريخـي كه درهنگــام ورود به استــان فــارس از سمت اصفهــان مي توان مشاهده كرد ،ويرانه هاي قلعه ايزدخواست است كه درفاصله 75كيلومتري شمال آباده قراردارد.اين قلعه برفراز صخره بزرگي قرار دارد وداخل آن خانه هاي بسيــــار كوچك با كوچــــــه هاي بسيار تنگ وباريك مشاهده مي شوداين بناي تاريخي متعلق به دوره ساسانــي است .

كاروانسراي ايزدخــواست
این مکان درجنوب شهر ايزدخواست در مجاورت قلعه قرار دارد . اين كاروانسرا در زمان شاه عباس صفوي ساخته شده ومصالح به كار رفته در آن آجــر ، گـل ،گچ وسنگ بوده است .

اين كاروانسرا در فاصله 60 كيلومتري جاده آباده به شيراز قرار دارد ، نقشه آن هشت ضلعي است ويكي از سه نمونه كاروانسراي منحصر به فرد ايران است. مصالح ساخت آن سنگ،گل وگچ می باشد .

چاپارخانه چهل زرعي


چاپارخانه چهل زرعي اين بنا در روستاي چهل زرعي آباده قرار دارد كه در گذشته چاپارها ( نامه رسان ) اسب هاي خود را درفواصل معين با اسب هاي تازه نفس كه در اين چاپارخانه بود عوض مي كردند.

سد ساساني ايزدخواست

اين سد به دليل قدمت زيــاد مشهور به اولين ســد قوسي جهان است كه در دوره ساسانيان بر روي رود خانه ايزدخواست بنا شده بود.

قصر بهرام گور
قصر بهرام گور درنزديكي سورمق سمت راست جاده شیرازبه آباده ، تل خاكي بسيار بزرگي به ارتفاع حدود 9 كيلومتر وجودداردکه برطبق منابع ومتون تاريخي اين تل مشهور ومنسوب به يكي از قصرهاي بهرام گور از پادشاهان دوره ساساني است .

عمارت كلا ه فرنگي سورمق
اين عمارت درآبادي سورمق در 24 كيلومتري جنوب شهر آباده قرار دارد . ساخت آن دردوره قاجاريه صورت گرفته واطراف اين عمارت را درختان بسيار زيبا وتنومندي محصور كرده است . 


كلاه فرنگي فيروزي
درروستاي فيروزي از توابع آباده بنــاي تاريخــي ديگــري از دوره قاجاريـه مشـاهده مي شود كه نقشه آن هشت ضلعي است وهم اكنون اين عمارت مسكوني است .

تيمچه صرافيان

این بنای بسیار زیبا متعلق به دوره قاجاریه می باشد. از ویژگی های این بنا می توان به معماری فوق العاده زیبایش اشاره کرد که آن را در ایران منحصر به فرد کرده است. این بنا در دو طبقه و ۳۶ حجره ساخته شده است و در قدیم حجره های پایین مغازه و حجره های طبقه بالا برای مهمانان بوده است. مقرنس های زیبایی نیز در سر ورودی تیمچه قرار دارد . مصالح موجود در آن گچ ,خاک , سنگ و چوب است .این بنا در شهرستان آباده و در بازار کهنه قرار دارد . این محل در ملکی مرحوم حاج ملا عبدالله واعظ بوده است که ضمن اداره کردن منبر و محراب مسجد به امر تجارت اشتغال داشته و تیمچه به وسیله خود او برای محل تجارت ساخته شده است و در زمان حزب دموکرات باقی اطاق ها مخصوص کالاهای تجاری بوده که بعد از فوت حاج واعظ این ملک به وسیله ورثه به برادران صرافیان فروخته شده است.

پل کاروانسرا
این پل رو به روی کاروانسرای شاه عباسی قرار دارد که بر روی رودخانه بنا شده است . این پل همزمان با کاروانسرا ساخته شده است و همچنان محکم و استوار می باشد. تا سال ۱۳۴۰ ه.ش مورد استفاده وسایل نقلیه سبک و سنگین قرار می گرفته است . قسمت هایی از این پل در سال ۱۳۳۵ ه.ش در اثر سیلی که بزرگترین ویران کننده اماکن تاریخی بود از بین رفته است و دوره های بالای آن را خراب کرد. مصالح پل از سنگ ، خاک ، آهک ، آجر و گچ می باشد . و دارای چند چشمه است. از زمان قدیم نقل شده است که چند رشته زنجیر برای مهار کردن پل به طرفین در داخل آن به کار برده شده است . این پل به ثبت آثار ملی رسیده است.


باغ امید سالار
ساختمانی است فوق العاده جذاب و زیبا که از عهد و عصر قاجاریه برجا مانده است. باقی مانده باغ امید سالار دارای معماری جالبی است که در زمین به مساحت ۷۰۰۰ متر مربع واقع شده است. از معماری آن می توان به مقرنس ها و گچ بری های زیبا که در آن عصر فوق العاده و بی نظیر بوده است اشاره کرد . دور تادور این بنا باغی زیبا قرار دارد و درب چوبی زیبایی در ضلع شرقی باغ است . این بنا در یکی از خیابان های اصلی شهرستان آباده قرار گرفته و در حال حاضر در تصرف نیروی انتظامی این شهرستان قرار دارد . و به علت بی توجهی مسئولین این بنای تاریخی رو به تخریب و نابودی است.

قبور خورشیدی