پاسخ به:اخبار قرآنی (1391/03/08)
دوشنبه 8 خرداد 1391 5:41 PM
هنر اسلامی؛ خاستگاه، ويژگیها و وجوه تمايز/ 10
حبيبالله صادقی:
هنرمند اسلامی آيات قرآن را با هنر خود تلاوت میكند
گروه هنر: هنرمند اسلامی همچون قاری كلامالله، آيات را با هنر خود تلاوت میكند؛ تفاوت ميان هنرمند اسلامی، دينباور، قرآنپژوه و عاشق قرآن با آدمی كه اصالت را به ماده میدهد و نگاه اومانيستی دارد در همين نكته نهفته است.
حبيبالله صادقی، هنرمند نقاش و مدرس دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) اظهار كرد: در فرآيند تاريخی بعد از اينكه اسلام در ميان ايرانيان ظهور پيدا كرد و ايرانيان خوش فطرت و نيك معرفت اين دين شريف و نورانی را قلبا پذيرفتند، همه داشتهها و دانش خود را عاشقانه در خدمت اسلام به كار گرفتند.
وی افزود: اگر هنگامی كه در مورد انديشه و هنر اسلامی صحبت میكنيم، حكمت و آرا عرفا، انديشمندان و هنرمندان جهان را بررسی كنيم، میبينيم كه هنر اسلامی بدون بروز، ظهور و حضور همه جانبه مردم مسلمان ايران هيچ معنايی ندارد.
صادقی اضافه كرد: مثلا شما در جزيرةالعرب میبينيد كه آنان راجع به تصوير و مجسمه تعريفی داشتند كه ايرانيان اين تعريف را بازخوانی و بازشناسی كردند و يك روايت و فرآيندی از آن بدست آوردند كه بسيار بینظير و ممتاز است. اين تعريف بر اساس حكمت و آراء انديشههای اومانيستی و يا اينكه بخواهيم به انسان اصالت بدهيم نيست، بنابراين ايرانيان نقش بسيار مهم و بسزايی در گسترش هنر اسلامی داشتند.
وی گفت: ما به عنوان هنرمندانی كه در عصر معاصر زندگی میكنيم بايد به سختیها، كاركردها، مداقه و بنيانهای رفتاری پيشينيانمان احترام بگذاريم، زيرا آنان به عشقی كه به قرآن و دين داشتند مؤلفههای تصويری فرآيندی را اضافه كردند كه بسيار ممتاز است و از فطرت و فكرت دينی و قرآنی بلند میشود.
اين هنرمند نقاش در مورد ارتباط ميان هنر اسلامی و طريقت معنوی اسلام گفت: در اين حوزه «تا نگردی آشنا زين پرده رازی نشوی / گوش نامحرم نباشد جای پيغام سروش». مراقبه و توجه به معرفت لايزال الهی و شهود نورانی قرآن اخلاق، منش، تعريف و تربيتی جديد را در هنرمند مسلمان ايجاد میكند. نگاه هنرمندی كه جهانی را در حال ترجمه است و ديگان از ديد او عالم را ميبينند بايد نگاهی منزه باشد.
وی ادامه داد: بنابراين تا زمانيكه در راستای مراقبه هنرمند دينباور و مسلمان معنی برخوردارانه و احساس باطنی او از قرآن در همه وجود و سلولهای او حك نشده باشد، اثری كه خلق میكند اثری مادی، معمول و در شرف گذر است؛ ولی هنرمند مسلمان به دليل اينكه حكمت آئينی و فطرت معنوی دارد، سعی میكند با برخورداری از انديشه لايزال الهی و قرآنی اين معرفت را در درون خود به گردش دربياورد و برای رفتارش منش سهجلدی و شناسنامه معرفتی پيدا كند.
اين هنرمند انقلابی اظهار كرد: هنگامی كه همه حضور، ديدارها، رفتار و سكنات هنرمند دينی و قرآنی شد، حرفی كه برای مخاطب میزند هم بيان زيبا پيدا میكند. او به دنبال اين است كه قطعهای از بهشتی را كه خداوند در قرآن به آن اشاره دارد تصوير كند و سلوك بهشتيان را نشان دهد؛ او دوزخ را تصوير میكند تا مفهوم مذموم و دوری از آن را مطرح كند.
وی مطرح كرد: هنر و هنرمند در يك مسيرند و دو جزء مجزا از هم نيستند؛ بحث هنر اسلامی و هنرمند اسلامی بحث اثر و موثر است؛ خالق اثر كسی است كه معانی مفاهيم و مصاديق را درونی، تجربه و ادراك كرده است و با آن معرفت عالم را نقاشی میكند. بنابراين تا زمانيكه سايه نگاه مينوی و عالم در وجود او ايجاد نشده، او درصدد جستوجو و كشف آن عالم است، بنابراين هنر و هنرمند اسلامی از يك فطرت و از يك فكرت هستند.
صادقی در پايان خاطرنشان كرد: هنرمند اسلامی همچون قاری كلامالله، آيات را با هنر خود تلاوت میكند. تفاوت ميان هنرمند اسلامی، دينباور، قرآنپژوه و عاشق قرآن با آدمی كه اصالت را به ماده میدهد و نگاه اومانيستی دارد در همين جا وجود دارد، زيرا انديشه قرآنی يك انديشه نورانی است و تلألو نور در آثار و عملكرد هنرمند مسلمان مشهود است.
