سلامتی کودکان و نوجوانان (جامع)

تقليد رفتار بزرگسالان توسط كودكاني كه هنوز زبان باز نكرده اند 

يك گروه بين المللي متشكل از روانشناسان مجار، آلماني و هلندي با انجام يك سلسله آزمايشها نشان داده اند، نوزاداني كه هنوز به حد سخن گويي نرسيده اند، رفتار خود را بر مبناي تقليد هدفمند و حسابشده از رفتار بزرگسالان صورت مي دهند.

به نوشته هفته نامه علمي نيچر چاپ لندن، آزمايشهاي مزبور كه به وسيله اين گروه بين المللي از محققان به انجام رسيده است، تكرار مجموعه آزمايشهايي است كه قبلاً در سال1988 به وسيله روانشناسي به نام "ملتزوف Meltzoff" پيگيري شده بود.

متلزوف در برابر شماري از كودكان 14 ماهه، براي روشن كردن يك لامپ مخصوص بر روي يك ميز به عوض استفاده از دستهايش از پيشاني خود استفاده كرده بود. وي پس از يك هفته مشاهده كرد كه دو سوم كودكان نيز براي روشن كردن لامپ به همان شيوه متوسل مي شوند.

در آن هنگام روانشناسان اين آزمايش را اينگونه تفسير كردند كه كودكان قادرند هدف را از وسيله جدا سازند و با تقليد رفتار بزرگترها از وسيله به نحوي كه فرا گرفته اند، استفاده كنند.

نيچر مي افزايد، اينگونه فراگيري مقلدانه در حيوانات حتي ميمونهاي نزديك به انسان مشاهده نمي شود. اين قبل ميمونها به رفتارهايي كه به صورت غريزي در آنها تعبيه شده است، متوسل مي شوند.

اما گروه محققان بين المللي با انجام تغيير كوچكي در آزمايش ملتزوف جنبه تازه اي از توانائيهاي ادراكي كودكان را آشكار كرده اند و نشان داده اند كه كودكان حتي در فراگيريهاي تقليدي خود محاسبات عقلاني و هدفمند را دخالت مي دهند.

اين گروه از محققان در برابر شماري از كودكان 14 ماهه آزمايش ملتزوف را تكرار كردند و مشاهده كردند كه ٦9 درصد كودكان پس از يك هفته عيناً شيوه عمل روشن كردن چراغ با پيشاني را به اجرا درآورند.

در آزمايش بعد، محققان مجدداً آزمايش ملتزوف را به اجرا در آوردند، اما اين بار آزمايشگر با وانمود كردن اين نكته كه احساس سرما مي كند، شال بزرگي را كه به همراه آورده بود و به گونه اي بدور خود پيچيد كه بر خلاف آزمايش قبل دستهايش كاملاً درون شال محصور شده بود و او عملاً براي روشن كردن چراغ چاره اي جز استفاده از پيشاني نداشت.

آنها مشاهده كردند كه در اين نوبت تنها 21 درصد از كودكاني كه شاهد انجام آزمايش بودند، رفتار آزمايشگر را تقليد كردند و 79 درصد آنان به واسطه اينكه دستهايشان آزاد بود، استفاده از پيشاني را به عنوان روش مرجح روشن كردن چراغ برنگزيدند.

محققاني كه آزمايش اخير را به انجام رسانده اند، متذكر شده اند كه اين آزمايش نشان مي دهد، فرآيند تقليد در نوزاد آدمي حتي در سنين پائين، فرآيند گزينشي، استنتاجي و معطوف به حل مسأله و متكي به ارزيابي عقلاني رابطه ميان وسايل و شرايط محيطي است.