قدر را قدر بدانيم!

شب قدر

هر كه رو از خدا بگرداند //// در هلاكت همى فرو ماند
بارالها تو را همى خوانم //// من ره رشد خود نمى دانم
تو به دادم برس ، به هر دو سراى //// ره فرمان خود، به من بنماى
شب قدر است ، از خداى بخواه //// نكند نااميد، لطف اله
اى حسامى به خود گراى امشب //// هر چه خواهى ز لطف حق بطلب
در شب قدر جبرئيل امين //// مى شود نازل ، از سما به زمين
بيرق نور مى كند، سر و پا //// بر سر كعبه از طريق صفا
بندگان را صلاى عام دهد //// از شراب طهور جام دهد
قدر خود را، هر آن كه مى داند //// تا سحر، او خداى مى خواند
چون سحر شد، ندا رسد از دوست //// كه به عاصى ، كرم بسى نيكوست
تائبان را تمام مى بخشد //// خالق لم يلد و لم يولد
اى حسامى به حق گراى از جان //// هر شبت هست قدر، قدر بدان (11)
آرى ليلة القدر شبى است كه بيداردلان شب زنده دار طاعتى افزون تر و نيايشى عاشقانه تر دارند.
شبى كه انسان هاى مومن ، آن را با اعمالى چون : ياد خدا، مناجات و دعا، تلاوت قرآن ، نماز شب ، گريستن بر خطاها، مطالعه و تحقيق و... زنده نگه مى دارند.
در شب ها و سحرهاى اين ماه نورانى ، لحظه هاى تابندگى خاصى دارند؛ زبان ها عطر ذكر دارند و بوى خدا مى دهند؛ دست ها بوى تسبيح دارد و استغفار و ((مصحف )).(12)
در اين شب هاى نورانى قلوب مستعد نورباران مى گردند و انسان به سر حد كمال خود مى رسد و هستى به ثمر مى نشيند و به همين علت پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم )، همواره اصحاب و يارانش را به درك و بهره بردارى كامل از فيوضات اين شب تشويق و ترغيب مى كرده است .
شبى كه امام زين العابدين و فخر الساجدين (عليه السلام ) در دعاى شريف ابوحمزه ثمالى تقاضاى درك آن و توفيق عبادت در آن را از خداى خويش ‍ خواستار شده است و خواست مومنان نيز در ادعيه روزانه ماه رمضان همين است .(13)
شبى كه پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) رختخواب را جمع مى كرد، خود را براى عبادت بيشتر مهيا مى نمود(14) و در مسجد به اعتكاف مى پرداخت .
حضرت فاطمه عليها السلام نيز نمى گذاشت فرزندانش در اين شب با شرافت بخوابند؛ هر وقت خواب بر يكى از آنها غلبه مى كرد، مقدارى آب به صورت او مى پاشيد.(15)
شبى كه پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ) درباره اش ‍ مى فرمود:
ان الشيطان لا يخرج فى هذه الليله حتى يضى ء فجرها و لا يستطيع فيها ان ينال احدا بخبل اءو داء او ضرب من ضروب الفساد و لا ينفذ فيها سحر ساحر.(16)
شيطان در اين شب بيرون نيايد تا آن كه صبح طلوع كند و قدرت آسيب رساندن به كسى را ندارد و سحر هيچ ساحرى در اين شب اثر نكند.
شبى كه برات آزادى از آتش جهنم و خوش بختى و سعادت دو جهان ، نصيب مومنان و زنده دلان مى گردد.
شبى كه ليله البراتش گويند و در مورد كثرت فيضش ، لسان الغيب (خواجه حافظ) چنين سروده است :
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند //// واندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند
چه مبارك سحرى بود و چه فرخنده شبى //// آن شب قدر كه اين تازه براتم دادند(17)
شبى كه عالم بزرگ شيعه ، مرحوم آية الله حاج محمد ابراهيم كلباسى - صاحب كتاب اشارات الاصول - براى به دست آوردن فيض و فضيلت آن ، يك سال ، شب تا صبح به عبادت پرداخت .(18)
شبى كه خداوند آن را از ميان شب ها برگزيده است ، همان طور كه از بين موجودات ، انسان و از جمع پيامبران ، محمد (صلى الله عليه و آله و سلم ) و از بين بردن مكاتب ، اسلام و از بين خانه هاى روى زمين ، كعبه و از بين سنگها، حجر الاسود و از بين كتب آسمانى ، قرآن و از ميان راه ها، صراط مستقيم ، و از ميان سوره هاى قرآنى ، يس و از ميان روزهاى هفته ، جمعه و از ميان ماه ها، رمضان را انتخاب كرده (19) و از جمع بنى هاشم ، نيز هفت نفر را برگزيده است .
شبى كه به گفته آن دانشمند اسلامى : ((نسيم روح افزاى رحمت پروردگار، همراه با صفير جان بخش پرواز فرشتگان ، ارواح خفتگان جهان ماديت را بيدار مى كند و دلهاى پژمرده اسيران بند هوس را نور و صفا مى بخشد و در كالبد قربانيان ديو نفس ، روح تازه اى مى دمد.
بنده خطاكار شرمنده گرفتار، با عنايت آفريدگار از خواب غفلت بيدار مى شود و با زبان حال ، پيشانى بر آستان ايزد متعال نهاده و مى گويد:
يا رب ز گناه خويش ، شرمنده منم //// بر هر چه عقوبت است ، زيبنده منم
غفار تويى ، غنى تويى ، شاه تويى //// بدكار منم ، گدا منم ، بنده منم
شبى كه مومنان عاشق براى وصول به معرفت آن از ابتداى ماه رمضان تا شب بيست و سوم سوره ((الدخان )) و يا صد مرتبه سوره ((قدر)) را مى خوانند و چون شب بيست و سوم فرا رسد، دل را محكم مى دارند و گوش هاى خود را براى شنيدن رازها مى گشايند؛(20) از اين رو شب قدر از جمله ((ليالى عشر)) كه خداوند در قرآن به آن سوگند خورده ، شناخته شده است .
شبى كه ملائك مهمان اهل زمينند.
شب با عظمتى كه درك كُنه و حقيقت آن براى انسان هاى عادى ، غير ممكن است : (و ما اءدراك ما ليلة القدر.)
اين شب ، مهلتى براى همه كسانى است كه در عمر تاريك و ننگين خود به بيراهه رفته اند تا لحظه اى به خود آيند و انديشه كنند كه : ((چيستند))، ((كيستند)) و ((از كجا آمده اند و به كجا مى روند)) و تا فرصت باقى است به جبران گذشته ها بپردازند و با توبه و استغفار خود را از سقوط حتمى ، برهانند و زندگى آينده خويش را با الگوى ((قرآن و عترت )) شكل دهند.
شبى كه انسان فرصتى دوباره مى يابد تا با ((مطالعه و تحقيق ))، ((بحث و گفت و گو)) و ((غور در قرآن و سنت )) شيرينى معرفت خداوندى را درك كند و با تقويت درجات ايمان و يقين ، در جهت سير الى الله و عروج به عالم بالا حركت كند.
شبى كه موسم ناله و نجوا، خضوع و خشوع و تحليل و تسبيح است .
شب انسان كامل است و شب كمال انسان .
اين شب ، شام تعظيم است ، بندگان شايسته خدا در اين لحظه هاى نورانى به عظمت و بزرگى مى رسند.
كثرت نام ليلة القدر دليل بر عظمت آن است و اين همه صفات والا كافى است كه مسلمانان ((شب قدر)) را بزرگ شمارند و هر يك به اندازه ايمان و انديشه خود از آن بهره جويند، ولى متاسفانه افراد بسيار از ارزش آن غفلت مى ورزند و از اين فرصت طلايى و استثنايى استفاده نمى كنند و از بركات آسمانى و خيرات فراوان و فيوضات سرشارش بى بهره مى مانند؛ آنان در دام ابليس اسير گشته و در حجاب هاى ظلمانى گرفتار آمده اند، از اين رو قدر و منزلت اين شبها را فراموش كرده ، زيباترين نعمت هاى خداوندى را از دست مى دهند؛ ولى مومنان وارسته از قيود مادى و حجب ظلمانى كه در عطش قرب الى الله مى سوزند، مامورند تا اين شب عزيز را فراموش نكنند و در بزرگداشت آن ، بكوشند و آن را قدر بدانند، زيرا اين لحظه هاى طلايى هميشه نصب آدمى نمى شود.
خوشا به حال كسى كه در اين شب به انجام اعمال مخصوص توفيق يابد و اين فرصت هاى گران بها و لحظه هاى گرانقدر را مغتنم شمارد و از سفره گسترده ضيافت الهى بهره مند شود!
آفرين بر كسى كه اهميت ((شب قدر)) را در يابد و در اين شب ارتباط خود را با قرآن و على (عليه السلام )، اين دو سرمايه نفيس و يادگاران جاودانه نبوى ، محكم كند و براى هميشه از آن دو جدا نگردد.