روز شمار انقلاب و دوران دفاع‌مقدس استان همدان در مردادماه سال‌های1357تا 1369 .

1357/5/4: تشییع جنازه باشکوه مرحوم آیت‌الله معصومی همدانی و اولین راهپیمایی عظیم مردم انقلابی علیه رژیم پهلوی، که در طول مسیر بسیاری از مراکز فروش مشروبات الکلی و یکی از مراکز فساد به آتش کشیده شدند و در پی آن با تیراندازی عوامل رژیم، جمشید شرفخانی به عنوان اولین شهید انقلاب در استان همدان به شهادت رسید و پس از این حادثه در سراسر استان، خیزش انقلابی مردم علنا آغاز شد.

1357/5/28: شهر نهاوند پس از دخالت عوامل رژیم در جلوگیری از مراسم مذهبی در ماه مبارک رمضان یکپارچه اعتراض مردم را به دنبال داشت که پس از آن اکثر مراکز فساد و مجسمه شاه مورد حمله تظاهرکنندگان قرار گرفت و با تیراندازی عوامل رژیم تعدادی از مردم مجروح و یا دستگیر شدند.

1358/5/3:حرکت ستون زرهی پادگان تیپ سوم زرهی همدان به سمت کردستان جهت سرکوب ضدانقلاب داخلی.

1358/5/20: حضور گسترده نیروهای مردمی و سپاه استان همدان جهت جلوگیری از سقوط شهر پاوه و شهادت اولین پاسدار استان "شهید محمود بیک محمدی".

1358/5/25:آزادسازی شهر پاوه؛ سرگرد خلبان محمد نوژه در عملیات هوایی علیه ضدانقلاب داخلی در اطراف شهر پاوه به شهادت رسید.

1358/5/26: اقامه اولین نماز جمعه در همدان پس از پیروزی انقلاب اسلامی.

1358/5/30:محاصره شهر تکاب بیجار شکسته شد و نیروهای سپاه همدان جهت برقراری امنیت به این منطقه اعزام شدند.

1359/5/1:اعزام اولین سری نیروهای سپاه همدان به پاسگاه‌های مرزی قصرشیرین و سرپل ذهاب با شروع شرارت‌های رژیم بعثی عراق در نوار مرزی غرب کشور در سه پاسگاه (تیله کوه، باباهادی و دارخور).

1359/5/13: انفجار بمب در مقابل مسجد جامع همدان پس از اتمام نماز توسط ضد انقلاب داخلی منجر به مجروحیت 20 نفر و شهادت اولین شهید زن استان همدان "مهر انگیز مکنتیان" شد.

1360/5/5:رزمندگان تیپ سوم زرهی شهید قهرمان در یک عملیات حماسی به مواضع دشمن در محور طراح- جلالیه تک كرده و پس از تصرف کرانه شمالی رودخانه کرخه نور و به اسارت در آوردن تعداد زیادی از نیروهای دشمن، به تحکیم مواضع خود پرداختند.

1361/5/1: تشکیل خط پدافندی محور چپ (جنوب غربی) شهر قصرشیرین توسط نیروهای استان همدان پس از عقب‌نشینی دشمن با نام محور حبیب ابن مظاهر.

1361/5/15:عملیات ثارالله با رمز یا ثارالله در محور شمال قصرشیرین توسط دو گردان از نیروهای بسیج استان همدان به وقوع پیوست. هدف از انجام این عملیات کور نمودن دید دشمن نسبت به جاده سرپل ذهاب – قصر شیرین و تصرف برخی از ارتفاعات مهم مرزی بود. هم زمان با انجام این عملیات دشمن اقدام به تک سنگینی در محور حبیب ابن مظاهر نمود که با مقاومت نیروهای استان به شکست انجامید.

1362/5/4: شهادت سردار رشید "سید حسین سماواتی" فرمانده گردان 154 در منطقه دالاهو.

1362/5/9: پس از به وجود آمدن وضعیت بغرنج در منطقه عملیاتی والفجر2 و انتقال رزمندگان تیپ 32 انصارالحسین (ع) به منطقه، نیروهای گردان 152 بر روی ارتفاع 3 هزار متری کدو در منطقه حاج عمران عراق هلی برن شدند و با تصرف این ارتفاع جناح جنوبی عملیات را تثبیت كردند.

1362/5/14: آغاز مرحله دوم عملیات والفجر 2 با رمز یاالله یاالله یاالله در منطقه حاج عمران عراق آغاز شد. در این عملیات رزمندگان استان همدان در قالب تیپ 32 انصارالحسین(ع) به استعداد پنج گردان پیاده و با هدف تسلط بر تنگه دربند و جاده رواندوز و تصرف ارتفاعات یال کله اسبی، کله قندی و ارتفاع 2019 وارد عمل شدند و پس از تصرف و تثبیت تمامی اهداف خود به مدت پنج ماه با وجود شدائد بسیار، پدافند منطقه را نیز عهده دار بودند و تمامی حرکات مذبوحانه دشمن را در این مدت سرکوب كردند.

1362/5/20: ساخت پل بر روی رودخانه گلاس توسط جهادگران استان همدان در منطقه عملیاتی والفجر 2.

1363/5/17: اجرای کمین از سوی ضدانقلاب در مسیر جاده سردشت و شهادت محمدحسین غلامی معز و جمعی از نیروهای جهاد سازندگی استان.

1365/5/1: ارسال وسیع کمک‌های مردمی استان به جبهه‌ها.

1366/5/9: فاجعه کشتار حجاج ایرانی در مکه در حین انجام راهپیمایی برائت از مشرکین و شهادت 9 نفر از حجاج همدانی در این حادثه از جمله سردار رشید عزت‌الله شهبانلو فرمانده گردان از تیپ نبی‌اکرم(ص).

1367/5/2: اعزام بی‌سابقه هزاران تن از نیروهای بسیجی استان همدان به مناطق عملیاتی غرب.

1367/5/2: شهادت امیر سرتیپ ابوالحسن خرمرودی فرمانده ژاندارمری ناحیه ایلام در منطقه عملیاتی ایلام.

1367/5/4: عملیات سد و ممانعت از حرکت ستون خودرویی و نیروهای منافقین توسط دلیرمردان گردان‌های 155و 154 در تنگه چهارزبر که منجر به کشته و زخمی شدن صدها نفر و منهدم شدن دهها دستگاه خودرو و تانک آنان شد. همچنین در این روز گردان‌های 151، 159، 157 و 156 نیز در تنگه اول استقرار یافتند و از ادامه پیشروی منافقین جلوگیری كردند. در این عملیات فرمانده گردان 154 سردار رشید بهرام مبارکی به شهادت رسید.

1367/5/4:تیزپروازان پایگاه هوایی شهید نوژه با بمباران نیروها و امکانات منافقین ضربه محکمی بر پیکره نیروهای ضد انقلاب وارد كردند.

1367/5/5: نیروهای گردان 153 در بامداد این روز عملیاتی علیه مواضع منافقین انجام دادند که طی آن سردار رشید مهدی ملکی فرمانده گردان به همراه تعدادی از نیروها به شهادت رسیدند.

1367/5/5: بمباران «رادار سوباشی» و شهادت 19 نفر از پرسنل فداکار این مرکز(آخرین بمباران دشمن در استان همدان) در وصف مقاومت و رشادت مردم غیور استان همدان همان بس که نزدیک به 500 بار این استان مورد حمله هوایی قرار گرفته که از این تعداد 130 بار نقاط مسکونی استان بمباران شده و نزدیک به 800 نفر از مردم بیگناه که 336 نفر زنان و 195 نفر کودکان معصوم را شامل می‌شدند به شهادت رسیدند و 6000 نفر نیز مجروح به دنبال داشته است. در این راستا بیش از 16 هزار واحد مسکونی، تجاری، صنعتی و سایر موارد تخریب و 32 میلیارد ریال خسارت وارده به استان همدان بوده است.

1367/5/6: عملیات حماسی مرصاد با رمز یا صاحب‌الزمان (عج) ادرکنی آغاز شد، در این مرحله نیروهای لشگر 32 انصارالحسین(ع) با هجوم به مواضع منافقین، تنگه دوم چهارزبر را آزاد كردند و تا گردنه حسن‌آباد عملیات تعاقبی را انجام دادند. در این روز نیروی هوایی ارتش مزدور عراق در دشت حسن‌آباد اقدام به بمباران مواضع نیروهای اسلام كردند که طی آن تعدادی از رزمندگان لشکر از جمله سردار رشید هادی فضلی فرمانده اطلاعات تیپ 2 کربلا به شهادت رسیدند.

1367/5/7: شهادت سردار رشید حبیب‌الله لطیفی مسئول ستاد تیپ 23 نصرت.

1367/5/8: عملیات پاکسازی دشت حسن‌آباد، گردنه حسن‌آباد و روستاهای جود منافقین توسط رزمندگان لشکر 32 انصارالحسین (ع).

1367/5/16: پیام فرماندهی کل سپاه مبنی بر تقدیر از رزمندگان استان همدان پس از حماسه مرصاد و نقش موثر آنان در این عملیات.

1367/5/29: برقراری آتش بس بین نیروهای ایران و عراق در ساعت 6:30 و استقرار نیروهای لشکر 32 در محور ازگله‌ - دار زنگنه.

1369/5/26: آغاز بازگشت آزادگان سرافراز به میهن اسلامی. لازم به ذکر است که 970 نفر از این قهرمانان را آزادگان استان همدان تشکیل می‌دادند.

خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)- منطقه همدان-.