آشنائی و شناخت قرآن

شناخت و درك حقایق قرآن (2)

4. هميشه بهره‌ها به اندازة آمادگي و لياقت‌ها، و به اندازة ظرفيت افراد است، همان گونه كه هر دره‌اي به اندازه گنجايش خود از آب باران بهره مي‌گيرد.
5. باطل هميشه دنبال بازار آشفته مي‌گردد (هنگام سيل داغ شدن كوره‌ها)؛
6. مبارزه حق و باطل هميشگي است؛
7. باطل تنها در يك لباس ظاهر نمي‌شود؛
8. باطل بالانشين است و چشم پركن و توخالي، امّا حق متواضع وخاموش و هنرنما؛
9. بقاي هر موجودي بسته به ميزان سودرساني او است؛
10. حق باطل را از بين مي‌برد؛
11. در مقداري كه باطل باقي مي‌ماند در بقاي خود مديون حق است؛
12. زندگي در پرتو تلاش و رنج است.[1]
3. ايمان راستين:
هر چند سفرة بي‌كران قرآن براي همه پهن است، ولي آن كس از آن بهرة بيشتر مي‌برد و دردهاي خويش را با داروهاي آن درمان مي‌كند كه از ايمان بهره‌اي برده باشد «از قرآن آن چه شفابخش و رحمت است براي مؤمنان نازل كرديم و ستمگران را جز خسران و زيان نمي‌افزايد»[2].
قرآن ريسمان الهي است كه بعضي به وسيلة آن به قله كمال صعود مي‌كند و برخي به چاه ضلالت سقوط، ‌مولوي مي‌گويد:
زان كه از قرآن بسي گمره شدند زين رسن قومي درون چه شدند
مر رسن را نيست جرمي از عنود چون تو را سوداي سر بالا نبود
4. تقوا و پيراستگي
قرآن هر چند كتاب هدايت همگاني است «هدي للناس»[3] ولي كساني از هدايت و حقايق آن بهره مند مي‌شوند كه داراي تقواي الهي و پروا پيشگي باشد «هدي للمتقين».[4]
طهارت باطني
و امّا راه يافتن به ژرفا و عمق آن اساسي‌ترين شرط آن طهارت و پاكيزگي دروني است؛ «انه لقرآن كريم في كتاب مكنون لا يمسه الا المطهرون»؛ براستي كه آن قرآن كريمي است كه در كتاب محفوظي جاي دارد، و جز پاكان نمي‌توانند به آن دست يابند (يا دست بزنند). علامه طباطبايي در توضيح آيه مي‌فرمايد كه در كتاب مكنوني كه قرآن در آن است، راه نمي‌يابد مگر پاكان (و مطهرون) و پاكان كساني هستند كه خداوند آنها را گرامي داشته و آنها را از پليدي و آلودگي بلكه از تعلق قلب به غيرخدا پاكيزه نموده است.[5]
نتيجه اين كه؛ درك و فهم حقايق قرآني (هر چند فهم تمام ژرفاي آن اختصاص به راسخان علم، يعني اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ دارد) شرايطي لازم است مانند تدبر، تفكر، داشتن صلاحيت در فهم و تفسير قرآن (بصير بودن) و طهارت باطني.

[1] . ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الاسلاميه، 1370، ج 10، ص 166 ـ 172.
[2] . اسراء، 82.
[3] . بقره، 185.
[4] . بقره، 2.
[5] . علامه طباطبايي، الميزان، دار الكتب الاسلاميه، تهران، چ چهارم، 1362، ج 19، ص 156

سيد جواد حسيني