پاسخ به:تاپیک جامع نهج البلاغه
سه شنبه 14 شهریور 1391 12:43 PM
عملی برای پاکی مال و نجات از دوزخ
در سخن 190 خود فرمود: پس براى مسلمانان زکات بانماز و سیله ى تقرب قرار داده شده "اداى آن مانند نماز وسیله ى تقرب بخداست" هر که آن را به میل و رغبت و خوشدلى اداء نماید براى او کفاره و پوشاننده "گناهان" و مانع و نگاه دارنده ى از آتش "دوزخ" است.(نهج البلاغه (فیض الاسلام ) قسمتى از كلام 190 ص 644 و 645.)
یکى از ضروریات دین واجب بودن زکات است و منکر آن با علم به آنکه آن از ضروریات دین است مایه ی تعجب است از کسانى که خودشان را دوستان اهل بیت عصمت "علیهم السلام" مى دانند و هر روز یا اغلب اوقات زیارت عاشورا را مى خوانند و بر ظلم کنندگان بر ایشان لعن مى کنند و خودشان خمس مالشان را نمى دهند و نمى دانند که بخودشان هم لعن مى کنند .
زکات معنى لغوى آن همچنان که راغب در مفردات مى نویسد: نموى است که حاصل مى شود از برکت خداى تعالى همچنان که در سوره ى توبه آیه 104 "بگیر از مال هاى ایشان صدقه را که پاک سازى ایشان را و پاکیزه گردانى ایشان به صدقه" که تطهیر برطرف کردن چرک ها و کثافات از چیزى است براى اینکه وجودش پاکیزه شود و مستعد براى نشو و نماء شود و آثار و برکاتش ظاهر شود و تزکیه نمو دادن و رشد دادن آنست که بواسطه آن خیرات و برکات از آن ظاهر شود مانند درخت که بقطع کردن شاخه هاى زیادى آن، نمو نموده و میوه اش نیکو مى شود.
باید دانست همانطور که نماز انسان ساز است زکات هم روح انسان را از رذیله خطرناکى چون بخل پاک نموده و بفضیلت سخاوت زینت مى دهد بلکه اگر به انفاقات مستحبه هم عمل نماید او را به فضیلت ایثار مى رساند، و کسى که نماز بخواند اما زکات ندهد مانند این است که نماز نخوانده. در من لا یحضره الفقیه امام باقر (علیه السلام) فرمود: خداى تبارک و تعالى زکات را با نماز قرین ساخت و فرمود: "نماز را برپا دارید و زکات را بدهید" پس کسى که نماز را برپا دارد و زکات را ندهد گویا نماز را برپا نداشته. و در همان کتاب باز حضرت باقر (علیه السلام) فرمود: بین اوقاتى که رسول خدا "صلى الله علیه و آله و سلم" در مسجد بود ناگهان فرمود: اى فلانى برخیز، اى فلانى برخیز، تا اینکه پنج نفر را بیرون کرد فرمود: بیرون روید از مسجد ما، و در آن نماز نخوانید و حال آنکه شما زکات نمى دهدید.
در شیوه گرفتن زکات به نامه 25 حضرت علی علیه السلام توجه کنیم که در آن به مسائل مهمی توجه شده و آن در این نامه چند اصل مهم بیان شده است، از جمله:
اصل اول: خدامحوری
برای خدا حرکت کن. مردم را بنده خدا ، رسالت خود را از طرف ولی خدا ، زکات را حق خدا ، هدف از گرفتن زکات را تقسیم میان بندگان خدا، و شیوه تقسیم را طبق کتاب خدا و سیره رسول خدا بدان. (توجه دارید که در تمام تعبیرهای فوق، خدامحوری به چشم میخورد).
اصل دوم: احترام به مردم
به جای آنکه مردم را نزد خود احضار کنی، تو در میان مردم برو. با وقار و آرامش حرکت کن. به مردم سلام کن و در مهربانی به آنان کوتاهی نکن از مردم سؤال کن که آیا زکات دارید یا نه؟ اگر گفتند نه، به مردم اعتماد کن و سخنانشان را بپذیر و دوباره مراجعه نکن،اگر گفتند آری! بدون ترس، تهدید و وعده و وعید همراه آنان به مرکز اموالشان برو، ولی بدون اجازه وارد بر اموال آنان مشو؛ زیرا که اکثر اموال از آنهاست،با قیافه سلطه جویانه وارد نشو. حیوانات آنان را رم مده و مردم را نرنجان، مالی که مورد زکات است به دو نیم تقسیم نما؛ هر نیمی را صاحبش خواست بردارد و باقی را به دو نیم دیگر تقسیم کن و به صاحبش اجازه بدهید که خودش تقسیم نماید و بر انتخاب او خرده مگیر ، اگر از این تقسیم و انتخاب راضی نبود و تقاضای گزینش دوباره کرد، همراهی کن .
اصل سوم: احترام به فقرا
بخاطر حفظ حق فقرا در گرفتن اموال زکاتی، از گرفتن حیوانات پیر، سست، پاشکسته، بیمار و معیوب، دوری کن،
اصل چهارم: حفظ زکات
زکات را به فردی که اطمینان نداری و احتمالا به اموال مسلمین دلسوز نیست، مسپار؛ تا آن را به رهبر مسلمین برساند و او تقسیم نماید.
اصل پنجم: حمایت از حقوق حیوانات
در گرفتن زکات، میان حیوان و بچه آن جدایی نینداز و تا بچه حیوان سیر نشده، شیر او را ندوشید 20 و در سوار شدن میان حیوانات عدالت را مراعات و در مسیر راه از مناطق علفزار بروید. به حیوان آب بدهید. به فکر استراحت حیوانات در مسیر راه باشید.
توجه دارید که در چند سطر دستوری که حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام برای گرفتن زکات صادر فرمودند؛ خدامحوری، احترام به مردم، احترام به فقرا، حفظ بیت المال، حمایت از حقوق حیوانات، در سایه ایمان و تقوای الهی مطرح شده است وای کاش به جای بسیاری از حرف ها، بحث ها و تحلیل ها به سراغ چشمه زلال قرآن، نهج البلاغه و کلمات محمد و آل محمد علیهم السلام میرفتیم.
فرآوری : محمدی
بخش نهج البلاغه تبیان
منابع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره43
وبلاگ حوض کوثر
به رنگ سبز
سبز باشیم
