پاسخ به:حفظ قرآن
یک شنبه 8 مرداد 1391 10:37 AM
| تاریخچه حفظ قرآن2 |
|
قدرت حافظهي عرب حافظهي قوي و حفظ سريع مطالب، نعمتي الاهي است كه عرب عصر جاهليت از آن برخوردار بود. عرب آن روزگار در تيزهوشي، حافظه، صفاي طبع و سرعت انتقال ضربالمثل بود؛ زيرا آنان به شعر و قبيلهي خود عشق ميورزيدند و قصيدههاي بلند و سلسله نسبهاي طولاني خود را حفظ ميكردند. سرعت حفظ و قدرت ذهن از ويژگيهاي بارز آنان شمرده ميشد. روايات تاريخي و حتي افسانههاي بازمانده از آن روزگار نيز بر اين امر تأكيد دارد؛ براي نمونه در تفسير نوين چنين ميخوانيم: اصمعي قصيدهي صد بيتي را با يك بار شنيدن به خاطر ميسپرد. پسرش ناگزير بود دو بار بشنود و غلامش سه بار. وقتي شاعري براي دريافت جائزه نزد خليفه قصيدهيي ميخواند، اصمعي ميگفت: قصيده از آن ديگري است و من آن را به خاطر سپردهام. آنگاه تمامي آن را ميخواند و ميگفت: پسرم نيز حفظ كرده است. پسر كه دو بار شعر را شنيده بود، بيدرنگ ميخواند. سپس اصمعي ميگفت: غلامم نيز آن را ميداند. آنگاه او نيز، قصيده را ميخواند و شاعر بيچاره سرگردان، تهيدست و شرمسار باز ميگشت.[1] از اين شگفتانگيزتر داستان مردي ژندهپوش است كه در بارگاه عمر بن عبدالعزيز به بزم شاعران گام نهاد. وقتي خواستند بيرونش كنند، گفت: شايد من نيز از شعر آگاه باشم. گفتند: پس بخوان. او تمام انواع شعر را شمرد و پرسيد: از كدام نوع بخوانم؟ گفتند: قصيده. ژندهپوش همهي انواع قصيده را نام برد، يكي را برگزيدند. پرسيد قافيهاش كدام حرف باشد؟ قافيهي دشوارتر را نام بردند. او لب گشاد و تا واپسين دقايق مجلس از آن نوع قصيده با قافيهي مورد نظر خواند. در پايان گفت: تا هر وقت حاضر به شنيدن باشيد، خواهم خواند.[2] از آن جا كه داستانها و افسانهها روحيه، صفات و جريانهاي موجود در اقوام را منعكس ميسازد، اين دو نمونه از اهميت حافظه و وجود حافظههاي نيرومند نزد اعراب پرده بردارد. سرعت حفظ و قدرت حافظه در عرب چنان بود كه ميگويند: سينههاشان انجيلهايشان بود، ذهنهاشان دفتر نسب و تاريخ و حافظهشان ديوان شعر و افتخارات. قرآن با نيروي بيانش آنان را شگفتزده ساخت. آنها در برابر آيات الاهي حيران شده، سرانجام دل را از غير كندند و به قرآن پيوستند.[3] [1] . تفسير نوين، محمد تقي شريعتي، ص 12. [2] . همان، ص 13. [3] . رك: مناهل العرفان، زرقاني، ج 1، ص 235. و تاريخ قرآن، ص 236. حضرت موسي در مناجات با پروردگارش گفت: يارب إنّي اجد في التوارة امّة اناجيلهم في صدورهم يقرؤونه ظاهرا؛ خدايا، من در تورات امتي را ميبينم كه انجيلهاشان در سينههاشان است و آن را از حفظ ميخوانند. (تفسير كشف الاسرار، ج 7، ص 404، ذيل آيه 46 عنكبوت) |
| سيد مجتبي حسيني |
