از كاروانسراى صفوى تا هتل‏ عباسى‏

كاروانسراى صفوى به‏ دست مادرشاه سلطان حسين براى تأمين درآمد مدرسه سلطانى (مدرسه چهارباغ) و طلاب آن احداث شد. گرار فرانسوى يعنى همان كسى كه نقشه خراب كردن و تغيير شكل دادن اين كاروانسرا را كشيد در كتاب آثار ايران خود، اين كاروانسرا را جزو آثار باستانى مهم دانسته است.
اين كاروانسراى تاريخى كه در مركز شهر اصفهان تنها كاروانسراى مزين به كاشى از عهد صفوى و بهترين نمونه آن براى بازديد جهانگردان بود، در سمت شرقى مدرسه واقع و از طرز بنا معلوم مى‏شده كه بناى كاروانسرا از حيث حجرات و كاشى‏كارى و حجارى و اتصال ديوارها عيناً شبيه بناى مدرسه چهارباغ است و متواتراً در اصفهان شنيده شده كه اين كاروانسرا از موقوفات مدرسه بوده، ساختمان آن با ساختمان مدرسه در يك موقع انجام گرفته است. اين بناى تاريخى در دوران حكومت محمدرضاى پهلوى به هتل مدرنى تبديل شد كه آقاى عبدالحسين سپنتا در همان دوران در اعتراض به اين عمل نوشت «بدون رعايت اصول و سبك تاريخى با چند ميليون صرف پول، هتل مدرنى در آنجا برپا ساختند و تمام اثاثيه و لوازم اين مهمانخانه را كه در پايتخت صفوى بنا شده از اروپا وارد كردند، حتى كاشى و قاليهاى آن‏را هم كه اصفهان مركز اين دو صنعت قديم ايرانى مى‏باشد از ايتاليا و فرانسه آوردند. اين آقايان هواپيمايى كرايه كردند تا اثاثيه چوبى مانند ميز و صندلى و غيره را كه براى حمل با هواپيما نيز بسيار نامناسب و بدبار بود و در اروپا ساخته شده بود به ايران حمل كنند، در صورتى‏كه در تهران و اصفهان بهترين مبلها به‏دست نجاران ايرانى ساخته و پرداخته مى‏شود و با اين عمل هم ضرر مالى به ايران زدند و هم به هنرمندان ايرانى توهين كردند...»
و بدين ‏ترتيب كاروانسراى صفوى كه از آثار به‏ جا مانده دوران صفويه بود و بايستى در معرض ديد عموم مردم و علاقمندان به آثار تاريخى قرار داشته باشد اينك محل اسكان و استراحت قشر خاصى از افراد جامعه و ميهمانان خارجى مى‏باشد.