اخبار قرآنی (1391/03/05)

گروه سياسی و اجتماعی: عضو هيئت علمی دانشگاه علوم پزشكی بيرجند بر ضرورت تشريح زيارت جامعه كبيره در شرايط كنونی جوامع اسلامی تأكيد كرد و گفت: تبيين تدابير امام هادی(ع) برای ترويج سيره اهل بيت(ع) و مديريت تحولات فكری و فرهنگی جامعه ضروری است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، حجت‌الاسلام مهدی عبدالرزاق‌نژاد، عضو هيئت علمی دانشگاه علوم پزشكی بيرجند در گفت‌و‌گو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، گفت: سوم ماه رجب سالروز شهادت حضرت امام هادی(ع) است؛ امامی كه اين روزها به‌واسطه اهانتی كه به ساحت مقدسشان شده است، بيش از پيش در كانون توجه شيعيان و علاقه‌مندان به اهل بيت(ع) قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به اين‌كه حضرت امام هادی(ع) در دوران امامتشان با مسأله مهم مهدويت روبه رو بودند و نسبت به آن دغدغه‌های جدی داشتند افزود: اين مسأله دوسويه بود؛ يعنی از يك‌سو خلافت عباسی می‌خواست مانع از طرح و تبيين اين موضوع شود و به همين دليل گاهی افرادی به دروغ ادعای مهدويت می‌كردند؛ از سوی ديگر حضرت امام هادی(ع) نيز با اين‌كه تحت نظر بودند و به عبارتی در عسكرگاه زندگی می‌كردند، اما مقيد بودند كه موضوع مهدويت را برای مسلمانان به‌ويژه شيعيان تبيين كنند.

حجت‌الاسلام عبدالرزاق‌نژاد به شأن و جايگاه والای اجتماعی حضرت امام هادی(ع) در آن عصر اشاره كرد و گفت: شيخ كلينی در كتاب اصول كافی، نامه متوكل خطاب به امام هادی(ع) را ذكر می‌كند كه در آن نامه متوكل كه خليفه‌ای به شدت ضدشيعی بود و جسارت‌های بسياری نسبت به بارگاه امام حسين(ع) انجام داد، خطاب به امام هادی(ع) از عبارات بسيار احترام‌آميز استفاده می‌كند كه اين امر نشان‌دهنده جايگاه والای اجتماعی امام(ع) است؛ همچنين علمای اهل سنت نيز با آن حضرت بسيار محترمانه برخورد می‌كردند به‌عنوان نمونه ابن‌كثير كه از نويسندگان اهل سنت است در كتاب «البداية و النهاية» پيرامون امام هادی(ع) می‌نويسد: ايشان يكی از ۱۲ امام(ع) و پدر امام عسكری(ع) است؛ امامی عابد و زاهد كه متوكل ايشان را از مدينه به سامرا فرا خواند و بيش از ۲۰ سال در اين شهر نگه داشت تا سرانجام ايشان در آن شهر(سامرا) به شهادت رسيد.

وی پيرامون علت احضار حضرت امام هادی(ع) از مدينه به سامرا گفت: مهم‌ترين دليل اين احضار جلوگيری از ولادت امام دوازدهم(عج) بود چرا كه آن‌ها بر اساس روايات وارده از پيامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) می‌دانستند كه موعودی متولد خواهد شد، به همين دليل به خيال خود می‌خواستند مانع از تحقق اين ولادت شوند.

عضو هيئت علمی دانشگاه علوم پزشكی بيرجند افزود: سخت‌گيری بر ائمه اطهار(ع) به‌منظور جلوگيری از تولد امام دوازدهم(عج) از عصر امام جواد(ع) آغاز شد به همين دليل آن حضرت در سن پايين (۲۵ سالگی) به شهادت رسيدند؛ در دوران امام هادی و امام حسن عسكری(ع) اين سخت‌گيری‌ها به اوج رسيد و دستگاه خلافت اين دو امام را در حصر و زير نظر قرار داد تا مبادا فرزندی متولد شود كه همان امام موعود باشد.

فعاليت های فرهنگی و دينی حضرت امام هادی(ع)

وی در ادامه سخنان خود به فعاليت‌های فرهنگی و دينی حضرت امام هادی(ع) اشاره كرد و گفت: امام(ع) در يك پادگان نظامی تحت نظر قرار داشتند و اوضاع فرهنگی و دينی و سياسی جامعه هم ملتهب و آشفته بود؛ اما در چنين شرايط پيچيده و ناآرامی امام دهم(ع) در سه جبهه وارد ميدان شدند، از سويی ايشان به‌نوعی يك دانشگاه راه‌اندازی كردند و با پايه‌گذاری يك مكتب نوشتاری به‌صورت غيرمستقيم با شيعيان از طريق توقيعات و نامه‌ها ارتباط برقرار كردند؛ بسياری از احاديثی كه از حضرت امام هادی(ع) به ما رسيده نوشتاری است. ايشان مطالب موردنظرشان را به شيوه مكتوب به ديگران منتقل می‌كردند و اين مطالب به‌طور عمده به بزرگان شيعه كه از اصحاب و ياران امام(ع) بودند و برخی از آن‌ها هم شاگردان يا اصحاب ائمه قبلی(ع) بودند و در نقاط مختلف جهان اسلام حضور داشتند نوشته می‌شد.

وی اظهار كرد: گسترش شبكه وكلای امام هادی(ع) جبهه دوم فعاليت‌های ايشان را تشكيل می‌داد؛ امام در چهار ناحيه مهم جهان اسلام در آن عصر چهار وكيل تام‌الاختيار داشتند كه آن‌ها در امور مختلف دينی، فرهنگی، اقتصادی فعاليت می‌كردند؛ به‌گونه‌ای كه اين افراد فتوا می‌دادند و ما شاهد گسترش شبكه فتوا در عصر امام هادی(ع) هستيم كه بزرگان دينی و شاگردان امام هادی(ع) اين فتواها را صادر می‌كردند.

عضو هيئت علمی دانشگاه علوم پزشكی بيرجند تصريح كرد: امام(ع) از طريق پرورش و تربيت شاگردان اقدام به كادرسازی كردند، حضرت عبدالعظيم حسنی(ع) كه آرامگاهشان در شهرری است، از جمله شاگردان حضرت امام هادی(ع) محسوب می‌شود. فضل بن شاذان كه خراسانی است، از ياران و شاگردان برجسته امام دهم(ع) است؛ او دارای چنان جايگاه برجسته‌ای است كه امام حسن عسكری(ع) می‌فرمايند: من بر مردم خراسان غبطه می‌خورم كه فضل بن شاذان را در ميان خود دارند.

وی با بيان اين‌كه امام هادی(ع) از فرصت مناظره به مثابه يك رسانه و تريبون برای تحقق اهدافشان به نحو احسن بهره بردند افزود: اگر چه دربار عباسی می‌خواست به خيال خام خود با برگزاری مناظره، جايگاه امام(ع) را خدشه‌دار كند اما امام(ع) اين تهديد دشمن را به فرصت تبديل كردند.

حجت‌الاسلام عبدالرزاق‌نژاد يادآور شد: يحيی بن اكثم از علمای مشهور آن دوران بود كه قبلاً با امام جواد(ع) مناظره‌هايی داشت و در عصر حضرت امام هادی(ع) با ايشان به مناظره پرداخت، او انواع مسائل قرآنی، كلامی، فقهی، تاريخی، علمی و ... را از امام(ع) پرسيد اما در نهايت مغلوب شد، اكثم مثل خبرنگاران خبره و مسلط امروزی كه با چهره‌های سرشناس دنيا مصاحبه می‌كنند و به اصطلاح مسير گفت‌وگو را تعيين می‌كنند خواست با امام هادی(ع) مواجه شود اما امام(ع) چنان او را مغلوب كردند كه ابن شهرآشوب در المناقب می‌گويد كه او اظهار پشيمانی كرد كه با امام دهم(ع) مناظره كرده و در نامه‌ای به متوكل نوشت كه بعد از اين دوست ندارم با اين مرد(امام هادی (ع)) رو به رو شوم چون هر سؤالی كه از او كردم با پاسخ‌هايی كه می‌دهد در اصل موقعيت خود را تثبيت می‌كند و افكار خود را بيشتر مطرح می‌كند و ظهور علم وی موجب تقويت شيعيان می‌شود.