اخبار قرآنی (1391/03/05)

گروه سياسی: خطيب جمعه تهران «احسان» را از جمله شروط وعده كمك خداوند به مؤمنان خواند و با اشاره به نگاه گسترده‌ قرآن به اين مفهوم، ارتباط عاشقانه با خداوند و برخورد شايسته با بندگان او را از جمله عناصر برجسته احسان از منظر قرآن برشمرد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، آيت‌الله سيداحمد خاتمی، عضو هيئت‌رئيسه مجلس خبرگان رهبری امروز، پنجم خردادماه، در خطبه اول نماز جمعه تهران، در ادامه سلسله مباحث خود در باب اصول اخلاقی اسلام اظهاركرد: از جمله اصول اخلاقی اسلام، انس با خداست و بسياری از عناوين اخلاقی برای مأنوس شدن بشر با خدا آمده و مباحثی در زيرمجموعه انس با خدا قرار می‌گيرند كه در خطبه‌های پيشين به عناوينی چون ذكر، دعا و ايمان به وعده‌های خداوند (كه در كتب اخلاقی از آن به «يقين» تعبير شده است)، اشاره كرديم.

وی در بيان شروط وعده كمك خداوند به مؤمنان عنوان كرد: وعده كمك خداوند به مؤمنين هفت شرط دارد كه در خطبه‌های پيشين به عناوينی چون تقوا، ياری دين خدا، نصرت حجت الهی و صبر و استقامت اشاره كرديم و اكنون پنجمين شرط از آن شروط با عنوان احسان را تشريح و تبيين می‌كنيم.

عضو هيئت رئيسه مجلس خبرگان رهبری با اشاره به آيه 69 از سوره مباركه عنكبوت بيان كرد: در اين آيه آمده است: «وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ؛ و كسانى كه در راه ما كوشيده‏اند به يقين راه‏هاى خود را بر آنان مى‏نماييم و در حقيقت‏خدا با نيكوكاران است»؛ معيت در اين آيه شريفه، معيت احاطه نيست، بلكه معيت همراهی، عنايت و كمك است.

وی ادامه داد: احسان از ريشه «حَسَن» (در مقابل قبيح) و به معنای آوردن كار خوب و شايسته است. ما معمولاً نيكوكاری را صرفاً در عرصه خدمات اجتماعی می‌بينيم؛ اما قرآن نگاه گسترده‌ای به احسان دارد و كسی كه در مجموع آيات الهی بنگرد، درمی‌يابد كه قرآن حداقل دو عنصر را از عناصر برجسته احسان می‌بيند: نخست بنده شايسته حق بودن و ديگری برخورد شايسته با بندگان خداست.

خطيب جمعه اين هفته تهران در توضيح احسان در معنای بندگی شايسته خدا عنوان كرد: خداوند در اين آيه شريفه (عنكبوت/69) يك قانون كلی ذكر كرده و آن اين‌كه: مطمئن باشيد كه خداوند محسنين را كمك می‌كند؛ «لام» در عبارت «لمع المحسنين» لام تأكيد است و خداوند در صدر آيه در معرفی محسنين فرموده است كه محسنين كسانی هستندكه تلاش مخلصانه اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی در راه خداوند دارند.

آيت‌الله خاتمی «فينا» را روح «جاهدوا» خواند و تصريح كرد: مراد از جهاد هرگونه تلاش در راه خداست و تنها يك صورت آن، جهاد نظامی است كه نامش قتال است و مراد از آيه اين است كه اگر شما دغدغه دين داشتيد، خداوند كمكتان می‌كند.

وی به عباراتی از امام راحل(ره) ناظر به اين آيه اشاره كرد و گفت: از امام سؤال شده بود كه آيا شما می‌دانستيد كه اين انقلاب به پيروزی می‌رسد؟ و ايشان پاسخ داده بود كه ما هر گامی كه برمی‌داشتيم، خداوند گام ديگری پيش روی ما می‌گذاشت تا اين‌كه اين انقلاب به بار نشست.

امام جمعه موقت تهران در بخش ديگری از سخنان خود در توضيح مفهوم احسان از منظر قرآن به آيه شريفه 90 از سوره يوسف(ع) اشاره كرد و آن را خلاصه و فشرده زندگی 120 ساله يوسف(ع) و الگويی برای مؤمنان و به‌ويژه نسل جوان برشمرد.

وی اظهار كرد: در اين آيه حضرت يوسف راز موفقيت خود را در اين كلمه خلاصه می‌كند كه هركه تقوا داشته باشد و در راه خدا از مال، جان، راحتی و آبروی خود هزينه كند، خدواند اجر چنين انسانی را ضايع نخواهد كرد: «إِنَّهُ مَن یَتَّقِ وَیِصْبِرْ فَإِنَّ اللّهَ لاَ یُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ؛ بى‏گمان هر كه تقوا و صبر پيشه كند خدا پاداش نيكوكاران را تباه نمى‏كند»(يوسف/90)

آيت‌الله خاتمی در بخش ديگری از سخنان خود برخورد شايسته با بندگان خدا را دومين مصداق احسان برشمرد و اضافه كرد: تعبير ما از نيكوكاری تنها بخشی از احسان است و قرآن نيكوكاری را تنها مادی نمی‌داند. يكی از برخوردهای شايسته عنصر گذشت است كه موجب صلاح فرد، خانواده و جامعه می‌شود.

وی افزود: گذشت عنصری است كه همه جامعه انسانی و به‌ويژه جامعه اسلامی برای ايجاد يك زندگی خوب بدان نيازمندند و ما بايد در اين زمينه به ائمه‌ای اقتدا كنيم كه همگی در قله گذشت بوده‌اند و قرآن نيز به اين مسئله تصريح كرده است: «وَلْیَعْفُوا وَلْیَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَن یَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ؛ و بايد عفو كنند و گذشت نمايند مگر دوست نداريد كه خدا بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده مهربان است»(نور/22).

خطيب جمعه تهران در ادامه سخنان خود التزام به معنويات را سبب پيروزی و تداوم 33 ساله انقلاب اسلامی خواند و عنوان كرد: رجب و شعبان ماه ارتباط صميمانه با خداست تا با معرفت وارد ماه رمضان شويم و اميد است كه همه ما بتوانيم با ادعيه، شب‌ها و اسحار ماه رجب انس داشته باشيم.

عضو برجسته جامعه مدرسين حوزه علميه در پايان سخنان خود به مناسبت ايام شهادت امام هادی(ع) به فرازهايی از زندگی و شخصيت علمی و فرهنگی اين امام مظلوم اشاره كرد و به ذكر مصيبت درباره اين مناسبت پرداخت.