شهر اسکو

مسجد جامع میلان
شهر اسکو به دلیل موقعیت مساعد طبیعی و کشاورزی منطقه ای که در آن قرار دارد، همواره از شهرهای آباد ایران بوده است. نام اسکو در کتیبه های سارگن دوم پادشاه آشوری در سده های اول هزاره اول قبل از میلاد بوده است. تپه ها، آثار معماری و قبرستانهای تاریخی نشان از قدمت این منطقه کهنسال دارد. همچنین میلان بعنوان بخشی از اسکو دارای سیستم تقسیم آب و آبیاری بسیار قدیمی میباشد. مسجد میلان از همان زمانی که بنیان آن گذاشته شده است یعنی در سالهای نخست هزاره دوم هجری ( کتیبه مسجد سال 1034 را نشان می دهد ) بصورت مجموعه طراحی و اجرا شده است. مجموعه سازی از پدیده های معماری قدیمی ایران است، مسجد، حمام، قنات، آبنما و ........ از عناصر اصلی مجموعه میلان هستند، مسجد اصلی بصورت پلانی منسجم به ابعاد 16 در 16 متر در یک مربع کامل گنجانده شده است که شامل 9 گنبد عرقچین میباشد، عمق ایوانهای سه طرف مسجد ( شمال و شرق و غرب) بطور دقیق محاسبه شده است. بطوری که در مدت نزدیک به 4 قرن در طاقها و گنبدها هیچ رانش و خللی مشاهده نشده است. ایوان ضلع غربی مشرف به میدان و آب نما بطول 16 متر و عرض 3 متر علاوه بر زیبایی، در تابستان و زمستان به اعتدال هوای داخلی مسجد می افزاید. ایوان در حال تخریب بوده و در سالهای 76 و 77 برای پیشگیری از ریزش و احتمال خطرات جانی جمع آوری و دوباره سازی شده است، کف ایوان همتراز کف مسجد و در حدود 120 سانتی متر از میدان بالاتر است. از فضای زیر ایوان بعنوان وضوخانه و موتورخانه استفاده میشود. در اوائل قرن جاری در شرق مسجد فضایی به ابعاد 7 در 16 متر با دیوارهای خشتی و روکش آجری و سقف چوبی بعنوان انباری – کفشکن به مسجد دوره صفویه اضافه شده است که هماهنگ با معماری مسجد نبوده و جمع آوری گردید. همان فضا با معماری سنتی و هماهنگ با مسجد در دو طبقه که طبقه همکف برای کفشکن – آبدارخانه – هشتی و طبقه فوقانی برای استفاده خانمها طراحی و اجرا شده است.