درس پنجاهم : گذشت و اغماض
اگر از نويسنده بپرسيد: از ميان تمام توصيه هايى كه اسلام به زن و شوهر نمود، كداميك در درجه اول قرار دارد و روى آن تاكيد و سفارش شده است ؟ عرض مى كنم آن سفارش (( گذشت و اغماض )) است . گذشت واغماض هر يك از زن و شوهر از لغزشها و كج خلقيهاى ديگرى و چشم پوشى و ناديده گرفتن اشتباهات و خطاهاى او.
اگر بپرسيد تنها چيزى كه اختلافات شش گانه زن و شوهر را كه در درسهاى آينده مى گوييم حل مى كند كدام است ؟ عرض مى كنم (( گذشت و اغماض )) است .
اگر بفرماييد: آن عاملى كه موجب مى شود، زن و شوهر، عمرى با صفا و محبت زندگى كنند كدام است ؟ عرض مى كنم اولا گذشت و اغماض و سپس مراعات دستورات ديگر اسلام كه از اول اين كتاب تااينجا شرح داده شد.
اگر بگوييد: براى چيست كه زن و شوهر، در ابتداى زندگى خود، همواره قهر و نزاع و كشمكش دارند و وقتى پير و پخته شدند، با يكديگر گرم و با صفا مى شوند و بر گذشته عمر خود دريغ مى خورند؟ عرض مى كنم براى اين است كه در ابتداى جوانى غرور و خودخواهى دارند و (( گذشت و اغماض )) را فراموش مى كنند، ولى در زمان پيرى و كهنسالى ، دانا مى شوند و مى فهمند: محال است زن مانند شوهر فكر كند يا شوهر مانند زن . مى فهمند كه هر كسى طرز فكرى دارد. هر كسى براى خود روش و برنامه ئى معين كرده است و شخصيتى براى او منعقد گشته است كه عدول از آن بسيار مشكل است . يكى بلند سخن مى گويد و ديگرى آهسته . يكى با دست غذا مى خورد و ديگرى با قاشق . يكى بيشتر مى خوابد و ديگرى كمتر، يكى پر حرف است و ديگرى كم حرف ، يكى تميز است و ديگرى تميزتر، و هر يك از آنها صفات خود را در اثر وراثت يا تربيت يا تمرين بدست آورده و بر آن عادت كرده و خو گرفته است ، پس شوهر نبايد انتظار داشته باشد كه همسرش را با اجبار و اكراه به ترك عادتش وادار كند. در اين گونه موارد يا زن و شوهر بايد از يكديگر جدا شوند و يا (( گذشت و اغماض )) را پيشه كنند و سازش و مدارا را پيش گيرند. و اگر تصميم به جدايى بگيرند، بايد بدانند كه هر كجا كه روند آسمان همين رنگ است . آنها در روى زمين همسرانى با صد در صد اتحاد سليقه پيدا نمى كنند و شايد خدا چنين دو نفرى خلق نكرده باشد.
دليل
211- و قال (صلى الله عليه و آله و سلم ) اءلا اءدلكم على خير اءخلاق الدنيا و الاخره : تعفو عمن ظلمك و تصل من قطعك ...
پيغمبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: مى خواهيد شما را به بهترين اخلاق دنيا و آخرت راهنمايى كنم ؟ آن اخلاق اين است كه : درگذرى از كسى كه به تو ستم كرده و پيوند كنى با خويشاوندى كه از تو بريده و بردبارى كنى با كسى كه درباره تو نادانى كرده است . (224)
212- و قال رسول الله (صلى الله عليه و آله و سلم ): عليكم بالعفو لا يزيد العبد الا عزا فتعافوا يعزكم الله .
رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: بر شما باد كه عفو و گذشت داشته باشيد، زيرا عفو، موجب عزت بنده است ، از يكديگر عفو كنيد تا خدا شما را عزيز كند. (225)
213- و عن اءبى جعفر (عليه السلام ) قال : الندامه على العفو اءفضل و اءيسر من الندامه على العقوبه .
امام باقر (عليه السلام ) فرمود: پشيمان شدن برگذشت بهتر است و (جبرانش ) آسان تر است از پشيمان شدن بر عقوبت (كه گاهى جبرانش ممكن نيست ) (226)
214- حدثنى من سمع اءبا عبدالله (عليه السلام )، يقول : من كظم غيظا و لو شاء اءن يمضيه اءمضاه اءملاء الله قلبه يوم القيامه رضاه .
امام صادق (عليه السلام ) فرمود: كسى كه خشمگين شود و با وجود اينكه مى تواند خشم خود را اعمال كند، نكند و آن خشم را فرو خورد، خدا روز قيامت دل او را سرشار از رضايتش سازد. (227)
