پيشواى زنده
محاسبات عقلى و تجربه هاى اجتماعى ثابت مى كند كه اعتقاد به وجود يك پيشواى زنده، اثر عميقى در حفظ نظام و بقاى رسالت دارد، در صورتى كه دسترسى به اين پيشوا چه آسان و چه دشوار، فراهم باشد.
به هر حال، عقيده به وجود پيشوا فوايدى دارد.
در مورد پيشوايى كه در ميان جامعه باشد و به صورت مستقيم، مسؤوليت رهبرى را بر عهده بگيرد حرفى نيست.
مهم آن است كه به دلايلى پيشوا از جامعه دور باشد، ولى آن جامعه به حيات او و بازگشت دوباره اش اعتقاد داشته باشد. چنين اعتقادى نسبت به چنين پيشوايى اثرى عظيم دارد كه به آن اشاره مى كنيم.
در تاريخ، ملت ها و امت هايى بوده اند كه انقلاب هايى داشته اند. نمونه هاى فراوانى نشان مى دهد كه هرگاه پيشوا، زنده باشد، هر چند كه رهبرى را در دست نداشته باشد، تشكيلات و سازمان ها سر پا مى ماند.
اما وقتى از دنيا مى رود، امور از هم گسسته مى شود و شورش پديد مى آيد. بهترين مثال براى اين كه وجود رهبر، نگهدارنده رسالت و موجب همبستگى پيروان است، داستان نبرد اُحد است. در اثناى نبرد، از روى غرض يا به اشتباه، صدايى برخاست كه «محمد كشته شد!».
در همان لحظه كه مسلمانان سرگرم نبرد با متجاوزان بودند اين صدا و خبر پخش شد. همين كه پخش شد پيشوا مرده است، آرايش صفوف به نحوى گسيخته شد كه هر كس ميدان را رها كرد و به سويى گريخت، تا آن جا كه بعضى هم به فكر افتادند به دشمن بپيوندند.
وقتى خبر كشته شدن پيامبر(ص) تكذيب شد و مسلمانان يقين كردند كه رهبرشان سالم است و بعضى خودشان پيامبر(ص) را ديدند، نفرات از هم گسيخته لشكر دو باره گرد آمدند و پيرامون رسول خدا(ص) جمع شدند و به نبرد و دفاع پرداختند.
قرآن كريم اين حقيقت را چنين بيان مى كند:
(وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ...)؛(1)
محمد جز فرستاده نيست كه پيش از او نيز فرستادگانى بوده اند، آيا اگر بميرد يا كشته شود، به عقب و به جاهليت بر مى گرديد؟ هر كس به عقب برگردد به خدا زيانى نمى رساند و خداوند، پاداش دهنده شاكران است.
پي نوشت:
1. آل عمران: 144.
