سلامتی کودکان و نوجوانان (جامع)

زخم هاي دهان Mouth ulcers

نشانه ها: - مناطق برجسته، دردناك، كوچك و سفيد شيري رنگ در جاهاي مختلف زبان، لثه يا پوشش داخل دهان

- منطقه بزرگ قرمز رنگ با كانون زرد مخصوصاً در داخل گونه ها

- نقاط سفيد تاول مانند داخل دهان، گاهي اوقات همراه تب

بي اشتهايي بخاطر احساس درد هنگام خوردن كودكان به زخم هاي دهاني گوناگوني دچار مي شوند كه همه آنها اگر چه نسبتاً بي ضررند اما ايجاد درد مي كنند. آفتهاي دهاني Aphthous ulcer معمولاً كوچك و سفيد شيري رنگ هستند و بر روي زبان، لثه ها يا پوشش داخلي دهان ظاهر مي شوند. درد آنها گاهي تا حدي است كه كودك از خوردن غذا امتناع مي كند. اين زخم ها گاهي با فشار رواني همراهند و مخصوصاً در زمانهايي مانند شروع مدرسه كه همراه اضطراب هستند ممكن است بصورت گروهي ظاهر شوند.زخم هاي آسيبي (Traumatic ulcers) بزرگتر هستند و بطور كلي بصورت يك وصله زخمي در داخل گونه ها پديد مي آيند. اينگونه زخم ها بر اثر جراحت ناشي از گاز گرفتن يا گيركردن گونه ها بين دندانها بوجود مي آيند. و در مراحل بعدي بزرگتر شده و تشكيل يك دهانه زردرنگ و دردناك مي دهد. بهبودي اين زخم ها خيلي آهسته است و گذشته از نوع درماني كه صورت مي گيرد حدود 10 الي 14 روز طول مي كشد تا بطور كامل از ميان بروند. تاول هاي سفيد دردناك روي سقف دهان، لثه ها و داخل گونه ها مي تواند بعلت عفونت اوليه ويروس تبخال باشد. تاول هاي سفيد و دلمه مانند نشانه عفونت برفكي مي باشد. 


آيا خطرناك است؟ 
زخم هاي دهان، كمتر خطر دارند اما بخاطر دردناك بودن امكان دارد غذا خوردن كودك شما را دچار اشكال كنند. 


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر كودك شما از زخم دهان يا زبان ناراحت است داخل دهان وي را نگاه كنيد.
2- اگر زخم، بزرگ و داخل گونه ها باشد به دندان مقابل آن نگاه كنيد. ممكن است خراب بودن و صاف نبودن سطح دندان موجب سايش پوشش داخلي گونه ها شده باشد.
3- اگر زخم ها مانند دلمه شير هستند آنها را با يك دستمال تميز پاك كنيد. اگر اين عمل، آثاري از قرمزي و پوسته شدن بجايي گذاشت مي تواند ناشي از برفك باشد.
4- با كمك انگشتان خود روي محل زخم را محلول ضدعفوني يا گليسيرين بماليد و يا به كودك، آسپرين بچه يا شربت استامينوفن بدهيد.
5- اگر تغذيه كودك شما از راه پستانك و شيرخشك است و در سقف دهانش يك زخم آسيبي دارد نوك پستانك را بررسي كنيد. شايد براي دهان كودك شما بسيار سفت باشد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر درد زخم ها شديد است و يا معالجات خانگي شما به شرح فوق تأثيري نداشته است و يا زخم هاي دهان عود مي كنند به دكتر مراجعه كنيد. همچنين اگر ايجاد اين زخم ها بر اثر خرابي ويا ناصاف بودن دندانهاست كودك خود را به دندانپزشك نشان دهيد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر براي آفتهاي دهاني يك كرم ضد التهاب تجويز مي كند. اين كرم در بزاق دهان حل نميشود و لذا به زخم مي چسبد و خيلي سريع آنرا خوب مي كند. اگر كودك شما از زخم هاي عود كننده در دهان خود شكايت دارد دكتر براي بررسي عوامل ديگري غير از استرس و مسائل رواني، به آزمايش خون خواهد پرداخت. 


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
اگر زخمها خيلي دردناك هستند غذاها را آبكي كنيد تا جويدن آنها راحت باشد. در صورتيكه كودك مايل است براي نوشيدنيها به وي ني بدهيد. غذاهاي نمك دار و شور و يا ترش به كودك ندهيد. زيرا ممكن است توليد درد كنند. به كودك تفهيم كنيد كه لبهاي گونه هايش را گاز نگيرد. زيرا ممكن است توليد زخم كرده و يا آنها را بدتر كند.