فلسفه امامت

امام زمان حضرت مهدی -عجل الله تعالی فرجه الشریف- فرموده اند:

(أَوَ ما رَأَیْتُمْ كَیْفَ جَعَلَ اللّهُ لَكُمْ مَعاقِلَ تَأْوُونَ إِلَیْها، وَأَعْلاماً تَهْتَدُونَ بِها مِنْ لَدُنْ آدَمَ(علیه السلام)

آیا ندیدید كه چگونه خداوند براى شما، ملجأهایى قرار داد كه به آنان پناه برید، و عَلَم هایى قرار داد تا با آنان هدایت شوید، از زمان حضرت آدم(علیه السلام) تا كنون.

الغیبه، شیخ طوسى، ص286، ح245 ; احتجاج، ج2، ص278 ; بحارالأنوار، ج53، ص179، ح9 . 

شرح

این عبارت، قسمتى از توقیعى است كه از ناحیه ى حضرت، به خاطر اختلاف میان ابن أبى غانم قزوینى و جماعتى از شیعیان صادر شده است. ابن ابى غانم معتقد بود كه براى امام حسن عسكرى(علیه السلام) جانشینى نیست و امامت به ایشان ختم شده است. گروهى از شیعیان، به حضرت مهدى(علیه السلام)نامه مى نویسند و داستان را باز مى گویند. از ناحیه ى حضرت نامه اى صادر مى شود كه حدیث فوق بخشى از آن است.

امام زمان(علیه السلام) بعد از سفارش هاى زیاد در دورى از تردید و شك در امر امامت و وصایت و جانشینى، مى فرمایند: مسئله ى وصایت، در طول تاریخ بشریت، ثابت است و تا انسان وجود دارد، زمین، خالى از حجّت نیست. حضرت مى فرماید:

تاریخ را بنگرید! آیا زمانى را خالى از حجّت دیده اید كه اینك اختلاف كرده اید؟

حضرت، در این قسمت از حدیث، براى امامت، دو فایده برشمرده است: یكى، ملجأ و پناه مردم در گرفتارى ها، و دیگرى هدایت كردن مردم به دین الهى; زیرا امام معصوم(علیه السلام) نه تنها هدایتگر مردم به شریعت و دین الهى است، بلكه در مسائل مادّى و دنیوى نیز حلاّل مشكلات مختلف آنان خواهد بود.

امام زمان حضرت مهدی -عجل الله تعالی فرجه الشریف- فرموده اند:

(عِلْمُنا عَلى ثَلاثَهِ أَوْجُه: ماض وَغابِر وَحادِث، أَمَّا الْماضی فَتَفْسیرٌ، وَأَمَّا الْغابِرُ فَمَوْقُوفٌ، وَأَمَّا الْحادِثُ فَقَذْفٌ فیِ الْقُلُوبِ، وَنَقْرٌ فی الاَْسْماعِ، وَهُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنا، وَلا نَبیَّ بَعْدَ نَبِیِّنا)

علم ما اهل بیت(علیهم السلام) بر سه نوع است: علم به گذشته و آینده و حادث. علم گذشته، تفسیر است; علم آینده، موقوف است و علم حادث، انداختن در قلوب، و زمزمه در گوش هاست. این بخش، بهترین علم ماست و بعد از پیامبر ما، رسول دیگرى نخواهد بود.

دلائل الإمامه، ص524، ح495 ; مدینه المعاجز، ج8، ص105، ح2720 .