اخبار قرآنی (1391/03/06)

گروه حماسه و ايثار: در ميزگرد «ارزش‌های دفاع مقدس؛ از ديروز تا امروز» در تحريريه ايكناي خوزستان عنوان شد كه ارزش‌های دوران دفاع مقدس را آن گونه كه بايد و شايد به آيند‌ه‌سازان كشور معرفی كنيم و شكافی كه بين جوانان و رزمندگان دفاع مقدس ايجاد شده را با نظامند شدن اقدامات فرهنگي پر كنيم.

فاطمه دهشور، بهيار و رزمنده هشت سال دفاع مقدس در ميزگرد «ارزش‌های دفاع مقدس؛ از ديروز تا امروز» كه يكشنبه، 31 ارديبهشت‌ماه در خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، برگزار شد با تصريح به اينكه بتوانيم آنگونه كه رضای خدا و شهدا است دين خود را به شهدای دفاع مقدس ادا كنيم گفت: دوران دفاع مقدس را آنگونه كه بايد و شايد به آيند‌ه‌سازان كشورمان معرفی كنيم، همچنين تلاش بانوان رزمنده را كه زحمات بسياری متحمل شدند بازگو كنيم.

اين رزمنده دفاع مقدس با اشاره به گوشه‌هايی از زندگی خود در دوران دفاع مقدس بيان كرد: اول انقلاب من و چند نفر از دوستانم از كاركنان سازمان جهاد كشاورزی مشغول به تدريس قرآن بوديم. پس از مدتی دوره بهياری را زير نظر يكی از پزشكان آن دوره گذراندم، 12 روز از آن دوره گذشت و جنگ آغاز شروع شد با آغاز جنگ به عضويت بيمارستان درآمديم. از آنجا كه معلم بودم بدون اطلاع اداره در بيمارستان مشغول شدم علاوه بر من 18 نفر از اعضای خانواده‌ام در جبهه حضور داشتند.

وی گفت: درحاليكه ما در بيمارستان مشغول كار بوديم، زاغه‌های اهواز منفجر می‌شدند و هر دقيقه گوشه‌ای از بيمارستان از بيرون بمباران می‌شد، بايد از خانه و خانواده دل می‌كنديم و كار می‌كرديم. هر آن احتمال داشت يكی از برادران، مادر، خواهران و كسان ما را به‌عنوان مجروح به بيمارستان آورند اما با اين حال به كار خود در بيمارستان ادامه می‌داديم.

دهشور با اشاره به يكی از خاطرات خود از بمباران شهر اهواز تصريح كرد: يك بار كه زاغه‌ها بمباران شد، همه فكر كردند كه حمله شروع شده و دشمن اهواز را گرفته است، در اين لحظه در حال كاركردن بوديم، به دوستم فاطمه عباباف گفتم نمی‌دانم چرا مدام مرا به دفتر پرستاری پِيج می‌كنند. نمی‌دانم چه اتفاقی افتاده است آنچه من نمی‌دانستم آن بود كه در اين بمباران خانه ما را توپ زده و خانواده‌ام به خانه خواهرم نقل مكان كرده‌ بودند.

اين رزمنده ادامه داد: صحنه‌های مربوط به مجروحان، كودكی كه مشغول لی‌لی‌بازی بود و پایش قطع شده بود، نوزادانی كه تازه به دنيا آمده بودند، صحنه‌های غم‌انگيزی بودند. به مجروحان رسيدگی می‌كرديم، زمانی كه می‌خواستيم به خانه برگرديم ديدم شيشه‌های خانه شكسته و خانه ويران شده بود. 12 نفر در خانه بودند، اما ناخن يكی هم خونی نشده بود.

دهشور خاطرنشان كرد: همسايه ما «نه‌نه ناصر» همان زمان قصد داشت بچه‌های خود را به جای ‌امن‌تری نقل مكان كند. درست پس از رفتن آنها، خانه‌شان مورد اصابت قرار گرفت و ديوار پشت‌بام خانه ما در خانه آنها فرو ريخت، اما هيچ‌كس در خانه نبود! اين از معجزاتی بود كه آن زمان ديدم.

اين رزمنده دفاع مقدس گفت: نمی‌دانم خداوند چه توانی به ما داده بود كه توانستيم اين اتفاقات را تحمل كنيم. به جز سه نفر از اعضای خانواده ما كه در خانه بودند، از بقيه اطلاع نداشتيم كه زنده‌اند يا مرده! وقتی از سلامتی خانواده مطمئن شدم دوباره به محل كار در بيمارستان بازگشتيم.

وی در ادامه گفت: يكی از برادران من جمال از دانشجويان پيرو خط امام بود. يك روز كه تلفنی احوال ما را جويا شد و من اوضاع خانه و خانواده را به او گفتم خيلی ناراحت شد. دو روز طول نكشيد كه به اهواز آمد و با حسين علم‌الهدی به خط مقدم جبهه رفت. يك هفته بعد از خرمشهر آمدند، شب همگی افراد خانواده دور هم بوديم. آن شب،‌ شب وداع بود و پس از آن ديگر كسی، كسی را نديد. آن شب به شدت می‌ترسيدم چون خانه ما نزديك شهربانی بود و دشمن می‌خواست شهربانی را بمباران كند صدای توپ و خمپاره تمام نمی‌شد، در اين لحظه برادرم كه ترس مرا ديد، دست به دعا برداشت -كه هرگز آن دست‌ها را فراموش نمی‌كنم- «خدايا اين صدا را خاموش كن، آبجی راحت باشد» دقيقاً صدا ايستاد و هيچ صدايی نيامد.

اين رزمنده گفت: در جنگ معجزات زيادی ديديم، صبر بانوان در اين روزها شگفت‌انگيز بود، همه اتفاقات جلوی چشم آن‌ها می‌افتاد و همواره دعا می‌كرديم كه اتفاق برای اعضای خانواده نيفتد. فردای آن روز همه از يكديگر خداحافظی كردند.

دهشور بيان كرد: من دوباره به محل كارم در بيمارستان بازگشتم. پنج خانم بوديم؛ من و خواهرم، عباباف، حسام و حاجتی. مقرر شد ما پنج نفر مجروحان جنگ را به فرودگاه برسانيم. آمبولانس در اختيار ما 5 نفر بود مانند كاركنان بيمارستان بوديم و رئيس بيمارستان و پزشكانی همچون دكتر روشن‌ضمير و دكتر رهنمون (دكتر جراح) از ما پشتيبانی می‌كردند.

اين رزمنده دفاع مقدس افزود: شايد روزی بيست بار به برای بردن مجروحان به فرودگاه می‌رفتيم و برمی‌گشتيم. در بهداری فرودگاه مستقر شديم و هر يك از ما مسئول سالنی شد من مسئول سالن فلاحی بودم.

اين بهيار دفاع مقدس گفت: بيشتر اوقات ما روزی دوهزار مجروح داشتيم. معجزات زيادی در فرودگاه ديديم مثلاً هيچ وقت نشد كه دشمن بتواند باند فرودگاه را بزند. باوركردنی نيست كه ما در اين لحظات چه استرسی داشتيم. خداوند توان زيادی به ما داده بود تنها چيزی كه برای من سخت بود و از خدا برای آن كمك می‌خواستم اين بود كه حواسم به مجروحان باشد و خانواده را يادم برود چون خيلی به هم وابسته بوديم.

دهشور در ادامه سخنان خود گفت: اصل ارزش‌های دفاع مقدس از بين نمی‌رود در حديثی داريم كه اسلام گاهی به اندازه تار مويی باريك می‌شود اما بريده نمی‌شود. عشق از دل هيچ كس نمی‌رود، در وجود همه ما ايمان و اسلام هست اما جامعه و مسئولان در حفظ اين ارزش‌ها خيلی دخيل هستند.

وی كه بازنشسته آموزش و پرورش ادامه داد: مادران امروز ما تصور می‌كنند جامعه بايد فرزندان را بسازد، در حالی كه ما زنان بايد جامعه را بسازيم. اگر من جامعه را ساختم، عنان آن در اختيارم است اگر عنان جامعه دست ما باشد، هيچ كس نمی‌تواند به جامعه صدمه‌ای برساند. زنان هستند كه جسم و روح و اخلاق جامعه را می‌سازند.

اين رزمنده دفاع مقدس با تأكيد بر زنده‌ بودن ارزش‌ها در همه دوران گفت: يكی از مشكلات آن است كه افراد در مسائل مادی روزمره خود دچار مشكل هستند، قلب انسان مانند ليوان آب تميزی است كه اگر با نوك سوزن دورن آن خاك بريزيم، آلوده می‌شود. فرد تا می‌تواند خود را نگه می‌دارد اما وقتی بيشتر خاك بريزيم گل می‌شود، از آب‌ گل‌آلود چه كسی ماهی می‌گيرد؟ دشمن داخلی و خارجی.

دهشور ادامه داد: ما مسئولان بايد دست به دست هم دهيم و فراتر از قصدها و نيات به هر چه گفتيم عمل كنيم. اصل ارزش‌های دفاع مقدس موجود است، كم‌رنگ شدن ارزش‌ها تنها به جهت عملكرد مسئولان است اگر دانش‌آموزان منِ مسئول را به عنوان يك معلم در مدرسه در هيأتی و در خيابان‌ به شكل ديگر ببينند، يا وقتی من مسئول از طرح‌های زيادی صحبت می‌كنم كه همه نيمه‌كاره مانده‌اند، طبيعی است كه قدری مشكلات برای جوانان پيش می‌آيد. من لحظه به لحظه جنگ را نوشته‌ام اما به هيچ‌كس نداده‌ام!

وی اظهار كرد: طينت فرزندان ما پاك است و كسی كه ضربه می‌زند، خود ضربه خورده است كه ضربه می‌زند. بايد اعتقادات قلبی فرزندانمان را زنده كنيم و پرورش فكری، ايمانی و اخلاقی از عواملی است كه ارزش‌ها را زنده می‌كند.

اين رزمنده و بهيار دفاع مقدس تصريح كرد: سازمان‌ها و ارگان‌هايی كه در رابطه با جنگ و جبهه و ايثارگر و آزاده بودند، وظايفشان را در قبال حفظ ارزش‌ها ضعيف انجام داده‌اند اما آيا بايد در مقابل چنين وضعيتی ساكت ماند و غصه خورد؟ بايد پذيرفت كه «كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته».

وی گفت: رسانه‌ها بايد در كنار يكديگر اين ارزش‌ها را منتقل و تثبيت كنند. در مملكت ما زحمت‌های زيادی در اين‌باره كشيده شده و در حال حاضر نيز كشيده می‌شود، اما بايد بيشتر از اين كار كنيم.

دهشور با تأكيد بر اينكه بايد آرام آرام ارزش‌ها را در وجود جوانان زنده كنيم بيان كرد: من تصاوير زيادی از آن دوران در اختيار دارم و هرگز تصاوير را بدون مقدمه‌چينی به دانش‌آموزان نشان ندادم بلكه قبل از اين كار آنها را آماده می‌كردم و می‌گفتم: چه كسی علاقمند است هويزه بيايد؟ تصاوير را آنجا به آنها نشان می‌دادم. اگر بخواهيم بدون مقدمه تصاوير را به بچه‌ها نشان دهيم، متأثر می‌شوند و از وقايع آن دوره زده می‌شوند، بايد بتوانيم در كنار اين عكس‌ها، نويسنده و راوی خوبی باشيم و آن‌گونه كه رضای خدا است در اين راه كار كنيم.

وی ادامه داد: بايد با جوانان دوستی برقرار كنيم، بايد باشيم و اين‌ها را بسازيم، سازنده هستيم، بايد خون دل بخوريم. امام سجاد(ع) 35 سال پس از جريان عاشورا زنده بود و همه گونه فساد و بدبختی در جامعه ديد اما ساخت. بايد حركت كنيم، نبايد متوقف بمانيم و بگوييم چه كنيم؟

در ادامه داود گودرزی، رزمنده و اسير دفاع مقدس و نويسنده كتاب «ناوك عشق» نيز در اين ميزگرد پرداختن به ارزش‌های دفاع مقدس، ماندگاری و راهكارهای احياء و تقويت آنها را مسائل مهمی دانست و با اشاره به اينكه چرا نخستين كنگره خاطره‌نويسی دفاع مقدس پس از 32 سال برگزار می‌شود، افزود: آيا ارگان‌ها و سازمان‌ها و كسانی كه در ارتباط با جنگ و ايثارگری فعاليت می‌كنند، كاری را كه بايد در جهت احياء اين ارزش‌ها انجام دهند، محقق ساخته‌اند؟ آيا توانسته‌اند اين ارز‌ش‌ها را حفظ كنند؟ به نظر می‌آيد اين ارگان‌ها نتوانسته‌اند اين ارزش‌ها را حفظ كنند و در اين زمينه كار فرهنگی چندانی صورت نگرفته است.

وی با تأكيد بر ضرورت آسيب‌شناسی اين موضوع بيان كرد: جوانی كه چرخ فعال اقتصادی خانواده بود در دوران اول انقلاب، با شروع جنگ خانواده خود را رها می‌كرد و به جبهه می‌رفت. در دوران طاغوت چون مردم با ارزش‌های آن دوران زندگی كرده بودند، دانستند علايق ذاتی آنها به ارزش‌های متعالی و دينی جايی در ارزش‌های طاغوتی ندارد. با شروع انقلاب اسلامی مردم كه نسبت به ارزش‌های اسلامی تشنه بودند، مانند تشنه‌ای كه به آب برسد با جان و دل آن را پذيرفتند.

اين رزمنده دفاع مقدس افزود: زمانی كه جنگ شروع شد همين افراد كه بر اساس نياز ذاتی خود به ارزش‌های اسلامی رسيده بودند، آنها را حفظ كردند و در راه حفظ آنها اين همه حماسه را آفريدند. بايد پذيرفت كه ارزش‌های كنونی همان ارزش‌ها هستند هيچ فرقی نكرده اند؛ اين ما هستيم كه فرق كرده‌ايم. اين ما هستيم كه ارزش‌های ديگری را با ارزش‌های خود مقايسه می‌كنيم و بعد از اين قياس، هر يك از ما بر اساس گرايش‌ها و تمايلات خود، ارزشی را انتخاب می‌كنيم.

وی با بيان اينكه تبليغات فرهنگی گسترده‌ای از هر سو در حال حاضر صورت می‌گيرد و نمی‌توان جلوی تغيير فرهنگ‌ها را گرفت عنوان كرد: ارزش‌های دفاع مقدس هنوز وجود دارند، اما در وجود ما خفته است و زمينه برای بيداری آنها در حال حاضر فراهم است.

گودرزی در ادامه سخنان خود بيان كرد: وقتی دغدغه جنگ تمام شد، همه به زندگی خود پرداختند. به نظر می‌آيد همچنان كه برای جنگ استراتژی خاصی ترسيم شده بود، بايد استراتژی خاصی برای پس از جنگ ترسيم می‌شد.

وی اظهار كرد: در جبهه از همه اقشار دانشجو، كاسب، بنا، عالی‌ترين رتبه‌های علمی و دينی، روحانيون و طلاب در جبهه حضور داشتند. چرا كه ارزش‌ها را درك می‌كردند و می‌خواستند از آنها دفاع كنند. پس از پايان جنگ همه می‌خواستند به زندگی خود بپردازند اما آيا برای افرادی كه از جبهه و جنگ برگشته بودند، برنامه‌ريزی شده بود؟

اين رزمنده دفاع مقدس ادامه داد: ما عنياً ارزش‌های جبهه را ديديم، همه ارز‌ش‌ها آنجا مراعات می‌شد ديديم كه به خاطر رفتن روی مين و يا اينكه چه كسی خط اول برود، بين رزمندگان بحث بود. همه می‌خواستند خودشان بروند و حضور داشته باشند.

نويسنده كتاب «ناوك عشق» اظهار كرد: جبهه ارزش‌های خاص خود را داشت؛ شهامت، شجاعت، رشادت، ايثارگری اين ارزش‌ها مختص جبهه است. حالا وقتی به عرصه زندگی مادی اجتماعی می‌آييم، تفاوت‌های زيادی هست، بچه‌ها در جبهه همه چيز داشتند. نيازهای آنها تأمين بود. حال چرا اين ارزش‌ها در عرصه زندگی روزمره مادی شكست می‌خورد؟ جبهه استراتژی خاصی داشت زندگی كنونی نيز استراتژی خاصی می‌طلبد. اكنون كه من رزمنده بازگشتم، بايد همه چيز برای من مهيا باشد تا دوباره پيروز شوم. كار، امرار معاش، آموزش‌های فرهنگی، اخلاقی و ... آيا اين كار انجام داده شد؟

گودرزی در ادامه با اشاره به دلبستگی برخی افراد و دست اندركاران به زندگی مادی گفت: انسان وقتی به پستی می‌رسد، فريب مقام آن را می‌خورد و پس از آن مغرور و كم‌كم سست و بی‌اراده می‌شود و به زندگی تجملاتی می‌پردازد و اهميتی به ارزش‌ها نمی‌دهد. در ظاهر انسانی ارزشی و در باطن غيرارزشی می‌شود. وقتی اين دورنگی و دورويی را می‌بينيم آن را به حساب همه می‌گذاريم و به همه تعميم می‌دهيم.

وی افزود: ما افراد و حتی مسئولانی داريم كه هنوز زندگی بسيار ساده و محقری دارند؛ اما گروه اول نمايان‌تر هستند. گاهی اوقات دو مسئول با يكديگر مسأله‌ای پيدا می‌كنند، ضعف‌های همديگر را بزرگ جلوه می‌دهند، علاوه بر اينكه خود را به چالش می‌كشند جامعه را نيز به چالش می‌كشند، سخنانی عليه هم می‌گويند، ضعف‌های همديگر را چنان بزرگ نمايان می‌كنند اما ما ارزش‌های خود را ساده به دست نياورده‌ايم كه ساده آنها را از دست بدهيم.

سيروس باورصاد رزمنده هشت‌سال دفاع مقدس نيز در اين نشست اظهار كرد: خلاء موجود در حفظ ارزش‌ها واقعيت است؛ از اين رو اين ارزش‌ها را سخت می‌توانيم به جوانان خود منتقل كنيم. بعد از پايان جنگ خلأيی ايجاد شد، مثلاً اولين همايش خاطره‌نويسی دفاع مقدس بعد از 30 سال برای نخستين بار در كشور برگزار شد.

وی با اشاره به شور و علاقه رزمندگان هشت سال دفاع مقدس برای رفتن به جبهه اظهار كرد: آيا فرزندان و جوانان امروزی همين ديد را نسبت به جنگ و مسائل دفاع مقدس دارند؟ متأسفانه شكافی كه بين جوانان و ايثارگران و رزمندگان دفاع مقدس ايجاد شده هنوز وجود دارد. بايد تلاش كنيم اين خلأ را پر كنيم.

اين رزمنده دفاع مقدس با اشاره به ضرورت ثبت لحظات ايثارگری رزمندگان دفاع مقدس گفت: افرادی مثل شهيد آوينی كه همت كردند و روايت فتح را ماندگار كردند تا حدودی روايت فتح را به ثبت رساندند، اما تصاوير و صحنه‌های شگفتی از ايثارگری رزمندگان ما هنوز موجود است و كسی نيست آنها را گردآوری و ثبت كند.

باورصاد با بيان سؤالی بيان كرد: آيا بعد از پايان جنگ برای حفظ ارزش‌ها بسترسازی كرده‌ايم؟ به‌طور مثال تصاوير شهدا كه در سطح شهر نصب شده‌اند، به طور ناخودآگاه در ذهن فرزندان ما جای می‌گيرد. متأسفانه ما دير اين اقدامات را انجام داده‌ايم.

اين رزمنده دفاع مقدس خاطر نشان كرد: خلأيی در اين زمينه وجود دارد و بايد روی آن كار صورت گيرد البته اقدامات خوبی به منظور گردآوری خاطرات رزمندگان از سوی بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس صورت می‌گيرد اما در حال حاضر بيشتر بچه‌های رزمنده و ايثارگر خاطرات ارزشمندی و به‌يادماندنی از آن دوران دارند، بايد به سراغ چنين رزمندگانی رفت و تا زمانی كه دير نشده، خاطرات آنها را گردآوری كرد.

وی با تأكيد اينكه بايد برای حفظ ارزش‌ها همت كرد افزود: با وجود كاستی‌های موجود، رزمندگان پيشكسوت بايد همت كنند خاطرات خود را ثبت كنند و آنها را به ديگران انتقال دهند.

باورصاد در ادامه گفت: متأسفانه رزمندگان پس از بازگشت به سمت اين وادی سوق داده نشدند كه تجربيات دوران اساراتشان يا جبهه و جنگ را يادداشت و ثبت كنند تا اين تجربيات را به مردم انتقال دهند. ما پس از بازگشت از اسارت به كارهای ديگری برای ادامه زندگی و جبران سال‌های اسارات پرداختيم و اين اشتباه بود. اما اين اشتباه از سوی رزمندگان صورت نگرفت؛ بلكه زمينه برای آنها فراهم نبود. می‌توانستيم از رزمندگان بخواهيم در كارهای فرهنگی مشغول شوند و داده‌های ذهنی خود را در مدت اسارت بازنويسی كنند.

وی عنوان كرد: پس از جنگ برای رزمندگان برنامه‌ريزی فرهنگی صورت نگرفت. گرچه در مباحث مادی حداقل‌هايی برای رزمندگان تدارك ديده شد اما در مسائل فرهنگی تدبيری انديشيده نشد. بايد در كنار مسائل روزمره گذران زندگی زمينه‌ای برای رزمندگان‌،‌ ايثارگران، جانبازان و آزادگان فراهم می‌شد تا اين افراد تجربيات و خاطرات خود را ثبت كنند.

باورصاد با بيان اينكه تلاش‌های صورت گرفته برای گردآوری خاطرات رزمندگان به صورت جسته و گريخته است، خاطرنشان كرد: اگر كنار ستاد آزادگان ستاد فرهنگی ويژه بچه‌های قشر جانباز و آزاده قرار می‌دادند، رزمندگان می‌توانستند در كنار كارهای خود داده‌ها و تجربيات خود را بازگو كنند.

باورصاد تصريح كرد: پس از جبهه و جنگ زندگی روزمره، بچه‌ها را به ماديات نزديك كرد و اين طرز زندگی، مصداق و استنادی برای جوانان شد؛ به گونه‌ای كه جوانان اين شخص را و شيوه زندگی او را مثال می‌زنند. آنهايی مقصر هستند كه به خاطر مال‌اندوزی به موقعيت مالی خوب وابسته شدند. ما نيز مقصر هستيم چون بستر را برای درك مردم از ايثار و ايثارگری به جهت همان خلأ فراهم نكرديم. مردم احساس می‌كنند وضعيت مادی ايثارگران رزمنده و جانباز در حدی است كه همه چيز در اختيار دارند. ما بر فكر مردم در اين زمينه كار نكرده‌ايم و اين خلأ ارزش‌ها را كمرنگ می‌سازد.

وی افزود: جای تأسف است؛ رزمندگان و جانبازان ما با وجود شرايط سخت بر ارزشهای دفاع مقدس پای‌بندند؛ اين‌ها نسلی هستند كه سخت می‌توان دوباره اين نسل را در دهه‌های آينده جمع كرد. اين سخنان به جهت دل‌آزردگی و غمی است كه بر سينه‌های ما نشسته است.