پژوهش و سازندگي

اكاليپتوس از خانواده Myrtaceae يكي از گونه هاي غيربومي ايران است. در بيشتر نقاط دنيا گونه هاي اكاليپتوس به خاطر سرعت بالاي رشد، سازگاري به خاك هاي فقير و ديگر صفات مطلوب به ميزان وسيع در جنگل كاري بكار مي روند. بنابراين توليد نهال اين گونه ها به منظور توسعه جنگل كاري در ايران حايز اهميت است. از آنجايي كه تكثير اين گياه با روش هاي معمول تكثير از طريق جنسي (عدم حفظ صفات برتر) و غيرجنسي با مشكلاتي مواجه است، تكثير درون شيشه اي (ريزازديادي) روش جايگزيني است كه در جهت تكثير گونه هاي اين جنس مورد توجه واقع شده است. از اين رو در اين پژوهش، اثر تنظيم كننده هاي رشد گياهي در تكثير نوشاخه ها از كشت ميانگره E. melliodora مورد توجه قرار گرفت. در آزمايش هاي انجام شده، اثر 9 تيمار مختلف شاخه زايي BAP (0.1، 0.6 و 1 ميلي گرم در ليتر) و (2ip، 0.5 و 0.6 ميلي گرم در ليتر) به تنهايي يا توام بر روي شاخه زايي ريز نمونه هاي حاصل از دانه رست بررسي شد. به منظور افزايش رشد طولي ريزنمونه ها، نوشاخه هاي ايجاد شده در حضور 2ip و BAP، با غلظت 0.05 ميلي گرم در ليتر GA3 تيمار شدند. براي ريشه زايي از تيمارهاي هورموني مختلف 4-D  و 2 و NAA هر كدام با غلظت هاي 0، 0.1، 0.5 و 1 ميلي گرم در ليتر استفاده شد. بررسي آماري نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه بهترين تيمارهاي شاخه زايي به ترتيب +2ip و BAP به ترتيب به ميزان 0.1، 0.5، (0.6)2ip, (0.5)2ip, (0.1)BAP, (0.1)BAP ميلي گرم در ليتر بودند. در بين محيط هاي مورد استفاده براي ريشه زايي، محيط بدون هورمون غلظت صفر از هورمون ها بهترين پاسخ را نشان داد. بهترين ريشه زايي با تيمار هورموني NAA با غلظت 0.1 ميلي گرم در ليتر به دست آمد. ريشه زايي در محيط بدون هورمون با حداقل ميزان كالوس همراه بود و در اين محيط ريشه هوايي تشكيل نشد. بنابراين از نظر كيفيت و كميت ريشه، محيط بدون هورمون نسبت به محيط داراي 0.1 ميلي گرم در ليتر NAA محيط بهتري است، در حالي كه از نظر پاسخ شاخه زايي، از تلفيق سيتوكينين ها نسبت به تيمارهاي ديگر پاسخ بهتري دريافت شد. گياهك هاي كامل توليد شده پس از گذراندن دوره سازگاري با موفقيت به خاك منتقل شده و پس از مدت ها رشد و نمو طبيعي را نشان دادند.

 نسخه قابل چاپ