پاسخ به:اخبار قرآنی (1391/03/09)
سه شنبه 9 خرداد 1391 6:07 PM
ظهر امروز؛
نشست پژوهشی «شاخصههای معماری در مسجد گوهرشاد» برگزار شد
گروه فرهنگ و هنر: به مناسبت سالگرد ساخت مسجد گوهرشاد نشست پژوهشی با عنوان «شاخصههای معماری در مسجد گوهرشاد»، ظهر امروز، نهم خردادماه با موضوع بررسی ويژگیهای هنری، معماری و تاريخی اين بنای نمونه فاخر هنر سنتی و اسلامی در مشهد برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری قرآن ايران(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، به مناسبت سالگرد ساخت مسجد گوهرشاد نشستی پژوهشی با عنوان شاخصههای معماری در مسجد گوهرشاد، ظهر امروز، نهم خردادماه با حضور جمعی از محققان و دانشجويان با موضوع بررسی ويژگیهای هنری، معماری و تاريخی اين بنای نمونه فاخر هنر سنتی و اسلامی، برگزار شد.
در اين نشست، يعقوب دانشدوست، از محققان برجسته كشور در حوزه شهرسازی و معماری اسلامی در سخنانی، بنای مسجد گوهرشاد را يك بنای بسيار با اهميت از دوران كهن ايران اسلامی معرفی كرد و گفت: مسجد گوهرشاد جزو آخرين بناهايی است كه در دوران تيموری ساخته شده و از آنجا كه سبك معماری تيموريان در اواخر حكومتشان به اوج هنری خود رسيده بود، اين بنا جزو برترين بناهای معماری ايران قلمداد میشود.
| يك محقق شهرسازی: |
| با وجود هشدارهای متعدد به مسؤلان اوقاف وقت در خصوص مرمت اصولی اين بنای رفيع باز هم تغييرات زيادی در مرمت و بازسازی فضا ايجاد شد به گونهای كه میتوان گفت فضای مسجد را از آن حالت روحانی و اصيل خود خارج ساخته و هويتی ديگر برای آن تعريف كردهاند. |
وی در خصوص ويژگیهای معماری در دوران تيموريان به خصوص در زمان حكومت تيمور، اظهار كرد: سختگيریها و اذيت و آزار بناها و معماران توسط تيمور آنان را واداشت تا با تدابيری هنر خود را ارتقاء بخشند كه در اين ميان میتوان به سه شاخصه مهم مرتفع سازی و سرعت در ساخت و ساز، گرايش به تزئينات فوقالعاده زيبا و جداسازی ساخت پيكر از بدنه اشاره كرد.
دانشدوست در خصوص معماری منحصر به فرد مسجد گوهرشاد، گفت: آن چيزی كه در معماری اين مسجد شاخص است استفاده از رنگها و فرمهای جديد بوده و چون تيمور گوركانی به بناهای بلند و زيبا علاقهمند بوده معماران برای جلب نظر وی در ساخت بناها از ستونهايی باريك و بلند همچون منارههای مسجد برای مرتفعتر نشان دادن بنا استفاده ميكردند.
وی با انتقاد از مرمت برخی از قسمتهای اين مسجد شاخص در هنر معماری اسلامی، خاطر نشان كرد: با وجود هشدارهای بنده و ديگر اساتيد هنر معماری به مسؤلان اوقاف وقت در خصوص مرمت اصولی اين بنای رفيع باز هم تغييرات زيادی در مرمت و بازسازی فضا ايجاد شد به گونهای كه ميتوان گفت فضای مسجد را از آن حالت روحانی و اصيل خود خارج ساخته و هويتی ديگر برای آن تعريف كردهاند.
مسجد گوهرشاد، سرگل معماری اسلامی خراسان بزرگ است
در ادامه اين نشست، دكتر مهدی سيدی، محقق و عضو هيأت مديره فرهنگسرای فردوسی، مسجد گوهرشاد را سرگل معماری اسلامی خراسان بزرگ برشمرد و افزود: طبق كتيبه موجود در اين مسجد عظيم كار ساخت بنای مسجد در سال 821 قمری تمام شده و درست در اواخر ماه رجب وقفنامه اين بنای رفيع تنظيم شده است.
وی با اشاره به اينكه سند وقف بنای مسجد گوهرشاد جزو قديمیترين سندهای وقف كشور است، تصريح كرد: میتوان ماه رجب را به همين مناسبت ماه وقف ناميد.
سيدی در ادامه اظهار كرد: يكی از بندهايی كه نبود آن در وقفنامه مسجد گوهرشاد جلب توجه میكند اين است كه در وقفنامه آن هيچ گونه اشارهای به محل تأمين آب مورد نياز مسجد نشده است و با اين وجود مسجد گوهرشاد نخستين بنايی است كه در خراسان لوله كشی آب و سيم كشی برق در آن انجام شده است.
سرپرست گروه تألیف کتاب مسجد و موقوفات گوهرشاد با اشاره با اينكه قديمی ترين كتيبه در مسجد گوهرشاد مربوط به سال 1008 هجری قمری است، خاطر نشان كرد: در افسانهها و داستانهايی كه سينه به سينه در بين مردم منقول است بسياری از بناهای ديگر خراسان را به گوهرشاد خاتون و اطرافيان وی منسوب كردهاند كه چنين چيزی صحت ندارد و آن چيزی كه در حال حاضر در خصوص اين بانوی فرهيخته نمايان است و سندی بر نگرش وی به اسلام و تشييع موجود است، همانا بنای عظيم مسجد گوهرشاد است.
یادآوری میشود، اين نشست پژوهشی به همت گروه هنر پژوهشی رضوان وابسته به مؤسسه آفرينشهای آستان قدس رضوی و با مشاركت دانشكده هنر و معماری دانشگاه آزاد مشهد در اين دانشگاه برگزار شد
