اخبار کامل قرآنی (يكشنبه 18 تير 1391)

گروه بين‌الملل: ماحصل نگاه واقعگرا به سوريه نتيجه‌ای است كه از دل مذاكرات ژنو به دست آمد، نه بيانيه نشست پاريس كه صرفا به حمايت از تروريست‌ها پرداخت و در يك اتحاد عقيم، به مانند دو نشست قبلی كناره گيری اسد از قدرت را حتمی دانست. مهمترين پيام نشست پاريس را بايد اين نكته مهم قلمداد كرد كه هرگونه تصميم گيری در مورد سوريه منوط به مشاركت دولت‌های تاثير گذار طرفدار اسد يعنی ايران، روسيه و چين خواهد بود.

سومين نشست موسوم به دوستان سوريه روز جمعه به ميزبانی پاريس و با حضور نمايندگان بيش از 100 كشور و سازمان‌های بين‌المللی برگزار شد. مهمترين نكته كنفرانس ديروز را نه در متن پايانی كه در حاشيه آن بايد پيدا كرد، اگرچه حاضرين جلسه ديروز شاهد غيبت شخصيت‌هايی نظير «سعودالفيصل» وزير امور خارجه عربستان و «كوفی‌عنان» نماينده ويژه سازمان ملل در سوريه بودند اما عدم حضور نمايندگان چين و روسيه به عنوان دو قدرت شرقی شورای امنيت حاكی از اين است كه اين دو كشور به هيچ عنوان حاضر به تغيير بنيادين و انتقال قدرت از اسد به مخالفانش نيستند. نشست ديروز نشان داد موضوع سوريه منافع قدرت‌ها را شديدا تحت تاثير قرار داده و به نوعی از آن می‌توان به بازی بزرگان ياد كرد.

در تحليل ماهيت بحران سوريه می‌توان وجود دو جبهه غربی-عربی در برابر جبهه شرق را مدنظر قرار داد و بر اين پايه روسيه و چين نمی‌توانند نسبت به منافع حياتی خود در اين منطقه استراتژيك بی تفاوت باشند. به نظر می‌رسد اين دوكشور، سوريه را به مثابه ديوار برلين خود قلمداد می‌كنند و با اين نگاه هرگونه تنش و اقدام عليه اسد را اقدام عليه امنيت ملی خودشان می‌دانند.

رهبران دو ابر قدرت شرق بارها از اقدامات تروريستی مزدوران غير سوری عليه مردم اين كشور انتقاد كرده‌اند كه اين امر نشان از نوع نگاه آنها به مخالفين اسد دارد، به بيان ديگر طرفداران حكومت اسد قائل به اين امر هستند كه اكثريت مخالفان وی تروريست‌ها و شورشيان مزدوری‌ هستند كه موجبات ناامنی زندگی برای مردم سوريه را فراهم كرده‌اند و همين نكته را استدلالی به منظور حمايت از اسد در برابر خارجی‌ها می‌دانند.

از طرفی چنانچه گفته شد متحدان شرقی اسد سقوط حكومت وی را سقوط اولين دومينو منافع ملی خود می‌دانند و نسبت به نفوذ فزاينده ايالات متحده در خاورميانه و حركت به سمت آسيای ميانه و شرق آسيا با جديت تمام به مخالفت می‌پردازند. به همين علت دو كشور در نشست ژنو موادی را كه بر خروج اسد از قدرت تاكيد داشت تغيير دادند و انعطاف خود را صرفا به تشكيل دولت وحدت ملی با شركت تمام گروههای حاضر در سوريه محدود كردند.

در برابر قدرت‌های شرقی اما جبهه غربی- عربی با استفاده از تمام توان و امكانات ديپلماتيك، سعی در كنار زدن اسد از قدرت و به دست گرفتن مديريت اوضاع دارد. چنانكه در دو نشست قبلی نيز به مانند نشست جمعه مواد بيانيه پايانی، اصل را بر خروج اسد از قدرت گذاشته‌بود. نكته اساسی در جبهه مخالفين اسد را می‌توان در تضارب آرا و اختلاف سليقه فاحش ميان طرفين هم در گروههای داخلی و هم جريان‌های خارجی ديد.

در حوزه جريان‌های داخلی مخالف اسد اگرچه حاضرين نشست دوم در استانبول «شورای ملی سوريه» را به عنوان نماينده جريان مخالف اسد شناخت اما اجلاس اخير در قاهره كه با هدف اتحاد ميان گروههای مخالف اسد برپاشد با ترك جلسه از سوی برخی گروهها نظير كردها، بيانگر اين واقعيت است كه دامنه اختلافات قبيله‌‌ای و سهم‌خواهی از قدرت آنچنان گسترده‌ است كه نمی‌توان در كوتاه مدت انتظار اتحاد ميان طرفين را داشت.

در بعد بين‌الملل نيز تمام تصميمات مخالفان، متاثر از منافع ايالات متحده آمريكا است و اين سبب شده تا كشور‌های ديگر آنچنان كه بايد از روند اوضاع خشنود نباشند. اين مهم را می‌توان در اظهار نظر‌های متعدد كشورهای قطر و تركيه ديد كه بار‌ها خواستار اقدام نظامی عليه اسد شدند و آخرين مورد آن نيز پس از سرنگونی جنگنده تركيه توسط نيروی دريايی سوريه بود. جالب اينكه هربار نيز با چراغ قرمز آمريكا، تركيه ادامه اظهار نظر در اين باره را مسكوت گذاشت.

آنچه مسلم است مسئله سوريه مسئله ابر‌قدرتهاست و طبعا نبايد انتظار داشت منافع حياتی كشور‌های كوچكی نظير قطر و تركيه، برای آنها به حدی مهم جلوه كند كه به اقدامات نظامی عليه اسد منجر شود. بايد توجه داشت ماحصل نگاه واقعگرا به سوريه نتيجه‌ای است كه از دل مذاكرات ژنو به دست آمد و بر ادامه كامل طرح عنان و تشكيل دولت وحدت ملی تاكيد داشت، نه بيانيه نشست پاريس كه بدون توجه به نظريات كشورهای مهم منطقه صرفا به تجهيز نظامی مخالفان اسد و حمايت از تروريست‌ها همت گمارد و در يك اتحاد عقيم به مانند دو نشست قبلی كناره گيری اسد از قدرت را حتمی دانست. شايد مهمترين پيام نشست پاريس را بايد اين نكته مهم قلمداد كرد كه هرگونه تصميم گيری در مورد سوريه منوط به مشاركت دولت‌های تاثير گذار طرفدار اسد يعنی ايران، روسيه و چين خواهد بود.